21บทความวชรพร อังกูรชัชชัย, ดอกรัก พยัคศรี(สิ)ทธิการิย ท่านกล่าวในไว้ กองธาตุทั้ง ๔ ย่อมมีแก่บุคคลทั้งหญิงชายเมื่อจะเป็นโ (รค) [ลบเลือน] (ต่า)ง ๆ นาก็อาศัย แก่กินอาหารพิษจึงเป็นโทษ ธาตุนั้นก็แปลไปเป็นต่างๆ . . [ลบเลือน] ก็ให้ (รง) เป็นฟอง ลางทีก็ให้ท้องขึ้นมักเสียดแทงแน่นหน้าอก นอนไม่หลับ . .[ชำรุด] . วนตาม(หัวเนา) ลางทีให้ปวดมวน ลางทีให้ปวดเป็นลูกเพราะวาโย ลางทีให้ร้อนท …ไม่หลับอาศัยแก่ธาตุเตโชกำเริบจึงเป็น13 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=21 22บทความดอกรัก พยัคศรีจันทคาดเป็นวรรณกรรมชาดกที่ได้รับความนิยมเพราะเป็นเรื่องแพร่หลายอยู่ในทุกภาคของประเทศไทยประเทศไทย ดังจะเห็นได้จากวิทยานิพนธ์ ระดับมหาบัณฑิตเรื่อง “การศึกษาเปรียบเทียบวรรณกรรมเรื่องจันทฆาต ฉบับภาคกลาง ฉบับล้านนา ฉบับภาคอีสาน และฉบับภาคใต้” ซึ่งเป็นการนำเรื่อง จันทฆาต ทั้งสี่ภาค สี่สำนวนมาเปรียบเทียบกัน ซึ่งแต่ละภาคต่างมีลักษณะเฉพาะในความเป็นท้องถิ่นของตัวเอง13 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=22 27บทความตรงใจ หุตางกูรโคลงทวาทศมาส จัดเป็นกวีนิพนธ์ประเภท นิราศ คือเรื่องราวที่ว่าด้วยการพลัดพรากระหว่างกวีกับคนรัก แต่โคลงนี้ มีกลวิธีผูกเรื่องที่พิเศษกว่านิราศอื่น ๆ ที่นิยมดำเนินเรื่องผ่าน ระยะทาง จากการเดินทางไกลของกวี กล่าวคือ โคลงทวาทศมาสใช้ กาลเวลา ที่แปรเปลี่ยนในแต่ละเดือน ประหนึ่งกวีไม่ได้เดินทางไปไหน กวีจึงดำรงฐานะในเรื่องราวเป็น ผู้รอคอยการกลับมา ของคนรักที่หนีหายไป กลวิธีที่ใช้ การรอคอย นี้ ได้ตอกย้ำธรรมชาติของมนุษย์ที่ถือว่า การรอคอย เป็นความทนทุกข์ทรมานใจอย่างที่สุดมากยิ่งกว่าการจากกันด้วยเดินทางไกล ที่บางครั้งได้มีโอกาสเปิดหูเปิดตา หรือพบเจอสิ่งใหม่ ๆ ให้คลายทุกข์ไปได้บ้าง แต่การอยู่กับที่อยู่กับสิ่งเดิมๆ และเฝ้ารอใครบางคนนั้น เป็นความทุกข์ทั้งกายและใจอย่างยิ่ง และนี่คือ กลวิธีการเพิ่มมูลค่า ความทุกข์ทรมานใจให้กับโคลงทวาทศมาสได้อย่างแยบยล13 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=27https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2017_201709131426211.png 28บทความตรงใจ หุตางกูร, นัทกฤษ ยอดราชสภาพภูมิประเทศของสมุทรสาครเป็นที่ลุ่มต่ำในเขตลุ่มน้ำท่าจีน ที่อยู่ตอนล่างสุดของที่ราบภาคกลาง ตอนล่าง (the Lower Central Plain) เหตุนี้ เมืองสมุทรสาคร จึงมีทำเลที่ตั้งที่เหมาะสมในการเป็นจุดเชื่อมโยง ทั้งการเดินทางและขนส่งสินค้าระหว่าง บางกอก กับ หัวเมือง ทางภูมิภาคตะวันตก มาตั้งแต่ครั้งอดีต13 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=28https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2017_201709131429451.png 50บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษเรื่องที่เป็นความลับ ถูกปกปิด ซ่อนเร้น น่าสงสัย แต่ชวนให้อยากรู้อยากเห็นเกี่ยวกับเรื่องเพศ ก็คือ การดูภาพเปลือย และภาพกิจกรรมร่วมรักที่น่าตื่นเต้นของมนุษย์ ในสังคมของเกย์ ภาพเปลือยของนายแบบในนิตยสารคือตัวอย่างที่น่าสนใจในการสืบหาว่าอะไรคือเสน่ห์ และปริศนาของภาพเปลือย มีอะไรบ้างที่ทำให้เรือนร่าง เปลือย ของมนุษย์มีความหมายในเชิงกามารมณ์ และความใคร่18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=50 51บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษบทความนี้ต้องการโต้เถียงว่าวัฒนธรรมเกย์ไทยกระแสหลักถูกสร้างขึ้นมาจากสื่อ ซึ่งมีนิตยสารมิถุนาสบคบกับสถานประกอบการภายใต้การขายสินค้าและบริการทางเพศ จนกระทั่งเกิดเป็นวัฒนธรรมแห่งกามารมณ์ที่มีเกย์ชนชั้นกลางที่มีการศึกษาและมีฐานะทางเศรษฐกิจที่อาศัยในเมืองเข้ามามีบทบาทสำคัญในการสร้างอัตลักษณ์ ค่านิยม และพฤติกรรมการใช้ชีวิต18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=51 52บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษบทความเรื่องนี้เป็นความพยายามที่จะทำความเข้าใจและวิพากษ์แนวคิดสังคมนิยม (Socialism) ในฐานะเป็นอุดมการณ์ทางสังคมที่ใช้เป็นเครื่องมืออธิบายความเสมอภาคและความเท่าเทียมกันของมนุษย์ แนวคิดสังคมนิยมมีอิทธิพลต่อนักคิด นักการเมือง และเคลื่อนไหวทางสังคม กลุ่มคนด้อยโอกาส และโฮโมเซ็กช่วลในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยเฉพาะในทวีปยุโรป18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=52 53บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษ…ผมเลิกกับแฟนเก่ามา 2 เดือนแล้ว ตอนนี้ผมก็มีคนใหม่ ส่วนแฟนเก่าผม เขายังไม่มีใครทั้งๆที่มีคนเข้ามาจีบเขาเยอะแยะ แต่เขาบอกเขารักผมมาก เขาอยากให้กลับไปเป็นเหมือนเดิม ผมเองก็คิดถึงเขาตลอดเวลา เป็นห่วงและรู้สึกผิดที่ทำกับเขาแบบนี้ ทั้งๆที่เขาไม่ได้ผิดอะไร เพียงเพราะว่าเขาอารมณ์ร้อน รักมาก หึงหวงมากก็เท่านั้น เพียงเพราะว่าผมต้องการที่จะคบคนอื่น เพราะผมเบื่อจึงบอกเลิกเขา ผมทำผิดมากหรือเปล่าครับ18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=53 54บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษบทความเรื่องนี้ต้องการสำรวจตรวจสอบความหมายเกี่ยวกับ ร่างกาย ของเกย์ซึ่งพยายามตกแต่งตัวเองให้เป็นผู้หญิง เกย์ที่มีพฤติกรรมเช่นนี้ จะนิยามตัวเองแตกต่างจาก กระเทย ที่นิยมสวมเสื้อผ้า แต่งหน้าทาปากแบบสตรี หรือ กระเทยที่ผ่าตัดแปลงเพศหรือไม่อย่างไร18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=54 55บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษบทความเรื่องนี้ต้องการทำความเข้าใจตัวตนของเกย์ไทยในเว็บไซต์ ซึ่งมีการสื่อภาพลักษณ์ การให้ความหมาย และการใช้สัญลักษณ์เกี่ยวกับ ความเป็นชาย เพื่อบอกว่าการดำเนินชีวิตและจิตสำนึกของเกย์อาศัยความเป็นชายในการสร้างความสัมพันธ์กับเพื่อน คนรัก และคนรอบข้าง ความเป็นชายของเกย์ไทยค่อยพัฒนาไปอย่างซับซ้อน สัมพันธ์หรือเกี่ยวโยงกับข้อมูลข่าวสารในยุคโลกาภิวัตน์18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=55 56บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความคิดเรื่อง ความหลากหลายทางเพศ เกี่ยวข้องกับแนวคิดทฤษฎีที่ใช้ทำความเข้าใจพฤติกรรม อัตลักษณ์ และการปฏิบัติทางเพศของมนุษย์ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีการถกเถียงกันมายาวนานในประวัติศาสตร์ เท่าที่ผ่านมาความคิดเรื่อง ความหลากหลายทางเพศ เป็นความคิดที่ต้องการเปิดพื้นที่ให้กับการแสดงตัวตนหรืออัตลักษณ์ทางเพศของมนุษย์ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นไปตามบรรทัดฐานและกฎเกณฑ์ของสังคม18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=56 57บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษบทความเรื่องนี้ต้องการทำความเข้าใจปรากฎการณ์เกี่ยวกับเซ็กที่เกิดขึ้นในชุมชนเกย์ไทยในทศวรรษ 2000 หรือช่วง พ.ศ.2543-2552 ในช่วงเวลาดังกล่าวนี้ชุมชนเกย์ขยายตัวออกไปมาก เห็นได้จากเกิดกลุ่มองค์กรเกย์ ได้แก่ สมาคมฟ้าสีรุ้ง องค์กรบางกอกเรนโบว์ และเครือข่ายที่ทำงานเกี่ยวกับโรคเอดส์ในกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=57 58บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษาการเคลื่อนไหวทางสังคมของชาวเกย์ มีความสำคัญในฐานะเป็นการทบทวนองค์ความรู้ แนวคิดทฤษฎี และกระบวนทัศน์ที่ปรากฎอยู่ในแวดวงวิชาการและนักเคลื่อนไหวชาวเกย์ หากจะมองในระดับปฏิบัติการจะเห็นว่าการเคลื่อนไหวทางสังคมของเกย์เป็นการต่อสู้และเรียกร้องสิทธิเสรีภาพ ความเท่าเทียมและความยุติธรรมทางสังคมของกลุ่มคนชายขอบที่ถูกสังคมรังเกียจหรือได้รับการปฏิบัติอย่างไม่เท่าเทียม ชาวเกย์จึงออกมาต่อสู้เพื่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และให้สังคมตระหนักว่าเกย์หรือชายรักชายสามารถมีชีวิตอยู่ในสังคมนี้ได้อย่างปกติเหมือนคนอื่นๆ18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=58 59บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษบทความเรื่องนี้แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ส่วนที่หนึ่งเป็นการอธิบายว่าอะไรคือญาณวิทยา และมีความสำคัญอย่างไรต่อการทำวิจัยทางสังคมศาสตร์ ผู้เขียนจะชี้ให้เห็นว่าในแวดวงวิชาการปัจจุบันกำลังมาถึงจุดเปลี่ยนของกระบวนทัศน์ในการแสวงหาความรู้ กรอบความคิดทฤษฎีต่างๆที่เคยเชื่อถือว่าจะนำไปสู่ความรู้ที่จริงแท้ ไม่บิดเบือน เป็นกลาง และตรวจสอบได้ กำลังกลายเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน มีการท้าทายความรู้และคำถามเกี่ยวกับความจริงในเชิงปรัชญาเกิดขึ้น ผู้เขียนจะเปรียบเทียบให้เห็นสถานภาพของการตรวจสอบความรู้ด้วยญาณวิทยา หรือ Epistemology ในโลกตะวันตก ตั้งแต่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองเป็นต้นมา18 กันยายน 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=59 78บทความตรงใจ หุตางกูร, นัทกฤษ ยอดราชเมื่อ พ.ศ. 2408 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ดำริให้มีการขุดคลองเพื่อขยายความเจริญทางเศรษฐกิจระหว่าง 3 ลุ่มน้ำจากเจ้าพระยา ผ่านท่าจีน บรรจบแม่กลอง โดยคลองขุดเป็นแนวตรงเชื่อมแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำท่าจีนนั้นชื่อว่า คลองภาษีเจริญ2 ตุลาคม 2560ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=78https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2017_201710020926391.png 103บทความนพ.ดร.โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์ยุคปัจจุบันถือกันว่าเป็นยุคที่ 4 ของการปฏิวัติอุตสาหกรรม หรือที่เรียกว่า ยุค 4.0 ซึ่งดำเนินต่อเนื่องมาตั้งแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรมยุคแรก คือ ยุคเครื่องจักรไอน้ำที่ทำให้สามารถใช้กำลังการผลิตจากเครื่องจักรมาทดแทนแรงงานของมนุษย์ได้23 ธันวาคม 2562ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=103https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2019_201912231143031.png 104บทความดร.นฤพนธ์ ด้วงวิเศษพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต ได้รับการยกย่องว่าเป็น พระอาจารย์ใหญ่สายวัดป่า และเป็นผู้บุกเบิกแนวทางวิปัสสนากรรมฐานและธุดงค์ไปตามสถานที่ต่าง ๆ เพื่อแสวงหาธรรมตามแบบอย่างพระพุทธเจ้า และมีลูกศิษย์ทั้งพระสงฆ์และฆราวาสจำนวนมากสืบทอดแนวทางการปฏิบัติของท่านมาจนถึงปัจจุบัน ชีวิตสมณะของพระอาจารย์มั่น จึงเป็นภาพสะท้อนพุทธเถรวาทในสังคมไทยในช่วง 100 ปีที่ผ่านมา และเป็นประเด็นที่นักมานุษยวิทยาให้ความสนใจเป็นอย่างมาก23 มกราคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=104https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202001231841211.jpg 105บทความโกมาตร จึงเสถียรทรัพย์การแพร่ระบาดของโคโรน่าไวรัสและไข้หวัดสายพันธุ์ใหม่ได้สร้างความตื่นตระหนกและส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างกว้างขวาง แพทย์ นักไวรัสวิทยา ผู้ปฏิบัติงานด้านการควบคุมโรค ผู้เชี่ยวชาญด้านระบาดวิทยาและผู้กำหนดนโยบายสาธารณสุขมีบทบาทสำคัญในการรับมือกับภาวะวิกฤตินี้และต่างปฏิบัติหน้าที่ของตนเองได้อย่างน่าชื่นชม แต่หากเรามองโรคระบาดและปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมที่ต้องการความเข้าใจในมิติทางสังคมวัฒนธรรมควบคู่ไปกับการเข้าใจเชื้อไวรัส สัตว์พาหะ และพยาธิสภาพที่เกิดจากการติดเชื้อ นักมานุษยวิทยา รวมทั้งนักสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์สาขาอื่นๆ จะมีส่วนช่วยในการรับมือกับโรคระบาดเหล่านี้ รวมทั้งช่วยสร้างความรู้เท่าทันต่อผลที่ไม่อาจไม่คาดคิดได้อย่างไร28 มกราคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=105https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202001291833591.jpg 106บทความดร.นฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษาทางมานุษยวิทยาในประเด็นปัญหาฝุ่นควันทางอากาศยังมีอยู่น้อยมาก ในจำนวนนั้นคืองานศึกษาของ Timothy K. Choy ซึงเป็นนักมานุษยวิทยาที่ทำงานอยู่ที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ณ เมือง เดวิส ประเทศสหรัฐอเมริกา เขามีความสนใจปัญหาสิ่งแวดล้อมและมลภาวะทางอากาศในฮ่องกง และเขียนบทความเรื่อง Air's Substantiations ในปี 2012 ซึ่งถือเป็นบทความชิ้นแรกๆ ของนักมานุษยวิทยาที่พยายามทำความเข้าใจฝุ่นควันทางอากาศ ในฐานะเป็นวัตถุทางสังคมที่สร้าง ประสบการณ์ทางอากาศ (Atmospheric Experiences) ในชีวิตประจำวันของมนุษย์5 กุมภาพันธ์ 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=106https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202002051950521.jpg 107บทความดร.นฤพนธ์ ด้วงวิเศษเมื่อนักมานุษยวิทยาลงไปในพื้นที่หมู่บ้านของชนพื้นเมือง ความรู้สึกใกล้ชิดผูกพันที่เกิดขึ้นกับชาวบ้านและกลายเป็นความรักเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นได้ ตัวอย่างเช่น ในช่วงทศวรรษ 1970 Kenneth Good นักมานุษยวิทยาชาวอเมริกันพบรักกับยารีน่า หญิงสาวชนพื้นเมืองเผ่า Yanomami ในเขตป่าอะเมซอนของประเทศเวเนซูเอล่า Kenneth ตัดสินใจพายารีน่ามาใช้ชีวิตคู่ร่วมกับเขาในฐานะภรรยาในประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นสังคมสมัยใหม่ที่ยารีน่าไม่เคยรู้จัก เธอใช้เวลาปรับตัวอยู่นานและเรียนรู้ที่จะมีชีวิตแบบชาวตะวันตก แต่ความแตกต่างทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิต ทำให้ยารีน่ารู้สึกโดดเดี่ยวอ้างว้าง เธออยู่กับ Kenneth เป็นเวลา 5 ปี และมีลูกด้วยกัน 3 คน เมื่อยารีน่ากลับไปที่ป่าอะเมซอน เธอก็สารภาพกับ Kenneth ว่าจะไม่กลับไปอยู่อเมริกาอีกแล้ว Kenneth จึงตัดใจจากเธอและกลับไปอเมริกาพร้อมกับลูกทั้งสามคน ลูกชายคนโตของยารีน่า ได้อ่านบันทึกของพ่อและค้นพบว่าเมื่อแม่ของเธอมาอยู่ที่อเมริกา แม่รู้สึกโดดเดี่ยว เขาจึงเดินทางกลับไปเยี่ยมแม่และเรียนรู้วัฒนธรรมของชาว Yanomami อย่างที่แม่ของเธอเติบโตมา (Baker, 2017)12 กุมภาพันธ์ 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=107https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202002131835431.jpg 108บทความดร.ตรงใจ หุตางกูรพระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ ระบุวันเดือนปีแห่งการสถาปนากรุงศรีอยุธยา ไว้ด้วยระบบปฏิทินจันทรคติว่า ตรงกับ ศักราช 712 ขาลศก วันศุกร์ ขึ้น 6 ค่ำ เดือนห้า เวลารุ่งแล้ว 3 นาฬิกา 9 บาท แรกสถาปนากรุงพระนครศรีอยุธยา ที่ผ่านมา ได้มีการคำนวณปรับเทียบวันเดือนปีดังกล่าวกับระบบปฏิทินสุริยคติ จึงได้ว่า ตรงกับ วันศุกร์ที่ 4 มีนาคม จุลศักราช 712 จากนั้น จึงแปลงเลขจุลศักราชดังกล่าวเป็นเลขพุทธศักราช ด้วยการบวก 1181 เข้าไป จึงได้ว่า ตรงกับ วันศุกร์ที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 1893[1] วันเดือนปีดังกล่าวจึงเป็นที่เผยแพร่กันโดยทั่วไป4 มีนาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=108https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202003041354311.png 109บทความดร.นฤพนธ์ ด้วงวิเศษในเดือนกรกฎาคม ปี พ.ศ. 2558 ที่ตำบลเวียงเทิง อ.เทิง จ.เชียงราย มีการเล่าลือกันหนาหูว่าผีแม่ม่ายจะมาเอาผู้ชายไปอยู่ด้วยให้ครบ 9 คน ซึ่งในเวลานั้นมีผู้ชายตายแบบผิดธรรมชาติติดต่อกันแล้ว 7 คน ทำให้ชาวบ้านเกิดความหวาดกลัว พากันเอาผ้าหรือเสื้อสีแดงมาแขวนไว้ที่หน้าบ้าน เพราะเชื่อว่าเป็นวิธีที่จะป้องกันมิให้ผีแม่ม่ายมาเอาชีวิตผู้ชายที่อยู่ในบ้านได้ เช่นเดียวกับอีกหลายพื้นที่ทั้งในภาคเหนือและภาคอีสาน ที่ความตื่นกลัวเรื่องผีแม่ม่ายทำให้มีการติดป้ายที่หน้าบ้านว่า บ้านนี้ไม่มีผู้ชาย มีการสร้างปลัดขิกขนาดใหญ่ไว้ที่หน้าบ้านเพื่อขับไล่ผีแม่ม่ายไม่ให้มาเอาผู้ชายที่บ้านไป หรือการให้ผู้ชายนุ่งผ้าถุงเวลาเข้านอนเพื่อให้ผีแม่ม่ายไม่เอาตัวไปเพราะเข้าใจว่าเป็นผู้หญิง12 มีนาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=109https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202003131713481.png 110บทความจุฑามาศ ลิ้มรัตนพันธ์หน้ากาก เป็นวัตถุที่ทุกสังคมรู้จัก มีหน้าที่ป้องกัน ปกปิด ซ่อนเร้น อำพรางใบหน้าให้กับผู้สวมใส่ขณะที่ออกล่าสัตว์ เข้าร่วมงานเลี้ยง หรือแข่งขันกีฬา ยามศึกสงคราม หน้ากากก็มีส่วนสำคัญในการปกป้องนักรบ และม้าศึกจากการโจมตีของข้าศึก ในอดีตหน้ากากจะถูกใช้เพื่อตกแต่ง หรือเป็นส่วนประกอบในพิธีกรรมและการแสดง นิยมใส่บนใบหน้า หรือเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องประดับตามร่างกาย2 เมษายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=110https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202004031844501.png 111บทความเจษฎา เนตะวงศ์ท่ามกลางการแพร่ระบาดของโคโรน่าไวรัส (COVID 19) รัฐมีมาตรการเฝ้าระวังและให้ความสำคัญต่อการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันมากขึ้น เช่น การใส่หน้ากากอนามัย การล้างมือด้วยสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์ การดำเนินมาตรการปิดสถานศึกษา สถานบันเทิง พื้นที่เสี่ยงต่อการชุมนุมของผู้คนจำนวนมาก ตลอดจนการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินทั่วราชอาณาจักร โดยอาศัยอำนาจตามพระราชกำหนด การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินฯ เพื่อควบคุมสถานการณ์ การระบาดของโรคติดต่ออันตรายร้ายแรงตั้งแต่วัน ที่ 26 มีนาคม 2563 หรือที่เรียกว่า การเว้นระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) มาตรการเหล่านี้ในแง่หนึ่งก็เป็นสิ่งที่รับรู้และปรากฏอยู่ทั่วไป ซึ่งคนเมืองหรือผู้คนในชุมชนท้องถิ่นทั่วไปสามารถรับรู้และปฏิบัติตามได้ไม่ยากนัก เนื่องจากเป็นรูปแบบการสื่อสารและการใช้ภาษาที่คุ้นชิน แต่ในกรณีของชุมชนชาติพันธุ์หรือกลุ่มคนที่มีวิถีชีวิตวัฒนธรรมที่แตกต่าง ทั้งภาษา การดำรงชีวิตที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ การอยู่ในพื้นที่ห่างไกลและเดินทางลำบาก การลงจากดอยไปโรงพยาบาลหรือเข้าเมืองหาซื้อหน้ากากอนามัย เจลล้างมือ ยารักษาโรค อาจไม่ใช่แนวทางที่กลุ่มชาติพันธุ์จะสามารถปฏิบัติได้โดยง่าย รวมทั้งการมีรายได้จำกัด ยิ่งทำให้มาตรการเฝ้าระวังที่รัฐออกมานั้นแทบจะไม่ครอบคลุมสอดคล้องกับการปฏิบัติจริงในพื้นที่ชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์10 เมษายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=111https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202004101634311.jpg 112บทความสัมพันธ์ วารีการระบาดของไวรัสโควิด 19 (Covid-19) รัฐบาลของประเทศต่าง ๆ ได้ออกมาตรการหรือกฎระเบียบภายใต้ช่วงเวลาของสภาวะยกเว้น (State of Exception) หรือสภาวะฉุกเฉิน (State of Emergency) ในลักษณะของ การกักกัน (quarantine) การรักษาระยะห่างทางสังคม/ทางกายภาพ (social/physical distancing) ในพื้นที่และระยะเวลาที่กำหนดไว้เพื่อลดการระบาดของไวรัสชนิดนี้ โดยเป็นมาตรการกึ่งสมัครใจ กึ่งบังคับ ที่เข้ามาปรับเปลี่ยนการดำเนินชีวิตของมนุษย์เป็นอย่างมาก(Maitra, 2020; Open Government Partnership, 2020; Pueyo, 2020; United Nations, 2020)17 เมษายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=112https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202004171853531.jpg 113บทความเจษฎา เนตะวงศ์การสร้างระยะห่างทางสังคม (social distancing) ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินมาตรการดังกล่าวเป็นส่วนสำคัญในการช่วยลดอัตราการแพร่ระบาดของเชื้อโคโรน่าไวรัส ขณะเดียวกันก็เป็นการจำกัดพื้นที่ในการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพผู้คนในสังคม โดยเฉพาะในกลุ่มเปราะบางที่มีอาชีพรับจ้างรายวัน ไม่สามารถออกไปทำงานหารายได้จุนเจือชีวิตและครอบครัวได้24 เมษายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=113https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202004241445261.jpg 114บทความพชระ โชติภิญโญกุลเมื่อวันอังคารที่ 21 เมษายน 2563 ที่ผ่านมา ฉัตรชัย วิเศษสุวรรณภูมิ หรือ พนมเทียน เจ้าของผลงาน เพชรพระอุมา และอีกหลายเรื่อง ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบด้วยโรคชรา ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ขอแสดงความเสียใจกับครอบครัว คุณฉัตรชัย วิเศษสุวรรณภูมิ หรือ พนมเทียน และได้เขียนบทความแสดงความอาลัยด้วยการนำเสนอเรื่องราวของ ดาริน วราฤทธิ์ หญิงสาวนักมานุษยวิทยา ในเรื่อง เพชรพระอุมา ซึ่งคุณฉัตรชัย ได้สร้างตัวละครนี้ให้ผู้อ่านได้รู้จักนักมานุษยวิทยาในยุคนั้น27 เมษายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=114https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202004271740371.jpg 115บทความปณิตา สระวาสีช่วงภาวะวิกฤตโควิด-19 เครือข่ายองค์การพิพิธภัณฑสถานของยุโรป (Network of European Museum Organizations) ได้ทำแบบสำรวจออนไลน์พิพิธภัณฑ์กว่า 650 แห่งทั่วโลก เบื้องต้นพบว่าท่ามกลางสถานการณ์ดังกล่าว ร้อยละ 60 ของผู้ตอบแบบสอบถามบอกว่ากำลังพัฒนาเกมดิจิทัล ที่เหลือร้อยละ 40 บอกว่าใช้ช่องทางออนไลน์สื่อสารมากขึ้น บางแห่งใช้การสื่อสารออนไลน์เพิ่มมากขึ้นกว่าเดิม 5 เท่าตัว! (Cascone, 2020) โควิด-19 ยังมีผลให้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในกรุงปักกิ่ง พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติฉงชิ่ง และพิพิธภัณฑ์สำคัญในจีนอีกหลายแห่ง เร่งออกนโยบายเพิ่มการเผยแพร่คอลเล็กชั่นออนไลน์ของตนเองให้มากขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน (ICOM, 2020)1 พฤษภาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=115https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202005011657281.jpg 116บทความรุ้งตะวัน อ่วมอินทร์โรงพยาบาลที่มีผู้คนเข้าออกอยู่ตลอดเวลา พลุกพล่านไปด้วยเจ้าหน้าที่ คุณหมอ ที่ยังคงทำหน้าที่อย่างไม่หยุดพัก รวมถึงผู้ป่วยที่รอคอยการรักษาและเยี่ยวยาอาการทางกาย วันที่ญาติไม่สามารถเคียงข้างผู้ป่วยได้อีกต่อไป แม้เสียงภายในโรงพยาบาลไม่เคยเงียบ ทั้งเสียงฝีเท้า เสียงพูดคุย เสียงเครื่องมือแพทย์ แต่เสียงของความเหงา และความโดดเดี่ยวของผู้ป่วยที่นอนรอการรักษาในโรงพยาบาลแห่งนี้กลับเงียบงัน มีเพียงแต่แววตาแห่งการรอคอยและความรู้สึกที่เพรียกหาการดูแลจากคนที่รักอีกครั้งหนึ่ง เพราะความเจ็บป่วยไม่ใช่แค่เรื่องของทางกายแต่ยังเป็นเรื่องของทางใจ8 พฤษภาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=116https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202005081649501.jpg 117บทความดอกรัก พยัคศรีในช่วงวิกฤตการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ที่ทำให้ผู้คนที่มีรายได้น้อยกลับกลายเป็นผู้ที่ไม่มีรายได้ไป ตอนนี้ทุกคนอยู่กันได้ด้วยสมบัติเก่าที่เก็บไว้กันเกือบทั้งนั้น บางคนที่ไม่มีเงินเก็บก็จะเดือดร้อนกว่า ตู้ปันสุข เกิดจากแรงบันดาลใจที่จะต้องการแบ่งปันข้าวของที่เหลือมีให้กับคนที่ไม่มี เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนให้เขาเหล่านั้นสามารถยังชีพตนเองและครอบครัวได้ท่ามกลางวิกฤตนี้14 พฤษภาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=117https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202005151445401.jpg 118บทความสิทธิศักดิ์ รุ่งเจริญสุขศรีนิยามและขอบเขตของคลังข้อมูลชุมชน เป็นเรื่องราวของชุดสะสม (collection) ของกลุ่มคนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เดียวกัน หรืออาจต่างพื้นที่กัน ซึ่งเกิดจากการทำงานร่วมกันระหว่างเครือข่ายและผู้เกี่ยวข้องกับข้อมูล ในการรวบรวม จัดการและดูแลข้อมูล (data curation) ที่กลุ่มคนเหล่านี้มีความสนใจ (interest) มีความสัมพันธ์ (relationship) มีการกระทำระหว่างกัน (interaction) มีความรู้สึก (sense) หรือมีพื้นฐานชีวิต (pattern of life) ร่วมกัน โดยมีเป้าหมายสำคัญ คือ จัดเก็บ-จัดการและดูแล-ใช้ประโยชน์จากข้อมูลชุมชนอย่างเหมาะสมและยั่งยืน19 พฤษภาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=118https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202005191701441.jpg 119บทความนัทกฤษ ยอดราชเมื่อความสร้างสรรค์ของมนุษย์ไม่มีขีดจำกัด ศิลปินได้นำข้อมูลทางวิทยาศาสตร์การแพทย์มาจำลองจุลินทรีย์ให้มีรูปแบบการ์ตูนเพื่อให้ใครก็ได้ ได้เห็น รู้ และตระหนักถึงความร้ายแรงของการแพร่ระบาดของไวรัส โควิด-19 การเยียวยาความไม่รู้และสร้างความเพลิดเพลินให้พร้อมรับมือกับวิกฤตด้วยความคิดสร้างสรรค์จึงถือกำเนิดขึ้น22 พฤษภาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=119https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202005221511111.jpg 120บทความธันวดี สุขประเสริฐหากเป้าหมายของโครงการพัฒนาคลังข้อมูลชุมชนและเครือข่ายข้อมูล คือการสนับสนุนให้ชุมชนเก็บข้อมูล จัดการ และจัดเก็บอย่างเป็นระบบ มีคุณภาพทั้งในเชิงเนื้อหาและไฟล์ดิจิทัล เพื่อให้ข้อมูลเหล่านี้สามารถค้นคืน นำกลับมาใช้ใหม่ และแบ่งปันกับสาธารณะได้อย่างยั่งยืน ก็นับว่าปีที่ผ่านมาแต่ละชุมชนบรรลุวัตถุประสงค์นี้อย่างสวยงาม ทั้งนี้ ถ้ามองให้ลึกลงไปอีก เราจะพบว่าชุมชนได้รับสิ่งที่มากกว่าข้อมูล และเลือกที่จะดำเนินโครงการต่อไปในปีที่สอง บทความนี้จึงขอนำการทำงานของห้าชุมชน จากโครงการคลังข้อมูลชุมชนรุ่นที่ 1 มาบอกเล่าและสะท้อนว่าพวกเขาได้อะไรบ้างตลอดช่วงเวลาการทำงานที่ผ่านมา26 พฤษภาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=120https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202005280953231.jpg 121บทความสุนิติ จุฑามาศการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ (COVID-19) ที่ทวีความรุนแรงตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2563 เป็นต้นมา สร้างความหวาดวิตกอย่างมากโดยเฉพาะอย่างยิ่งชุมชนเมืองในกรุงเทพมหานครซึ่งเป็นพื้นที่จุดศูนย์กลางของการกระจายตัวแห่งแรก สถานการณ์อัน ‘ไม่ปกติ’ นี้บังเอิญตรงกับ เดือนเราะมะฎอน ปีฮิจเราะฮ์ศักราช 1441 ซึ่งเป็นช่วงเทศกาลถือศีลอดของชาวมุสลิม28 พฤษภาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=121https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202005291400161.jpg 122บทความปณิตา สระวาสีบ้านเหมืองแพร่ เป็นหนึ่งในชุมชนที่เข้าร่วมโครงการคลังข้อมูลชุมชน กับศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) บ่อเกลือกลางลำเหืองเป็น มรดกวัฒนธรรม ที่ชุมชนเห็นความสำคัญ และเลือกขึ้นมาเป็นสิ่งที่พวกเขาฝันอยากจะเห็นการรื้อฟื้น และต่อยอดให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม พร้อมกับคิดค้นผลิตภัณฑ์อันเนื่องมาจากเกลือที่ไม่เหมือนใคร2 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=122https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006031121181.jpg 123บทความดิฐพงศ์ ประเสริฐไพฑูรย์ และ ธนวัฒน์ ปัญญานันท์โปรแกรมพวกนี้นะ มันไม่ให้เราวิ่งใกล้ๆ หรอก นู้น...ลุงต้องวิ่งไปเอาของ 10 โล มาส่งได้เงินแค่ 15 บาท ไม่คุ้มค่าน้ำมันเลย แต่มันดีอย่างนะ มันจะให้ลุงวิ่งรับส่งเอกสาร อันนั้นได้เงินเยอะหน่อย ลุงน่ะเป็นคนไม่เกี่ยงงานยิ่งช่วงเวลาแบบนี้นะ นักเรียนหายไปเยอะเลย ห้างก็ปิดแล้ว คนก็น้อยลงไปเยอะ5 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=123https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006051550451.jpg 124บทความศิราพร แป๊ะเส็งเมื่อเติบใหญ่ ได้เรียนรู้ จึงเข้าใจว่าคนจีนมีหลายสาย หลายถิ่นที่ หลากภูมิภาค หลากเมือง อพยพเข้ามาหลายยุคสมัย หลายช่วงเวลาและหลายเหตุปัจจัย จนกระทั่งมาได้รู้จักกับลูกหลานชาวจีนจากนาบอน ที่สะท้อนภาพลักษณ์ตัวเองว่า เวลาไปไหนมาไหนมักถูกค่อนแคะเสมอว่าเธอนั้นเป็น จีนบ้าน-บ้าน9 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=124https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006091658241.jpg 125บทความนิชาภา อินทะอุดเสียงของชาวเล จากปัญหาสู่การได้รับมติคณะรัฐมนตรี 2553 เมื่อวันเวลาผ่านไปกว่าหนึ่งทศวรรษปัญหาต่าง ๆ ได้รับความช่วยเหลือ หรือมีแนวทางในการหาทางออกร่วมกันอย่างไร และในอนาคตสิ่งใดที่คนในพื้นที่ต้องการให้เกิดขึ้น คำบอกเล่าจากผู้ริเริ่มผลักดันให้เกิดแนวนโยบายฟื้นฟู และเสียงสะท้อนจากแนวร่วมการฟื้นฟู หนึ่งทศวรรษที่ผ่านมาอะไรคือความสำเร็จ สิ่งใดบ้างที่เปลี่ยนแปลง และต่อจากไปนี้ควรเร่งขับเคลื่อนสิ่งใดให้เกิดขึ้นเป็นลำดับแรก11 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=125https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006111123591.png 126บทความจรรยา ยุทธพลนาวี และคณะหนังสือเรื่อง Covid-19 โรคระบาดแห่งศตวรรษ โดย ดร.นำชัย ชีววิวรรธน์ และ Nel Contadio เขียนขึ้นโดย เปาโล จอร์ดาโน แปลเป็นภาษาไทยในชื่อเรื่อง ในการแพร่ระบาด โดย นันธวรรณ์ ชาญประเสริฐ เป็นหนังสือที่เขียนขึ้นโดยนักวิทยาศาสตร์ที่ใช้ข้อมูลโรคอุบัติใหม่มาสื่อสารกับผู้อ่าน จากประสบการณ์และความรู้สึกที่ต้องอยู่กับห้วงเวลาแห่งการระบาดของ Covid-19 อย่างใกล้ชิด11 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=126https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006121554001.jpg 127บทความจรรยา ยุทธพลนาวี และคณะโรคระบาดใหญ่ที่เคยแพร่ระบาดในสังคมไทยมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลที่ 5 นั้น คือ โรคห่า อหิวาตกโรค และไข้ทรพิษ ซึ่งทำให้ผู้คนเจ็บป่วยล้มตายเป็นจำนวนมาก อีกทั้งบางโรคเป็นโรคที่ระบาดแพร่กระจายหลายพื้นที่ทั่วโลก ในเอกสารประวัติศาสตร์มีการบันทึกเกี่ยวกับการแพร่ระบาดและการรับมือ การแก้ปัญหาจากโรคระบาดไว้ ทั้งในส่วนของความพยายามคิดค้นการปลูกฝีเพื่อรักษาไข้ทรพิษของนายแพทย์บรัดเลย์ รวมถึงการประกาศให้ควบคุมการระบาดของอหิวาตกโรคด้วยการรักษาความสะอาด ตลอดจนการนำความรู้ทางการแพทย์สมัยใหม่เข้ามาใช้เพื่อวางรากฐานการสาธารณสุขในประเทศไทย17 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=127https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006171420001.jpg 128บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษสังคมที่ไม่มีความเข้าใจใน ความแตกต่างของมนุษย์ คือสังคมที่มองไม่เห็นความหลากหลายของประสบการณ์และวิถีชีวิตที่สร้างมนุษย์มาไม่เหมือนกัน19 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=128https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006191637211.jpg 129บทความศิราพร แป๊ะเส็งการเดินทางของชาวปะโอ อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา ต่องสู่ ตองตู ตองสู้ ตองซู่ กะเหรี่ยงดำ ชื่อเรียกเหล่านี้เป็นหลากหลายชื่อที่ใช้เรียกชาว ปะโอ ชื่อของ ปะโอ ถือเป็นชื่อใหม่ที่เพิ่งได้ยินในราวทศวรรษที่ผ่านมานี่เอง เนื่องจากที่ผ่านมาต่างถูกนิยามตัวตนในชื่ออื่น23 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=129https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006231022371.jpg 130บทความจรรยา ยุทธพลนาวี และคณะภาวะความเจ็บป่วยและการจัดการสุขภาวะ มักถูกมองว่าเป็นเรื่องของการใช้ความรู้ทางการแพทย์เข้าไปเยียวยาและรักษาให้หายจากอาการที่เกิดขึ้น แต่ยังมีข้อมูลส่วนหนึ่งที่แสดงให้เห็นว่าการเยียวยาทางจิตใจ หรือการรักษาด้วยการทำความเข้าใจในมุมมองทางวัฒนธรรมก็เป็นสิ่งที่สำคัญ ดังตัวอย่างในการนำทักษะทางมานุษยวิทยาเข้าไปเป็นกระบวนการในการรักษาแก้ปัญหาสุขภาวะของท้องถิ่น หรือการใช้วิธีการศึกษาระบาดวิทยาเชิงชาติพันธุ์วรรณาเพื่อช่วยให้เกิดความเข้าใจปัญหาสาธารณสุข25 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=130https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006251126431.jpg 131บทความศุภธัช  คุ้มครองทุเรียนบางขุนนนท์ ขึ้นชื่อลือชาว่าเป็นทุเรียนชั้นดี รสหวาน เนื้อดี ไม่มีทุเรียนที่ไหนสู้ได้ ในปัจจุบันสภาพอากาศเปลี่ยนแปลงไป มลพิษมากขึ้น และการเกิดน้ำท่วมบ่อยครั้ง ทำให้สวนทุเรียนบางขุนนนท์ล่มแทบจะทั้งหมด แล้วทุกวันนี้ยังมีสวนทุเรียนในบางขุนนนท์หลงเหลืออยู่หรือไม่ ทำไมต้อง ทูลเรียน ชวนหาคำตอบในบทความ29 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=131https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007031303161.jpg 132บทความจุฑามาศ ลิ้มรัตนพันธ์หลายคนอาจจะรู้จัก ยันฮี ในชื่อของโรงพยาบาล แต่น้อยคนที่จะรู้จักว่า ยันฮี เคยเป็นชื่อของเขื่อนมาก่อน เขื่อนที่ทำให้หมู่บ้านแห่งหนึ่งหายไปจากแผนที่ประเทศไทยตลอดกาล30 มิถุนายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=132https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202006301804171.jpg 133บทความดอกรัก พยัคศรี...มีเจ็ดสิบสอง เหล็กลองกลมเกลี้ยง จดจันเจียง แซ่ไว้ ห้าสิบสอง เหล็กลองไหลดั้น ข่ามคงกระพัน มากนักถ้วน เจ็ดสิบสอง เหล็กลองแข็งนัก ตำหนักมิ่งแก้ว มงคล... ทำไมเหล็กดีต้องเหล็กเมืองลอง? ติดตามได้ในบทความ8 กรกฎาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=133https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007081345571.jpg 134บทความธันวดี สุขประเสริฐ , รุ้งตะวัน อ่วมอินทร์เมื่อเจอพิษโควิด ชีวิตที่เคยปกติเบสิค ก็เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง อ่านประสบการณ์การกักตัว 5 เรื่องราว เริ่มต้นด้วย social distancing และ social interaction ในเมือง Seattle สหรัฐอเมริกา เล่าถึงช่วงเวลากักตัวในสหรัฐอเมริกา ซึ่งถือว่าเป็นประเทศที่มีผู้ติดเชื้อโควิดมากที่สุดในโลก เมื่อนกยักษ์ต้องหลับใหล อ่านความรู้สึกของพนักงานสายการบินที่เป็นธุรกิจหนึ่งที่ได้รับผลกระทบอย่างมากในช่วง Lockdown Work from Home เหมือนสบาย แต่ก็ไม่ง่ายนะ เรื่องเล่าจากพนักงานของรัฐที่ต้อง work from home ที่พึ่งพาทักษะและเทคโนโลยีในการสื่อสารไปพร้อมๆกับฝึกทำอาหารด้วยตนเอง We win Covid-19 together. อ่านความคิดของนักเขียน อุธิยา ที่มองเห็นข้อดีของการ หยุด เพื่อให้ธรรมชาติได้ฟื้นฟู และ Online Learning โลกใหม่ของการเรียนการสอน เรื่องราวการปรับเปลี่ยนรูปแบบการสอนออนไลน์ที่ครูและนักเรียนต้องเรียนรู้10 กรกฎาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=134https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007101513251.jpg 135บทความยุวดี ศรีห้วยยอดภูมิปัญญาดั้งเดิมในการทอผ้า ถูกรื้อฟื้น ผนวกกับความคิดสร้างสรรค์อันเกิดจากความเชื่อ ความคิด ทำให้เกิดความหมายที่บ่งบอกตัวตนของชาวปะกาเกอะญอ บ้านห้วยตองก๊อ ตำบลห้วยปูลิง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถูกถ่ายทอดออกมาในงานปักผ้าอันประณีต ทำให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง ยึดโยงหนุ่มสาวให้เข้ามามีส่วนร่วม เผยแพร่ภูมิปัญญาต่อไปได้13 กรกฎาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=135https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007141311581.jpg 136บทความดอกรัก พยัคศรีในสถานการณ์วิกฤตโควิด-19 ประเทศไทย การ์ดไม่ตก จนไม่พบผู้ติดเชื้อรายใหม่ หรือยอดผู้ติดเชื้อเป็น 0 มาร่วมเดือน การใส่หน้ากากอนามัยตลอดเวลาที่ต้องเดินทางออกจากบ้าน แม้จะเต็มใจ หรือไม่เต็มใจ ถือเป็นการ์ดหรือความพยายามรับผิดชอบต่อตนเองและสังคมในภาวะวิกฤตนี้16 กรกฎาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=136https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007171302551.jpeg 137บทความสิทธิพร เนตรนิยมประสบการณ์ชีวิตชาวเรือพ่อค้าแม่ขายชาวมอญ บ้านศาลาแดงเหนือ จังหวัดปทุมธานี ถูกถ่ายทอดออกมาให้ได้ติดตามทั้งสิ้น 4 รุ่น ตั้งแต่รุ่นบุกเบิก จนถึงรุ่นสุดท้าย ก่อนที่จะมีการตัดถนนหนทาง ทำให้การค้าขายทางบกสะดวกสบายขึ้นกว่าทางน้ำ ชาวมอญซึ่งเป็นพ่อค้าแม่ขายทางเรือมีการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงนี้อย่างไร วิถีชีวิตของชาวเรือพ่อค้าแม่ขายต้องเผชิญกับอะไรบ้าง ติดตามได้ในบทความ22 กรกฎาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=137https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007221025261.jpg 138บทความสุดารัตน์ ศรีอุบลท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์ ยังมีกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งที่ตั้งถิ่นฐานในป่าของประเทศไทยมาอย่างยาวนาน ชื่อเรียกของเขาคือ มานิ (Mani) หรือ มานิค (Maniq) ซึ่งเป็นชื่อกลุ่มชาติพันธุ์ที่ใช้เรียกตนเองและมีความหมายว่า คน ในขณะที่ชื่อที่ผู้อื่นเรียกมีหลากหลายแตกต่างกันออกไป อาทิ โอรังอัสลี เนกริโต เซมัง ซาไก ชอง มอส ตอนกา เงาะ เงาะป่า เป็นต้น จากความหลากหลายของชื่อเรียกกลุ่มชาติพันธุ์ทำให้เกิดข้อถกเถียงในงานทางวิชาการว่า มานิ คือ เซมัง ไม่ใช่ ซาไก24 กรกฎาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=138https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007241241111.png 139บทความธันวดี สุขประเสริฐโครงการจัดเก็บข้อมูลชุมชนเมืองเชียงคำ เป็นสะพานเชื่อมให้คนในชุมชนหันมาบอกเล่าเรื่องราวในชุมชนของตนเองผ่านภาพถ่ายเก่า รวมทั้งยังเป็นช่องทางให้ได้ภาพเก่าเมืองเชียงคำที่กระจัดกระจายอยู่ตามพื้นที่ต่างๆ มารวบรวมเป็นคลังข้อมูลภาพเมืองเชียงคำ โดยคนในชุมชนเอง เป็นการหวลรำลึกอดีต บอกถึงวิถีชีวิตผ่านเรื่องราวในภาพ และเป็นการเก็บรวบรวมเรื่องราวส่งต่อให้คนรุ่นหลังได้เข้าใจสภาพสังคมในช่วงเวลานั้น ของชุมชนเชียงคำด้วย29 กรกฎาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=139https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007291325571.jpg 140บทความสุธาสินี บุญเกิดชุมชนตะเคียนทอง อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี พื้นที่ซึ่งมีผู้คนอาศัยอยู่เป็นเวลากว่าสองร้อยปี ภายใต้ความร่วมมือของชุมชน หน่วยงานท้องถิ่นและโรงเรียน ที่จับมือกันส่งต่อองค์ความรู้จากรุ่นสู่รุ่นอย่างเอาใจใส่ ส่งผลให้เกิดการเรียนรู้เรื่องแผนแผนไทยและยาสมุนไพร เกิดเป็นห้องเรียนชุมชนที่บูรณาการทั้งความรู้ ผู้คน เยาวชน ไม่เป็นความลับอีกต่อไป31 กรกฎาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=140https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202007311004081.jpg 141บทความดร.รชพรรณ ฆารพันธ์การศึกษาโดยวิธีการค้นหาศักยภาพของชุมชนไทยพวนบ้านทุ่งโฮ้ง อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ ด้วยการให้ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการทำงานทั้งกลุ่มเยาวชน วัยทำงาน และผู้สูงอายุ จะช่วยให้เกิดพลังการเรียนรู้จากการร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมปฏิบัติ ร่วมแก้ปัญหา ร่วมรับผล เกิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติ มีความคิดสร้างสรรค์ และโอกาสได้เรียนรู้เรื่องราวชีวิตของผู้คนในชุมชนของตนเอง แบ่งปันข้อมูล ถ่ายทอดความรู้ ทำงานร่วมกัน รับผิดชอบหน้าที่ด้วยความสนุกสนาน เกิดความภาคภูมิใจอย่างมีความหมาย5 สิงหาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=141https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202008070950291.jpg 142บทความนวลพรรณ บุญธรรมกระบวนการจากการทำงานคลังข้อมูลชุมชน ผ่านโครงการการจัดการข้อมูลประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรมเมืองเชียงแสน ทั้งระยะที่ 1 และระยะที่ 2 ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ทำให้เกิดประโยชน์ใน 3 ประเด็น คือ สร้างทีมทำงาน รวมกลุ่มคนที่มีความสนใจในเรื่องราวประวัติศาสตร์ และสังคมวัฒนธรรม ให้มารวมตัวกัน ทำงานร่วมกัน และสนุกที่จะศึกษาเรื่องราวของชุมชนในประเด็นอื่นต่อ เกิดคลังข้อมูลของชุมชน ที่สามารถเก็บรวบรวมข้อมูลเมืองเชียงแสนไว้อย่างเป็นระบบและยั่งยืน และการสร้างความรู้เพื่อเติมเต็มข้อมูลประวัติศาสตร์ของเมืองเชียงแสนให้ชัดเจนขึ้น และเป็นความรู้ที่คนเชียงแสนร่วมกันสร้างขึ้นเพื่อส่งต่อให้กับผู้ที่สนใจได้ศึกษาต่อไป11 สิงหาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=142https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202008111401161.jpg 143บทความแพรพรรณ งอมกระโทกผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ไม่ได้มีความพร้อมเป็นแม่เหมือนกันทุกคน ความพร้อมหรือไม่พร้อมควรเป็นสิ่งที่ผู้หญิงกำหนด และสามารถเลือกวิธีการจัดการที่ปลอดภัยได้ด้วยตัวเอง ตามสิทธิที่บุคคลคนหนึ่งมีในฐานะที่เป็นพลเมืองของสังคมไทย14 สิงหาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=143https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202008141426201.jpg 144บทความธนวัฒน์ ปัญญานันท์มองหนังผีผ่านสายตามานุษยวิทยาว่าด้วยวัฒนธรรมป๊อป ต้อนรับเทศกาลฮาโลวีน ด้วย หากเธอยังจดจำ ฉันจะยังมีอยู่ ความเชื่อมโยงระหว่างผีและความทรงจำในภาพยนตร์อนิเมชั่นเรื่อง COCO ภาพยนตร์อนิเมชั่นกำกับโดย Lee Unkrich และ Adrian Molina ที่เลือกใช้ฉากและเหตุการณ์ในเทศกาล Dia de los Muertos หรือวันแห่งผู้ล่วงลับ ของเม็กซิโก27 ตุลาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=144https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202010300916021.png 145บทความจรรยา ยุทธพลนาวีปี 2563 อาจเรียกได้ว่าเป็นปีแห่งการเคลื่อนไหวเพื่อนำไปสู่สังคมประชาธิปไตยที่ดีขึ้นกว่าเดิมในมุมมองของคนรุ่นใหม่ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการศึกษา เศรษฐกิจ การเมือง คุณภาพชีวิต และการลดอคติทางวัฒนธรรมทั้งเรื่อง เพศ วัย หรือเรื่องเชื้อชาติ เป็นต้น คอลัมน์ เปิดตำรา ประชาธิปไตย จึงเกิดขึ้นเพื่อแนะนำหนังสือเกี่ยวกับประวัติศาสตร์การเมืองของไทย ซึ่งให้บริการในห้องสมุดของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)3 พฤศจิกายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=145https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202011050848381.png 146บทความแหนสีน้ำเงินประเทศที่ถูกวางระเบิดมากที่สุดในโลกคือประเทศลาว ซึ่งเป็นประเทศที่ไม่เคยเข้าสู่สงครามอย่างเป็นทางการ ในช่วงสงครามเวียดนาม ระหว่าง ค.ศ. 1964-1973 กองทัพอากาศสหรัฐอเมริกาทิ้งระเบิดมากกว่า 500,000 ลูกทั่วประเทศลาว คิดเป็นน้ำหนักรวมทั้งประเทศมากกว่า 2 ล้านตัน สี่สิบปีต่อมา แม้ประเทศลาวจะเปลี่ยนแปลงไป แต่ชีวิตของผู้คนที่นั่นยังคงได้รับผลกระทบจากร่องรอยของสงครามที่ปรากฏอยู่ทุกหนแห่ง กระจัดกระจายอยู่ในไร่นา ตามหมู่บ้านชนบท หรือกระทั่งในเมืองใหญ่ สงคราม ทิ้งบาดแผลแห่งความเจ็บปวดไว้ในจิตใจของผู้คนเสมอ และคงไม่มีใครอยากให้สงครามไม่ว่ารูปแบบไหนเกิดขึ้นอีก ASEAN Film Series ตอนที่สองยังคงนำผู้อ่านไปเยือนเศษซากแห่งความเจ็บปวดของสงครามดังกล่าวผ่านข้อเขียนที่สะกัดจากภาพยนตร์ เรื่อง THE REMNANTS (2017) กำกับโดย Paolo Barberi และ Ricardo Russo4 พฤศจิกายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=146https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202011130926151.png 147บทความRotaxASEAN Film Series เป็นคอลัมน์ที่ชวนผู้อ่านเรียนรู้มานุษยวิทยาผ่านภาพยนตร์จากเทศกาลภาพยนตร์อาเซียน ที่ ศมส. เคยฉายในปี 2017-2018 โดยตอนแรกนี้ขอนำผู้อ่านไปเรียนรู้บาดแผลที่เกิดจากสงคราม ทั้งระเบิดที่ยังเก็บกู้ไม่เคยหมด หญิงหม้าย ความพิการทางร่างกายและจิตใจ ที่ส่งต่อจากคนรุ่นสู่รุ่น ผ่านภาพยนตร์เรื่อง THE FUTURE CRIES BENEATH OUR SOIL หนังสัญชาติเวียดนาม ผลงานการกำกับของ Pham Thu Hang (2018) เล่าถึงสงครามอินโดจีนในเวียดนามที่เกิดขึ้นในช่วงปี ค.ศ.1754-1975 โดยผลของสงครามในประวัติศาสตร์ ยังคงสร้างเงื่อนไขความทนทุกข์ให้แก่ผู้คนอย่างมหาศาลโดยเฉพาะคนเล็กคนน้อย6 พฤศจิกายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=147https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202011061500031.png 148บทความจรรยา ยุทธพลนาวีเปิดตำรา ประชาธิปไตย 2 ชวนอ่านหนังสือที่พร้อมให้บริการแล้ว ในห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร เรื่อง ศิลปะ – สถาปัตยกรรมคณะราษฎร สัญลักษณ์ทางการเมืองในเชิงอุดมการณ์ ของ ศ.ดร.ชาตรี ประกิตนนทการ อาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร นักวิชาการที่เรียกร้องให้ประเมินคุณค่าผลงานของคณะราษฎรใหม่ โดยเฉพาะในเรื่องของศิลปะและสถาปัตยกรรม ซึ่งนับว่าเป็นตัวแทนผู้ตั้งคำถามเกี่ยวกับศิลปะ-สถาปัตยกรรม ของคณะราษฎรที่เริ่มถูกทำให้หายไปโดยไม่มีคำอธิบายต่อสาธารณะ10 พฤศจิกายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=148https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202011101643231.jpg 149บทความจรรยา ยุทธพลนาวี อ่านตำราประชาธิปไตย ตอนที่ 3 ยังคงนำเสนอเรื่องราวของหนังสือน่าอ่านแห่งยุคสมัยที่ให้บริการที่ห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร สัปดาห์นี้ชวนอ่านเรื่อง ประชาธิปไตย คนไทยไม่เท่ากัน ของศาสตราจารย์ ดร.อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์ อาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งนอกจากบทบาทอาจารย์รั้วมหาวิทยาลัยแล้ว ยังได้ชื่อว่าเป็นผู้เขียนหนังสือที่พยายามสร้างความเข้าใจว่าเราจะอยู่ร่วมกันในสังคมนี้ได้อย่างไร ซึ่งกลุ่มคนในสังคมกำลังหาคำตอบหรือหาทางไปสู่ความเข้าใจกันอยู่ในขณะนี้ ด้วยวีธีการจัดการความสัมพันธ์ในแบบของแต่ละกลุ่ม และ ประชาธิปไตย คนไทยไม่เท่ากัน ใช้หลักฐานและกระบวนการค้นคว้าทางประวัติศาสตร์เป็นเครื่องมือในการหาคำตอบเหล่านั้น อะไรบ้างที่ส่งผลต่อความคิดของคนกลุ่มต่างๆ ให้ออกมาเคลื่อนไหวทางสังคม เชิญอ่านได้ในบทความ19 พฤศจิกายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=149https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202011190359461.png 150บทความศิริรุ่ง ศรีสิทธิพิศาลภพดินไร้แดน ภาพยนตร์สารคดีสัญชาติไทย โดยผู้กำกับ นนทวัฒน์ นำเบญจพล เข้าฉายในเทศกาลภาพยนตร์มานุษยวิทยา 2019 พูดถึงคนกับรัฐชาติที่ไม่สามารถแยกออกจากกันได้ เป็นหนังเรื่องที่ 3 ที่ ศมส. ชวนผู้อ่าน ASEAN Film Series ไปทำความเข้าใจกระบวนการการสร้างชุดความเชื่อเรื่องชาตินิยมผ่านการใช้อำนาจรัฐ โดยมีเครื่องมือต่างๆ ทั้งอาวุธยุทโธปกรณ์ไปจนถึงการปลูกฝังความคิดความเชื่อ ของชาวไทใหญ่ ซึ่งเป็นหนังอีกเรื่องหนึ่งที่เปิดพื้นที่ให้คนตัวเล็กตัวน้อยได้ส่งเสียงของตนเองไปสู่สังคมวงกว้าง ผ่านชีวิตของ จายแสงล่อด19 พฤศจิกายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=150https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202011231444191.png 151บทความพลูโตแอนด์แครอนASEAN Film Series สัปดาห์นี้ยังคงอยู่ในห้วงอารมณ์ของภาพยนตร์แนวสงครามและการสูญเสีย หากแต่เรื่องนี้กล่าวในมุมมองของความรัก ผ่านตัวละครที่เป็นทหารผู้ร่วมรบในสงครามที่ทำตามอุดมการณ์จนหายตัวไปอย่างไร้ร่องรอย มีแต่หญิงคนรักและหลานชายเท่านั้นที่เที่ยวตามหาเขา ซึ่งก็ได้พบเพียงหลุมฝังศพเท่านั้น ZIARAH: TALES OF THE OTHERWORDS (2017) หนังที่เคยฉายในเทศกาลภาพยนตร์อาเซียน ศมส. ในปี 2017 นำผู้ชมไปสัมผัสมุมมองเกี่ยวกับประวัติศาสตร์บอกเล่าผ่านความทรงจำของชาวชวา ผลงานของผู้กำกับหนุ่มมุสลิมชวาบุคลิกเรียบง่าย BW. Purba Negara25 พฤศจิกายน 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=151https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202011251447371.png 152บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าความไม่ไทยของคนไทย บทความแนะนำหนังสือเริ่มต้นซีรีส์ความเป็นไทยที่ให้บริการในห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ชวนหาคำตอบของคำถามยอดนิยมทุกยุคทุกสมัยทุกแวดวงว่า คนไทยมาจากไหน? จากหนังสือความไม่ไทยของคนไทย โดยนักประวัติศาสตร์คนสำคัญของเมืองไทย นิธิ เอียวศรีวงศ์ คนไทยมีขึ้นจากการขยายอำนาจทางการเมืองของภาษาและวัฒนธรรมไต-ไท คนพูดภาษาอื่นๆ บางกลุ่มก็กลายตัวเองเป็นคนไทย บางช่วงบางตอนในหนังสือ อาจช่วยคลี่คลายความสงสัยของผู้อ่านได้บ้าง เพราะพื้นฐานของคนไทยคือ ความหลากหลายทางชาติพันธุ์3 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=152https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012031357471.png 153บทความพลูโตแอนด์แครอนMA’ ROSA (2016) ภาพยนตร์บอกเล่าเรื่องราวมุมมืดของสังคมฟิลิปปินส์ ตีแผ่ความเป็นจริงของสังคมระดับล่าง เจาะลึกปัญหาโครงสร้างทางสังคม ที่นำเสนอประเด็นยาเสพติดและคอรัปชัน ผ่านตัวละครหญิงวัยหลางคนชื่อ โรซา (ROSA) ภาพยนตร์เรื่องนี้คลี่ให้เห็นการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐ ในสมัยประธานาธิบดี โรดรีโก ดูแตร์เต (Rodrigo Duterte) ต่อคนเล็กคนน้อยโดยเฉพาะคนยากไร้อย่างเป็นระบบ จากการประกาศสงครามกับยาเสพติด ทำให้มีผู้ถูกกล่าวหาว่าเกี่ยวข้องกับยาเสพติดเสียชีวิตจากการถูกฆาตกรรม กว่า 7,000 คน ผลงานของผู้กำกับ บริลันเต้ แมนโดซา (Billante Mendoza) เจ้าพ่อภาพยนตร์นอกกระแส ที่สนับสนุน ดูแตร์เต อย่างเปิดเผย3 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=153https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012040913371.png 154บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลSeries ความเป็นไทย สัปดาห์นี้ นำเสนอรีวิวหนังสือต้อนรับวันรัฐธรรมนูญ ในสถานการณ์ปัจจุบัน คนในสังคมไทยมีความคิดที่แตกต่างกัน ทำให้เกิดความขัดแย้งขึ้นในสังคม ต่างฝ่าย ต่างมองว่า คนที่คิดต่างจากตน เป็น คนอื่น ของความเป็นไทย จนทำให้ได้ยินคำถามว่า เป็นคนไทยหรือเปล่า? อยู่บ่อยครั้ง ทั้งๆ ที่ บางทีอาจจะยังไม่เข้าใจถึง ความเป็นไทย หรือ ความเป็นคนไทย ที่ถูกสร้างขึ้นด้วยซ้ำ หนังสือ คนไทย/คนอื่น: ว่าด้วยคนอื่นของความเป็นไทย เล่มนี้ จะช่วยชักนำให้เราต้องทบทวนตัวตนใหม่ทั้งหมด และช่วยให้เราเข้าใจถึง ความเป็นไทย และ ความเป็นคนอื่น ได้มากยิ่งขึ้น10 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=154https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012101549081.png 155บทความRotaxอีกครั้งที่ ศมส. พาผู้อ่านไปทำความรู้จักภาพยนตร์ในเทศกาลภาพยนตร์อาเซียน ที่พูดถึงผู้คนรัฐฉาน ประเทศเมียนมา โดยภาพยนตร์เรื่องนี้บอกเล่ามุมมองของแรงงานข้ามชาติผิดกฎหมายชาวเมียนมา ที่เข้ามาทำงานในประเทศแห่งหนึ่ง ที่แม้ผู้กำกับจะพยายามหลีกเลี่ยงหรือเบลอชื่อสถานที่ แต่ดูรู้ได้ไม่ยากว่าคือประเทศไทย นั่นคือ The Road to Mandalay (2016) ผลงานเรื่องเยี่ยมของผู้กำกับมิดี ซี (Midi Z) หรือจ้าวเต๋ออิ้ง ผู้กำกับชาวพม่า-ไต้หวัน ที่กวาดรางวัลมาแล้วหลายเวที ผู้กำกับได้ตีแผ่เหตุการณ์ที่แรงงานข้ามชาติชาวเมียนมาต้องเจออย่างละเอียดยิบ ตั้งแต่ทำไมต้องหลบหนีเข้าเมือง ไปจนถึงโศกนาฏกรรม ที่ล้วนเกี่ยวพันกับชีวิตของคนเล็กคนน้อยในดินแดนแห่งความหวังนี้10 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=155https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012101934401.png 156บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลการพัฒนาชาติให้เป็นสมัยใหม่ของไทย แต่เดิมถูกอธิบายไว้ว่ามีอยู่เพียง 2 ช่วง คือ ตามรอยตะวันตกในสมัยล่าอาณานิคมกับตามรอยสหรัฐอเมริกาในสมัยสงครามเย็น แต่แท้จริงแล้ว ไทยเคยมีรูปแบบการพัฒนาชาติตามรอยญี่ปุ่นในช่วงเวลาสั้นๆ ในสมัยคณะราษฎร หลังการปฏิวัติ 2475 รัฐบาลคณะราษฎรต้องการสร้างชาติไทยให้เป็นสมัยใหม่โดยไม่ดำเนินตามรอยรัฐบาลระบอบเก่า ญี่ปุ่นมหาอำนาจใหม่ในเอเชียจึงกลายเป็นต้นแบบสำหรับการพัฒนาชาติไทย ดังนั้น ไทยกับญี่ปุ่นจึงสานสัมพันธ์แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมและเทคโนโลยีเพื่อร่วมกันสร้างชาติเอเชียให้ทันสมัยต้านอิทธิพลยุโรป15 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=156https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012151506541.png 157บทความทิพาวรรณ วรรณมหินทร์แม้ความคิดเห็นทางการเมืองจะแตกต่าง ผู้คนจะมีหลากหลายช่วงวัย ฐานะทางเศรษฐกิจก็ไม่เหมือนกัน แต่ความหิวจะนำพาเราทุกคนไปสู่ความอิ่ม สตรีตฟู้ดในม็อบ : หน่วย CIA เคลื่อนที่ไวสลายความหิว เขากินอะไรกันในม็อบ ความหิวท้องกิ่วก่อเกิดอะไรขึ้นบ้าง และการสลายความหิวมีอะไรซ่อนอยู่ ปฏิบัติการสลายความหิวอย่างทันท่วงทีมีกลเม็ดเด็ดพรายอย่างไร CIA เกี่ยวข้องหรือไม่ กับการชุมนุมแห่งปี ชวนผู้อ่านตามติดไปกับบทความนี้17 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=157https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012171352061.png 158บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าความเป็นไทย/ความเป็นไท หนังสือรวมบทความ อันเนื่องจากงานประชุมประจำปีทางมานุษยวิทยา ครั้งที่ 2 เรื่อง ชาติและชาติพันธุ์: วิถีชีวิตและความหลากหลายทางชาติพันธุ์ในโลกปัจจุบัน เมื่อปี 2546 จากอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านชาติพันธุ์ ที่ได้วิเคราะห์ สังเคราะห์ เรื่องราวของกลุ่มชาติพันธุ์ในหลากหลายพื้นที่ ทั้งคนไตในขุนยวม ชาวไทพวนและผู้ไท ในจังหวัดเลย คนไทในเวียดนาม และชาวไทยอาหม รัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย ที่เสนอให้เห็นว่าวัฒนธรรมคือ กระบวนการสร้างสำนึกทางประวัติศาสตร์ร่วมกัน ที่ช่วยลดทอน ความเป็นคนอื่น โดยเชื่อมโยง ความเป็นเรา หรือความเป็นไทเข้าด้วยกัน21 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=158https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012231745071.jpg 159บทความตรงใจ หุตางกูรวันขึ้นปีใหม่ใกล้เข้ามาแล้ว หลายคนอาจเคยสงสัยว่าใครกันที่เป็นผู้กำหนดห้วงเวลาแห่งเดือนและจุดเริ่มต้นของปีใหม่ แล้วใช้อะไรมาเป็นเกณฑ์ที่จะกำหนดวันนั้น ที่สำคัญแต่ละวัฒนธรรมจะมีวันขึ้นปีใหม่แตกต่างกันออกไป เช่น ชาวตะวันตก จีน อินเดีย และไทย คำตอบที่ทุกคนคุ้นเคยคงมีเกณฑ์เกี่ยวกับจันทรคติ สุริยคติ และสุริยจันทรคติ แต่บทความนี้แตกต่างออกไป วัฏจักรเกษตรกรรมกับเกณฑ์เริ่มต้นปีใหม่ในวัฒนธรรมไทย ผลงานของ ดร.ตรงใจ หุตางกูร นักวิชาการศมส. ผู้เชี่ยวชาญเรื่องโบราณคดีและประวัติศาสตร์ ได้คลี่ให้เห็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับเกณฑ์เริ่มต้นปีใหม่ในวัฒนธรรมไทยโดยใช้วัฏจักรเกษตรกรรม ย้อนไปตั้งแต่สมัยสุโขทัย พร้อมตั้งคำถามชวนถกเถียงไว้อีกด้วย21 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=159https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012211336361.png 160บทความจรรยา ยุทธพลนาวีความเป็นคนไทย เป็นบทความส่งท้ายซีรีส์ความเป็นไทย หนังสือที่มีให้บริการในห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ที่รอให้ผู้อ่านมาร่วมหาคำตอบว่า คนไทยมาจากไหน หรือ คนไทยหรือเปล่า ซึ่งเหล่าบรรณารักษ์ของเราได้สรุปสาระสำคัญของหยังสือแต่ละเล่มไว้ในรูปแบบบทความขนาดสั้นแล้ว ซึ่งความเป็นคนไทยเล่มสุดท้ายนี้ รวบรวมการใช้ข้อมูลในมิติที่หลากหลายทั้งด้านประวัติศาสตร์ มานุษยวิทยา นิเวศวิทยา ภาษาศาสตร์ รัฐศาสตร์ ฯลฯ จากนักวิชาการแต่ละศาสตร์ อาทิ สุด แสงวิเชียร เสมอชัย พูลสุวรรณ นิธิ เอียวศรีวงศ์ รวมถึง Ruth Benedict และ John Embree ซึ่งแตกต่างจากการวิเคราะห์ด้วยแง่มุมทางประวัติศาสตร์เพียงลำพังอย่างที่ผ่านมา จึงชวนผู้อ่านมาร่วมแลกเปลี่ยนกันในบทความนี้28 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=160https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012291323031.png 161บทความธันวดี สุขประเสริฐเนื่องในโอกาสวันขึ้นปีใหม่ 2564 ชวนอ่านโปสการ์ดอวยพรปีใหม่จากพระยาอนุมานราชธรถึงมอร์แมน เพื่อเริ่มต้นศักราชใหม่ไปด้วยกัน โดยโปสการ์ดดังกล่าว เป็นโปสการ์ดที่ทาง ศมส. ได้ดิจิไทซ์ไว้เผยแพร่แก่ผู้สนใจเรื่องราวของ ศาสตราจารย์ไมเคิล มอร์แมน (Michael Moreman) นักมานุษยวิทยาชาวอเมริกัน ผู้ศึกษาเกี่ยวกับกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ในดินแดนเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ และเคยเข้ามาศึกษาเกี่ยวกับชาวไทลื้อในประเทศไทยเป็นระยะๆ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1958-1989 ผลงานของเขาถือเป็นงานคลาสสิกสำหรับนักศึกษามานุษยวิทยา สามารถดูเพิ่มเติมได้ในฐานข้อมูลจดหมายเหตุมานุษยวิทยา ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)28 ธันวาคม 2563ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=161https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2020_202012281639571.png 162บทความธนาวัฒน์ ปัญญานันท์ชวนอ่านวารสารมานุษยวิทยาฉบับล่าสุด (ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 กรกฎาคม – ธันวาคม 2563) ชวนผู้อ่านเปิดมุมมองต่อ covid-19 ในสถานการณ์ที่เชื้อได้แพร่ระบาดระลอกใหม่ ผ่านแนวคิดชีวอำนาจและชีวการเมืองเป็นมุมมองในการอธิบาย โดยเน้นไปที่นโยบายของรัฐที่นำมาใช้กำกับควบคุมโรค covid-19 ในบทความ เรื่อง ชีวอำนาจ ชีวการเมือง และโรคระบาดวงกว้าง: กรณีศึกษาสถานการณ์โรคโควิด-19 ในประเทศไทย ของ สุมาลี มหณรงค์ชัย รีวิวโดย ธนาวัฒน์ ปัญญานันท์ นักวิชาการที่ดูแลวารสารมานุษยวิทยาของศมส. อย่างใกล้ชิด ตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมาสุขภาพกลายเป็นประเด็นที่อ่อนไหวอย่างมาก โดยชีวิตของมนุษย์ถูกมองในฐานะของต้นทุน ชีวิตที่มีสุขภาพดีจึงจะสามารถสร้างประโยชน์อันสูงสุดให้แก่ตนเองและสังคมได้ ดังนั้น ในการที่มนุษย์ดูแลรักษาสุขภาพและชีวิตของตัวให้ปลอดภัยดี จะถือเป็นหน้าที่ที่เกี่ยวพันธ์กับมูลค่าทางเศรษฐกิจของสังคมด้วยเช่นกัน5 มกราคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=162https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202101051018281.png 163บทความสุดารัตน์ ศรีอุบลศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (ศมส.) ดำเนินโครงการสนับสนุนกระบวนการฟื้นฟูวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์มาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่มีมติคณะรัฐมนตรีว่าด้วยการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวเลกะเหรี่ยงเมื่อปี 2553 จากการได้คลุกคลีกับชาวบ้านในพื้นที่มาเป็นเวลาเกือบ 10 ปี แม้ว่ายังพบปัญหาเกี่ยวกับสิทธิขั้นพื้นฐานที่มนุษย์พึงได้รับ เช่น สิทธิในที่ดินทำกิน สิทธิในพื้นที่ทางจิตวิญญาณ แต่ก็มีความคืบหน้าเรื่องการร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ ยกระดับขึ้นจากมติคณะรัฐมนตรี ซึ่ง ศมส. ร่วมกับหน่วยงานเครือข่ายทั้งภาครัฐและประชาสังคมในการร่าง พรบ. ฉบับดังกล่าว เพื่อหวังว่าชาวเลรวมถึงกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ จะได้รับสิทธิเท่าเทียมเท่าที่มนุษย์จะพึงมี ศมส. ชวนอ่านบทความ สิทธิเรา คือเสาบ้าน ซึ่งสุดารัตน์ ศรีอุบล เขียนขึ้นจากเสียงสะท้อนของพี่น้องชาวเล ในงานรวมญาติชาติพันธุ์ชาวเล ปี 2563 เพื่อทำความรู้จักและทำความเข้าใจการต่อสู้ ต่อรองเพื่อสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลมากยิ่งขึ้น5 มกราคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=163https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202101051347041.png 164บทความธนาวัฒน์ ปัญญานันท์ ทุนนิยมโลกของการแพทย์สมัยใหม่กับการปลุกเสกชีวิตและสุขภาพของมนุษย์ เขียนโดย นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ นักวิชาการศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ในวารสารมานุษยวิทยา ปีที่ 1 ฉบับที่ 1 (มกราคม - มิถุนายน 2561) ชวนเปิดพื้นที่เกี่ยวกับสงครามแห่งเชื้อโรคกับความเหลื่อมล้ำทางสังคม โดยใช้มุมมองมาร์กซิสในการอธิบาย ซึ่งเข้ากับสถานการณ์ covid-19 ตั้งแต่ต้นปี 2563 ถึงปัจจุบัน ซึ่งธนวัฒน์ ปัญญานันท์ รีวิวเกี่ยวกับบทความนี้ไว้ว่า หน้าที่ในการปกป้องประชากรในประเทศไม่ได้เป็นหน้าที่ของคนเฉพาะกลุ่ม แต่เป็นผลมาจากวาทกรรมสุขภาพดี ที่โครงสร้างสังคมส่วนบนประกอบสร้างขึ้น13 มกราคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=164https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202101131726471.png 165บทความชัชชล อัจนากิตติปลายปี 2563 เกิดการชุมนุมของคนหนุ่มสาวในไทยซึ่งผู้อ่านน่าจะพอรู้รายละเอียดอยู่บ้าง จึงทำให้ผู้เขียนบทความ เข้าใจ ความรุนแรง ในมุมมองม็อบฮ่องกง ที่ผู้อ่านกำลังจะอ่านต่อไปนี้ ให้ความสนใจต่อ ความรุนแรง มีคำนิยามที่เหมือนจะกระจ่างชัดหากค้นหาความหมายโดยทั่วไป แต่ในทางมานุษยวิทยา ความรุนแรง มีคำนิยามเฉพาะของมันตามบริบท สัปดาห์นี้ ชัชชล อัจนากิตต นักวิชาการศมส. จึงได้ค้นหานิยามของ ความรุนแรง ที่เกิดขึ้นคู่กันกับการชุมนุมหรือการประท้วง ที่เกิดขึ้นทั่วโลก เน้นไปที่ม๊อบฮ่องกง โดยเทียบเคียงกับการประท้วงในไทยช่วงปลายปี 2563 และหวังว่าบันทึกเล็กๆ ชิ้นนี้จะชวนให้เราลองหันมาพิจารณาการนิยามความรุนแรง/ไม่รุนแรง รวมถึงปฏิบัติการทางการเมืองที่เกี่ยวข้องอย่างมีพลวัตมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การกลับมาย้อนคิดถึงสถานการณ์ที่ความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งใหม่กำลังปรากฏขึ้นในสังคมไทย13 มกราคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=165https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202101150826061.jpg 166บทความธนาวัฒน์ ปัญญานันท์ผศ.ดร.กนกวรรณ ธราวรรณ สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เขียนบทความเรื่อง ความเป็นเพศในสังคมเมืองกรุงเทพ โดยใช้แนวคิด The Right to the city ที่คือการร่วมกันสร้างเมืองที่เอื้อต่อกลุ่มคนอันหลากหลาย ผ่านการตั้งคำถามที่น่าสนใจถึงความปลอดภัย และการดำเนินกิจกรรมในชีวิตประจำวันของผู้คนในพื้นที่เขตเมืองกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นกิจกรรมที่เหมาะสมกับ เพศสรีระชาย มากกว่า เพศสรีระหญิง ดังนั้นจึงชวนคิดว่าสถานที่ดำเนินกิจกรรมสาธารณะดังกล่าวควรจะเป็นอย่างไร เพื่อให้คนทุกกลุ่มได้รับประโยชน์จากการใช้พื้นที่สาธารณะที่แท้จริง21 มกราคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=166https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202101212233031.png 167บทความธนาวัฒน์ ปัญญานันท์ฐานิดา บุญวรรโณ ได้บอกเล่าเสน่ห์ในการทำงานภาคสนามทางมานุษยวิทยาในบทความ ความสำคัญของ ‘Serendipity (โชคดีที่บังเอิญค้นพบ)’ ในการทำงานภาคสนามทางมานุษยวิทยา ซึ่งมีโอกาสมากที่ผู้วิจัยจะพบกับเหตุการณ์บางอย่างโดยไม่ได้คาดคิดมาก่อน และเหตุการณ์ดังกล่าวอาจพลิกผันจนทำให้เกิดข้อถกเถียงกับแนวคิด ทฤษฎี หรือแม้แต่โครงสร้างความสัมพันธ์ทางสังคม สิ่งสำคัญคือ ความเฉลียวฉลาดของผู้วิจัยที่จะเล็งเห็นความสำคัญของปรากฏการณ์ และจะสามารถจัดการกับข้อมูลที่ได้มานั้นหรือไม่ อย่างไร28 มกราคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=167https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202101281701011.png 168บทความวัชราภรณ์ ดิษฐป้านเรื่องเปิดซีรีย์ Covid-19 โรคเปลี่ยนคน คนเปลี่ยนโลก’63 เป็นการศึกษาเกี่ยวกับการ มองมนุษย์และสังคมไทยในสถานการณ์โรคระบาด ผ่านการ์ตูนไทยในสื่อสังคมออนไลน์ ในสถานการณ์โรคระบาดผู้คนในสังคมอยู่ในภาวะที่มีความเสี่ยงที่จะเจ็บป่วยทั้งทางร่างกายและจิตใจ การ์ตูนในสื่อออนไลน์ได้ช่วย ปลุกปลอบและปลดปล่อย ผู้คนผ่านความบันเทิงทางจินตนาการในโลกของการ์ตูน ไม่ว่าจะเป็นการให้ความหวังที่มนุษย์จะชนะเชื้อโรคร้ายในสงครามโรคระบาด การนำเสนอภาพความสุขและแง่มุมที่ดีของชีวิตขณะกักตัวอยู่ที่บ้าน การให้กำลังใจแก่บุคลากรทางการแพทย์ในฐานะวีรบุรุษที่ต่อสู้ในสงครามโรคระบาดผ่านตัวการ์ตูนที่ผู้คนคุ้นเคย หรือการปลดปล่อยผู้คนจากความตึงเครียดทางสังคมที่การช่วยเหลือและการดำเนินนโยบายของรัฐบาลไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ทันท่วงที การ์ตูนในสื่อออนไลน์ได้นำเสนออย่างสร้างสรรค์ เช่น การใช้ภาพโลกสมมติในการนำเสนอปัญหาของสังคมไทยเพื่อหลีกเลี่ยง การกล่าวถึงบุคคลที่มีตัวตนจริงและลดความรุนแรงของการนำเสนอสถานการณ์จริง รวมถึงการวิจารณ์การทำงานของรัฐบาลด้วยการใช้ภาพสัญลักษณ์หรือนิทานเปรียบเทียบ ซึ่งอาจารย์วัชราภรณ์ ดิษฐป้าน ได้ศึกษาจาก 12 เพจ ยอดนิยม ได้แก่ Jod8riew นัดเป็ด ฟอร์มหมาแก่ contrast หัวกลม นี่เพื่อนไงจำไม่ได้หรอ? Jaytherabbit ขายหัวเราะ กาตูนร์ ระทม กว่าจะถึงออฟฟิศ เรื้อน และ เผาหัว แล้วคุณจะพบว่าท่ามกลางความ หวาดกลัว กลัดกลุ้ม กับ Covid-19 การ์ตูนจะช่วย ปลุกปลอบ และ ปลดปล่อย คุณจากความหวาดกลัวชั่วขณะนั้น28 มกราคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=168https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202101281456391.jpg 169บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลหนังสือ นัยนามแห่งอิสลาม : บทสำรวจคำสอนอิสลาม ว่าด้วยสันติภาพ ความรุนแรง ครอบครัว และสตรี อาจารย์สุชาติ เศรษฐมาลินี ได้เขียนขึ้นจากมุมมองของอาจารย์ซึ่งเป็นคนมุสลิมที่เติบโตขึ้นมาจากครอบครัวและชุมชนที่เคร่งศาสนา ผนวกกับความเป็นนักมานุษยวิทยาที่มีความสามารถในการวิจัย เป็นหนังสือที่บรรจุเอาไว้ด้วยความรู้เกี่ยวกับชาวมุสลิมและศาสนาอิสลาม ทำให้ผู้อ่านมีความเข้าใจต่อชีวิตความคิด และความเชื่อของชาวมุสลิม ช่วยให้สามารถอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างราบรื่น และหากเกิดความขัดแย้งใดๆ ขึ้น ก็จะทำให้มองเห็นหนทางที่จะแก้ไขปัญหาด้วยสันติวิธีได้3 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=169https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102030954251.png 170บทความสุเมธ รักษ์จันทร์ผมว่ามาตรการที่ใช้อยู่ของสาธารณสุขที่ใช้อยู่มันค่อนข้างดี มันดีมากๆ แต่ว่าโดยรายละเอียดบางรายละเอียด โดยการปฏิบัติบางอย่างมันไม่ใช่ ถามว่า lock down ผมตอบเลยว่ามันดีไหม ผมตอบเลยว่ามันดี ดีมาก ดี แต่เยียวยาหรือช่วยเหลือคนพอไหม ผมว่าไม่พอ ช่วงโควิด-19 ปี 2563 กลุ่มสหวิชาชีพทางการแพทย์ เป็นผู้มีประสบการณ์ตรงในการดูแลผู้ป่วยโควิดและกลายเป็น กลุ่มผู้ไร้เสียง อ่านประสบการณ์การดูแลผู้ป่วยโควิด-19 และประสบการณ์การปฏิบัติหน้าที่ในช่วงขาดแคลนหน้ากากอนามัย ข้อเสนอเชิงนโยบายจากพยาบาล นักศึกษาแพทย์ และเภสัชกร กลุ่มตัวอย่างผู้เป็นทัพหน้าในการต่อสู้กับโรคระบาดโควิด-19 ช่วงปี 2563 ในบทความวิจัย ผู้คนในสหวิชาชีพทางการแพทย์ : COVID-19 และเสียงที่เล่าออกมาไม่ได้ ที่ศึกษาโดยสุเมธ รักษ์จันทร์ นักศึกษาปริญญาโท สาขาสตรี เพศสถานะ และเพศวิถีศึกษา วิทยาลัยสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์3 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=170https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102031013321.jpg 171บทความจรรยา ยุทธพลนาวีความรุนแรงกับสังคมไทย ยังปรากฏคู่กันมาตลอด แม้ว่าจะมีความเชื่อว่าคนไทยรักสงบ ผู้คนทำนุบำรุงศาสนา แต่ในความเป็นจริงยังพบว่าปัญหาความรุนแรงสะสมอยู่คู่กับสังคมไทยมายาวนาน ดังที่จรรยา ยุทธพลนาวี บรรณารักษ์ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ได้รีวิวหนังสือ ความรุนแรงซ่อน/หาสังคมไทย (2553) บรรณาธิการโดย ศ.ดร. ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ กว่า 10 ปี ที่หนังสือเล่มนี้นำพาผู้อ่านโลดแล่นไปในเส้นทางสำรวจความรุนแรงที่ถูกซ่อนไว้ผ่านการศึกษาของนักวิชาการที่สนใจประเด็นความรุนแรง ทั้งความรุนแรงทางการเมือง ความรุนแรงเกี่ยวกับการรณรงค์เรื่องยาเสพติด ความรุนแรงจากวรรณากรรมเรื่องสิ่งแวดล้อม ความรุนแรงในสถานศึกษา และการลงโทษประหารชีวิต ซึ่งหนังสือเล่มนี้จะพาผู้อ่านไปทำความเข้าใจความรุนแรง แสดงให้เห็นความสำคัญของการขจัดอคติ การเลือกปฏิบัติและลดทอนคุณค่าความเป็นมนุษย์ ที่นำมาเข้าใจสถานการณ์ความรุนแรงในปัจจุบันได้10 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=171https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102101106171.png 172บทความอาทิตย์ แผ่บุญจะไปตามเอาของพวกนั้นมาจากไหนกัน ประโยคเชิงการพูดตัดพ้อที่ออกมาจากปากของชาวบ้านที่เพิ่งเข้าร่วมการประชุมที่กำลังสะท้อนถึงข้อจำกัดในการเข้าถึงอุปกรณ์ที่ทางการเสนอแนะว่าช่วยลดการระบาดของโรคโควิด ชาวบ้านบางคนไม่ทราบแม้กระทั่งว่าอะไรคือแอลกอฮอล์ อะไรคือ เจลล้างมือ หน้ากากอนามัยก็เคยเห็นแต่ที่บุคคลากรทางการแพทย์สวมในโรงพยาบาล และยิ่งการเปลี่ยนปรับวิถีการใช้ชีวิตยิ่งเป็นเรื่องยาก เนื่องจากเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ชาวบ้านเก็บเมี่ยงเพื่อยังชีพ วิถีการเก็บเมี่ยงของชาวบ้านลักษณะแบบการเอามื้อเอาวัน (เอามื้อเอาแรง) คล้ายคลึงกับการลงแขกเกี่ยวข้าวที่ชาวบ้านต้องช่วยกันเร่งเก็บเมี่ยงก่อนที่จะแก่เกินจนขายไม่ได้ราคา ตอนพักกลางวันนิยมเอาอาหารที่แต่ละครอบครัวทำมาแบ่งปันกันกิน เพราะฉะนั้นมาตรการรักษาระยะห่างแทบเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้สำหรับชาวบ้าน -ส่วนหนึ่งของบทความวิจัย อ่านวิธีคิดและการรับมือกับโรคโควิดในพื้นที่หมู่บ้านไทใหญ่บริเวณพรมแดนไทยเมียนมา ที่มาตรการของรัฐไม่สอดคล้องกับวิถีชีวิต พวกเขาจึงใช้พิธีกรรมฟื้นฟูจิตใจ ในบทความวิจัยเรื่อง ก่าหล้า ความทรงจำจากประสบการณ์ มุมมอง และการรับมือกับโรคโควิด -19 ของชาวไทใหญ่ในหมู่บ้านชายแดนไทย-เมียนมา เขียนโดย อาทิตย์ แผ่บุญ10 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=172https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102110915201.jpg 173บทความปุญญิศา เปล่งรัศมีวาเลนไทน์นี้มาทำความเข้าใจความรักในยุคสมาร์ตโฟนกับหนังสือ MODERN ROMANCE เขียนโดย Aziz Ansari หรือที่แปลเป็นภาษาไทย #ถอดรหัสรักออนไลน์ แปลโดย สุนันทา วรรณสินธ์ เบล หนังสือที่ผสานอารมณ์ขันเข้ากับความรู้เชิงสังคมศาสตร์ได้อย่างออกรส ที่จะพาผู้อ่านไปสำรวจเรื่องราวความรักสมัยใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นกับพวกเรา ไม่ว่าจะเป็นการหาคู่ผ่านปลายนิ้วคลิก การปั่นหัวอีกฝ่ายให้กระวนกระวายเฝ้ารอข้อความตอบกลับ การตัดเยื่อใยความสัมพันธ์ผ่านสื่อโซเชียลนั้นสะท้อนให้เห็นว่าสังคมมีความเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร และมีแนวโน้มไปสู่ทิศทางใด15 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=173https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102151123201.png 174บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าดร.นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ นักวิชาการศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร เขียนหนังสือเรื่อง เพศในเขาวงกต: แนวคิดทฤษฎีเพศในวัฒนธรรมบริโภค (2560) โดยพัฒนามาจากงานวิจัยเรื่องวัฒนธรรมบริโภคในมิติเพศวิถี ซึ่งช่วยฉายภาพการเมืองของอัตลักษณ์ทางเพศของไทย โดยใช้แนวคิดทุนนิยมและบริโภคนิยม ที่มีความสัมพันธ์กับเซ็กส์ กามารมณ์ เพศภาวะ และเพศวิถี ในการอธบาย โดยวนเวียนอยู่ใน อคติทางเพศ ในสังคมไทยทุกยุคทุกสมัย หนังสือเล่มนี้จะพาผู้อ่านไปตรวจสอบความคิดเกี่ยวกับอคติทางเพศ เพื่อให้เข้าใจความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย ตลอดจนแนวทางนำไปสู่การมองเรื่องเพศอย่างไร้อคติ17 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=174https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102171124441.png 175บทความกมเลศ โพธิกนิษฐ และ ธนรัตน์ ทรงสมบูรณ์กลัวตายน่ะสิ แต่หยุดแล้วจะเอาอะไรกิน ลำพังขายของทุกวันๆ ก็แย่อยู่แล้ว ขายได้ก็พออยู่ ขายไม่ได้ก็ลำบากหน่อย แต่ถ้าจะไม่ให้ขายเลย ก็ตายอย่างเดียว ลงสนามตลาดสดเทศบาลพิษณุโลกในช่วงที่รัฐออกมาตรการล็อกดาวน์และการเว้นระยะห่างทางสังคม ปี 2563 กลุ่มผู้ค้าตลาดสดฯ รับรู้ ตระหนัก และเข้าใจ และปรับตัวอย่างไร ให้รอดทั้งปากท้องและโควิด ในบทความวิจัยเรื่อง การเว้นระยะห่างทางสังคม, ระยะห่างทางชนชั้น กับการกลายเป็นกลุ่มผู้มีสถานะรอง: กรณีศึกษากลุ่มผู้ค้าในตลาดสดในเขตเทศบาลพิษณุโลก ศึกษาโดย ดร.กมเลศ โพธิกนิษฐ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร พิษณุโลก และ อ. ธนรัตน์ ทรงสมบูรณ์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ17 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=175https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102190839571.jpg 176บทความจรรยา ยุทธพลนาวีรศ.ดร.อรัญญา ศิริผล อาจารย์ประจำภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เขียนหนังสือเรื่อง ในความทุกข์ทนข้ามพรมแดน บทสะท้อนจากผู้ติดเชื้อชายแดนไทย–ลาว เมื่อปี 2554 จากการทำงานวิจัยทั้งภาคสนามและงานเอกสารในชื่อเดียวกันกับหนังสือ เพื่อชี้ให้เห็นอคติทางวัฒนธรรมต่อผู้ติดเชื้อเอชไอวีชาวลาว ว่าเป็นผู้สำส่อนทางเพศ ใช้ยาเสพติด และมีพฤติกรรมรักร่วมเพศ นำไปสู่การแสดงให้เห็นทางออกและการปฏิบัติการของกลุ่มผู้ติดเชื้อที่พยายามลบมายาคติและจากวาทกรรมเรื่อง เอดส์เป็นแล้วตาย ให้กลายเป็น เอดส์รักษาได้ ที่ต้องอาศัยความเข้าใจของคนรอบข้างทั้งคนใกล้ชิดและคนในสังคม24 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=176https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102241735551.png 177บทความพงษ์เทพ บุญกล้าสถานการณ์วิกฤตโควิด 19 ทำให้คนลุ่มแม่น้ำมูนเริ่มตระหนักถึงการกลับสู่ภูมิลำเนาและการพลิกฟื้นพื้นที่ทรัพยากรและทบทวนการแก้ไข เขื่อนราษีไศล และชี้ให้เห็นว่ารัฐบาลควรมีนโยบายในการแก้ไขปัญหาต่างๆ อย่างครอบคลุมโดยเร็ว มากกว่าการให้ความสำคัญกับการช่วยเหลือเยียวยาด้วยมาตรการ เราไม่ทิ้งกัน ซึ่งเป็นเพียงความช่วยเหลือระยะสั้น ไม่ทั่วถึง และไม่ยั่งยืน พงษ์เทพ บุญกล้า ชวนอ่านประสบการณ์ของผู้คนลุ่มแม่น้ำมูนในช่วงวิกฤตโควิด-19 ในปี 2563 ในบทความวิจัย แตกบ้านแตกเมือง : ว่าด้วยโลกทัศน์ของคนลุ่มแม่น้ำมูนต่อสถานการณ์วิกฤต25 กุมภาพันธ์ 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=177https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202102250933401.jpg 178บทความอโนมา สอนบาลีอโนมา สอนบาลี ได้ทำการศึกษาประสบการณ์ของฟรีแลนซ์ในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ต่อสถานการณ์แพร่ระบาดของไวรัส Covid-19 เพื่อฉายประสบการณ์ของฟรีแลนซ์จำนวน 8 ราย ที่ทำงานสร้างสรรค์ทั้งช่างภาพ ช่างภาพวิดีโอ กราฟิกดีไซน์เนอร์ด้านสื่อสิ่งพิมพ์ ผู้จัดการโครงการศิลปะร่วมสมัย เจ้าหน้าที่สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และตัวแทนจากกลุ่มสหภาพของผู้ประกอบอาชีพอิสระ (ภาคีศิลปะร่วมสมัย กอดคอสู้ Covid) ว่าต้องเผชิญกับการเลื่อนงานอย่างไม่มีกำหนด หรือบางรายต้องถูกยกเลิกงาน ทำให้ต้องหันไปหารายได้ทางอื่นบ้างก็เกี่ยวกับทักษะที่มี เช่น การใช้ช่องทางออนไลน์เป็นช่องทางหลักในการหารายได้ หรือบางรายต้องผันตัวไปทำงานที่ไม่ตรงกับทักษะแต่ทำให้มีเงินเลี้ยงชีพได้เพียงค่าแรงขั้นต่ำ เช่น ขับ Grap Bike เป็นต้น ซึ่งในส่วนของนโยบายรัฐ เช่น โครงการ เราไม่ทิ้งกัน ทำให้กลุ่มฟรีแลนซ์รู้สึกกังวล ไม่มั่นคงต่อวิชาชีพ จนถึงแปลกแยกอย่างมาก เพราะไม่มีการระบุฟรีแลนซ์ในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไว้อย่างชัดเจนในการให้ความช่วยเหลือเยียวยา ในสถานการณ์วิกฤตที่เกิดขึ้น เหล่าฟรีแลนซ์ได้ร่วมกันหาทางออกโดยการรวมตัวกันก่อตั้งเป็นภาคีเครือข่ายเพื่อกอดคอสู้ Covid-19 ซึ่งแม้ไม่รู้ว่าจะจบลงเมื่อใด แต่พวกเขาก็สามารถต่อรองหรือตรวจสอบกับระบบบางอย่างในสังคมได้5 มีนาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=178https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202103050900281.jpg 179บทความธนวัฒน์ ปัญญานันท์สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาให้ความสนใจต่อประเด็นการศึกษาชีวิตเมืองมานานแล้ว หากแต่การศึกษาทางสังคมวิทยาเมืองดูจะมีพัฒนาการประเด็นและเสนอแนวทางการศึกษาที่เป็นระบบก้าวหน้ามาก่อนมานุษยวิทยาเมือง นับแต่ความทุ่มเทการศึกษาชีวิตเมืองของส านักคิดทางสังคมวิทยาแห่งมหาวิทยาลัยชิคาโก (Chicago School of Sociology) ในทศวรรษ1920 ซึ่งพัฒนาจากประเด็นการศึกษา คนชายขอบ (Marginal man)ที่เริ่มใช้ในความหมายของกลุ่มคนอพยพ คนสองวัฒนธรรม มาสู่การศึกษากลุ่มคนที่เชื่อมโยงกลุ่มเครือข่ายทางสังคมและชุมชนศึกษา รวมทั้งพัฒนาวิธีการท างานภาคสนามและงานชาติพันธุ์วรรณา (ethnography) จากเดิมที่เคยใช้ในการศึกษาชีวิตทางสังคมของกลุ่มคนที่อยู่ห่างไกล มาเป็นการวิจัยสนามในพื้นที่เมือง ไม่ว่าจะเป็นการสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์ การเข้าร่วมปรากฏการณ์อย่างเป็นคนใน ซึ่งได้สร้างวิธีวิจัยในการศึกษาชีวิตทางสังคมของคนเมืองให้เข้าใจมากขึ้น11 มีนาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=179https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202103111646391.png 180บทความองอาจ หาญชนะวงษ์องอาจ หาญชนะวงษ์ ศึกษาภาพยนตร์ที่เล่าเรื่องการระบาด Outbreak (ค.ศ. 1995) 28 Weeks Later (ค.ศ.2007) และ Contagion (ค.ศ. 2011) ถ่ายทอดบทความวิจัย สุนทรียศาสตร์ของการอยู่ร่วมกันในภาพยนตร์ที่เกี่ยวกับโรคระบาด ภาพยนตร์ที่เกี่ยวกับโรคระบาด ซึ่งมีตัวละครที่เปรียบได้กับประชากรในสังคมที่มีความเป็นสัญญะเชิงอำนาจ ได้แก่ ทหารเป็นตัวแทนความอนุรักษ์นิยม แพทย์เป็นตัวแทนของการปรับตัว และประชาชนเป็นตัวแทนของความหลากหลาย โดยดำเนินเรื่องผ่านเหตุการณ์วิกฤตที่มีเจ้าหน้าที่ด้านการแพทย์และทหารเข้ามาควบคุมสถานการณ์และฟื้นฟูพื้นที่ แต่ด้วยเป้าหมายหลักที่มีความแตกต่างกันจึงทำให้เกิดความขัดแย้งที่นำไปสู่การช่วงชิงอำนาจในการกำหนดมาตรการ ฝ่ายแพทย์มีอุดมการณ์คือสุขภาพต้องมาก่อน ส่วนฝ่ายทหารมีเป้าหมายในการรักษาความมั่นคงของรัฐเป็นอันดับแรก จึงมีการแทรกแซงโดยใช้กำลัง มีแนวคิดการทำศึกแบบสงคราม บางครั้งจึงยอมให้มีการสูญเสียเพื่อให้บรรลุตามเป้าหมาย ในขณะที่ฝ่ายประชาชนมีความตื่นตระหนกและต้องการอิสรภาพทำให้มีการขัดขืนหลบหนีจากเขตกักกันโรค ภาพยนตร์ได้มีการนำเสนอถึงความน่ากลัวของไวรัสผ่านสัญญะต่างๆ ทั้งในรูปแบบสมจริง และในรูปแบบเหนือจริง รวมถึงมีการสื่อสารถึงแนวความคิดในประเด็นที่ว่า แม้ไวรัสจะมีความรุนแรงน่ากลัว แต่หากใช้อำนาจอย่างไม่มีมนุษยธรรมในท้ายที่สุดสิ่งที่มนุษย์กระทำต่อกันอาจมีความรุนแรงกว่าหลายเท่า12 มีนาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=180https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202103120950311.jpg 181บทความภัทรพร ยุบลพันธ์ลูกค้ากลัว ทำให้สั่งอาหารน้อยลง การเงิน ลูกค้าก็ไม่มีเงินสั่งซื้อ ต้องประหยัด อาชีพบริการส่งอาหารทำหน้าที่แบกรับความเสี่ยงแทนประชาชนที่ไม่สามารถออกมาซื้ออาหารได้ตามปกติ ถึงแม้ว่าสามารถเปลี่ยนวิกฤติให้เป็นโอกาสในการสร้างรายได้ แต่ผู้ทำงานกลุ่มนี้นับเป็นกลุ่มที่เสี่ยงต่อการได้รับเชื้อไวรัส ขณะเดียวกันก็อาจเป็นคนแพร่เชื้อได้อีกด้วย อ่านบทความวิจัย ความเสี่ยงและความอยู่รอดภายใต้สถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19: กรณีศึกษากลุ่มอาชีพบริการส่งอาหาร โดยภัทรพร ยุบลพันธ์ ชี้ให้เห็นว่า การระบาดของโรคโควิด-19 ส่งผลกระทบต่อกลุ่มผู้ให้บริการส่งอาหาร 3 ด้าน ได้แก่ รายได้ การปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้าง และสุขภาพกายและใจ ซึ่งผลกระทบดังกล่าวนี้มีความเกี่ยวข้องกัน ผู้ให้สัมภาษณ์ร้อยละ 70 ยอมรับว่ามีความเครียด ความกังวล โดยระบุว่ากลัวจะติดเชื้อโดยไม่รู้ตัว และจะส่งผลต่อครอบครัว คนรอบข้างที่ได้พบเจอ กลัวจะทำให้เดือดร้อน บางรายให้ข้อมูลว่าหากป่วยโรคโควิด-19 กลัวคนอื่นจะรังเกียจ และกลัวว่าจะไม่สามารถทำงานต่อได้ ซึ่งสะท้อนผลกระทบต่อร่างกายที่มีผลต่อจิตใจด้วย กลุ่มตัวอย่างประเมินถึงผลกระทบความรุนแรงต่อมิติทางสังคมและเศรษฐกิจ ที่มากกว่ามิติสุขภาพ19 มีนาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=181https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202103191130321.png 182บทความสิรินยา วัฒนสุขชัยทำไมกลับบ้านไม่ได้ ถอดประสบการณ์ตรงในการเดินทางกลับบ้าน ท่ามกลางสถานการณ์แพร่ระบาดของ ไวรัสโคโรนา ในกลุ่มประเทศยุโรปและทั่วโลกในช่วงการระบาดโควิดในเดือนมีนาคม 2563 รวมทั้งวิพากษ์มาตรการอันล่าช้า ไม่ชัดเจน และยุ่งยากของรัฐ ที่เรียกร้องให้คนไทยที่จะเดินทางกลับสู่มาตุภูมิ ต้องได้รับการอนุมัติการเข้าประเทศผ่านการลงทะเบียนทางเว็บไซต์ของกระทรวงต่างประเทศ พร้อมกับแสดงใบรับรองแพทย์และเอกสารยืนยันตัวบุคคลจากสถานทูตหรือสถานกงสุลในประเทศต้นทาง มาตรการดังกล่าวส่งผลให้คนไทยนับหมื่นติดค้างอยู่ตามประเทศต่างๆ ทั่วโลกนับเดือน เหตุการณ์นั้นทำให้คนไทยที่ตกค้างในต่างประเทศตกอยู่ในฐานะของคนนอก ในบทความวิจัยเรื่อง คนนอก โดย สิรินยา วัฒนสุขชัย24 มีนาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=182https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202103260919121.png 183บทความวราภรณ์ ภูมลีภาพวาดโควิด-19 14 เรื่องราว ที่ วราภรณ์ ภูมลี ถ่ายทอดสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19 คู่ขนานไปกับความรู้สึกและประสบการณ์ตรงในช่วงที่ตนเองถูกกักตัวเป็นระยะเวลา 14 วัน ในช่วงที่เดินทางข้ามจังหวัดเพื่อดูแลบิดาซึ่งป่วยเป็นมะเร็งในระยะสุดท้าย เป็นการเดินทางที่สวนกระแสกับความหวาดกลัว เห็นบรรยากาศทางสังคมที่ไม่ปกติในสถานที่ต่างๆ นำมารวบรวมโดยการถ่ายทอดออกมาเป็นภาพวาด 14 เรื่องราว ทำให้เห็นทางออกของปัญหาและมีกำลังใจในการต่อสู้อีกครั้ง อ่านเพิ่มในบทความ ภาพแห่งความทรงจำ Covid-19 ประเทศไทย 2563 เขียนโดยวราภรณ์ ภูมลี29 มีนาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=183https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202103291704211.jpg 184บทความภัทรา บุรารักษ์ และคณะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน หรือ อสม. มีบทบาทสำคัญมากในการสื่อสารกับคนในชุมชน ในฐานะเป็นสื่อบุคคล ที่ช่วยสื่อสารเพื่อการควบคุมพฤติกรรมสุขภาพในช่วงวิกฤตโควิด ส่งผลให้คน ในชุมชนยอมรับและรับพฤติกรรมด้านสุขภาพใหม่ ให้กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันได้ ซึ่ง อำนาจในการควบคุมพฤติกรรม หรือทำให้คนในชุมชนยอมรับนั้น ไม่ได้มาจาก อสม. โดยแท้จริง แต่ เป็นเพราะโครงข่ายทางอำนาจทั้งองค์กร สถาบัน สื่อมวลชน สื่อออนไลน์ หรือกลุ่มผู้เชี่ยวชาญทาง สุขภาพอื่นๆ ที่ต่างแยกกันทำงานแต่มุ่งไปในเป้าหมายเดียวกันคือการยับยั้งการระบาดของโควิด- 19 จึงทำให้ อสม. มีความชอบธรรมที่จะควบคุมการระบาดและควบคุมพฤติกรรมของคนในชุมชนได้ อ่าน โครงข่ายอำนาจและกลยุทธ์การสื่อสารเพื่อการสร้างความชอบธรรมระหว่างการระบาดโรคติด เชื้อโควิด 19 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน โดย ภัทรา บุรารักษ์, สุพรรณี เบอร์แนล, กนกวรรณ เอี่ยมชัย1 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=184https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104010851211.jpg 185บทความรุ้งตะวัน อ่วมอินทร์เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันพระราชสมภพสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี 2 เมษายน 2564 เราขอนำผู้อ่านเข้าสู่โลกของการศึกษามานุษยวิทยาในมรรคาสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระองค์ทรงเป็นนักมานุษยวิทยาวัฒนธรรม ทรงให้ความสำคัญและทรงเห็นคุณค่าของการอนุรักษ์วัฒนธรรมในแต่ละท้องถิ่น ผ่านการเสด็จพระราชดำเนินไปในท้องถิ่นต่างๆ ทั่วประเทศ และทรงจดบันทึกอย่างละเอียดเกี่ยวกับวิถีชีวิต วัฒนธรรม ของท้องถิ่นนั้นๆ ทั้งยังทรงปฏิบัติตามธรรมเนียมวิถีของหมู่บ้านหรือท้องถิ่นต่างๆ อย่างเคารพในวัฒนธรรม ติดตามได้ในบทความมานุษยวิทยาในมรรคาสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เขียนโดยรุ้งตะวัน อ่วมอินทร์ นักวิชาการศมส.1 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=185https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104011358061.png 186บทความพิมณทิพา มาลาหอม และคณะในช่วงที่โควิด-19 ระบาดหนัก ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงมากมายในประเทศ ทั้งการเรียน การทำงาน การใช้บริการต่างๆ รวมถึงบริการทางการแพทย์และสาธารณสุข โดยเฉพาะในการข้ามพรมแดนที่เป็นปกติระหว่างเพื่อนบ้าน ก็เกิดวิถีปฏิบัติใหม่ที่มีการเปลี่ยนแปลงเช่นกัน บทความ พลังชุมชนกับการเฝ้าระวัง ควบคุม และป้องกันการระบาดของโควิด–19 ในชุมชนชายแดนไทย – ลาว โดยคณะผู้วิจัยจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี และสำนักงานสาธารณสุขเขมราฐ ได้ศึกษาให้เห็นพลังชุมชนของไทยและเพื่อนบ้าน ผ่านการทำงานอย่างหนักของอาสาสมัครสุขภาพระหว่างประเทศ (อสรป.) ที่ตั้งขึ้นมาโดยเฉพาะ ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และคนในชุมชน ตลอดจนการตั้งกติกาชุมชนที่กำหนดขึ้นโดยชุมชนเอง ทำให้คลี่คลายสถานการณ์วิกฤติไปได้ ทั้งยังเกิดการเรียนรู้ในการรับมือการระบาดของโรคอื่นๆ ในอนาคตอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไปได้7 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=186https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104071844571.jpg 187บทความนวพรรณ ภัทรมูลสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงสนพระทัยในด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีมาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ พระองค์ทรงเลือกศึกษาสาขาวิชาจารึกภาษาตะวันออกเป็นวิชาเอก ในการศึกษาระดับปริญญาโท ที่คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อีกทั้งทรงเลือกที่จะทรงพระราชนิพนธ์วิทยานิพนธ์เรื่อง จารึกพบที่ปราสาทพนมรุ้ง (2521) เป็นหนึ่งในผลงานวิชาการด้านจารึกที่มีเนื้อหาสาระสำคัญครบถ้วน มีทั้งข้อมูลเบื้องต้น ประวัติ รายละเอียดต่างๆ เกี่ยวกับจารึก และคำอ่าน-แปลจารึก ซึ่งทรงอ่านและแปลด้วยพระองค์เอง ทรงถ่ายถอดคำอ่านจารึกด้วยอักษรโรมัน และมีอักษรไทยประกอบ ซึ่งอาจจะทำให้พิมพ์ผิดได้น้อยลง ศมส. ชวนอ่าน จารึกพบที่ปราสาทพนมรุ้ง ในฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร โดย นวพรรณ ภัทรมูล ได้รีวิวไว้ในบทความ จารึกพบที่ปราสาทพนมรุ้ง: พระราชนิพนธ์เลอค่าในกรมสมเด็จพระเทพฯ7 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=187https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104090835221.png 188บทความพงศกร เจนในเมืองเมื่อเทศกาลสงกรานต์ย่างเข้ามาถึง การรณรงค์ให้ผู้ขับขี่หรือกลุ่มนักดื่ม ห้ามดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ขณะขับรถจะมีให้เห็นมากมาย ทั้งโฆษณา ป้ายประชาสัมพันธ์ขนาดต่างๆ และการตักเตือน ตรวจสอบ อย่างเข้มงวดของเจ้าหน้าที่ตำรวจ ในห้วงเวลาที่เรียกว่า 7 วันอันตราย พงศกร เจนในเมือง เขียนบทความ กินเหล้า เท่ากับบาป ? : เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในมิติวัฒนธรรม เพื่อแสดงถึงประวัติศาสตร์ย่อมๆ ของการดื่มสุราในวัฒนธรรมโลกมาถึงวัฒนธรรมไทย พร้อมกับชวนคิดเกี่ยวกับวิวาทะระหว่างนักดื่มกับหน่วยงานรัฐบางแห่ง ว่าตราบใดที่การดื่มเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์บางกลุ่ม หรือคำสอนของศาสนา ตลอดจนยึดโยงกับความเชื่อของวัฒนธรรมที่หลากหลาย วิวาทะของสองฝ่ายก็คงดำเนินต่อไปราวกับเส้นขนาน9 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=188https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104091610111.jpg 189บทความจรรยา ยุทธพลนาวีจรรยา ยุทธพลนาวี บรรณารักษ์ ห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) (ศมส.) พาผู้อ่านไปรู้จักกับหนังสือพระราชนิพนธ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งมีรวบรวมให้บริการในห้องสมุดอย่างหลากหลาย ทั้งพระราชนิพนธ์วรรณกรรม พระราชนิพนธ์ปาฐกถา พระราชนิพนธ์จากการเดินทาง และพระราชนิพนธ์จากประสบการณ์ โดยบทความแนะนำพระราชนิพนธ์นี้ ได้ยกมาเล่าให้ฟัง 5 เล่ม ได้แก่ นิทานโกหกเยอรมัน ศิลปะจีน แก้วจอมแก่น/แก้วจอมซน ฟื้นภาษาได้อาหาร และไทยทำไทยกินกับข้าวฝรั่ง และเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2564 เป็นโอกาสดีที่ห้องสมุด ศมส. ทดลองขยายเวลาเปิดบริการถึง เวลา 19.00 น. ผู้อ่านที่สนใจสามารถมาทดลองใช้บริการอ่านหนังสือพระราชนิพนธ์ได้เช่นกัน9 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=189https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104091621251.png 190บทความปณิตา  สระวาสีเนื่องในเดือนแห่งมรดกวัฒนธรรม ปณิตา สระวาสี ชวนผู้อ่านไปท่องเที่ยวพิพิธภัณฑ์ตามแนวพระราชดำริ กรมสมเด็จพระเทพฯ 5 แห่ง ที่มีความหลากหลายทั้งข้าวของจัดแสดง เนื้อหา เรื่องราว การเล่า และภูมิภาค แต่ล้วนเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องราว วิถีชีวิต ของผู้คน เชื่อมโยงไปถึงธรรมชาติและเรื่องราวส่วนพระองค์ที่น่าสนใจ เป็นพระราชดำริที่ทรงริเริ่มโครงการต่างๆ เพื่อประโยชน์แก่สาธารณชน ไปชมเรื่องราวของพิพิธภัณฑ์ตามแนวพระราชดำริ ทั้ง 5 แห่ง อันได้แก่ พิพิธภัณฑ์สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิยาเจ้า พิพิธภัณฑ์สภากาชาดไทย พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเกาะและทะเลไทย พิพิธภัณฑ์บัว และพิพิธภัณฑ์ส่วนพระองค์ พระตำหนักบ้านสวนปทุม ในบทความ ชวนเที่ยว 5 พิพิธภัณฑ์ ตามแนวพระราชดำริ กรมสมเด็จพระเทพฯ9 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=190https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104091650281.jpeg 191บทความธัญญานันท์ วราภิพงศ์พระราชนิพนธ์บันทึกการเสด็จพระราชดำเนินเยือนหมู่เกาะทะเลใต้ เรื่อง มนต์รักทะเลใต้ เป็นพระราชนิพนธ์ชวนท่องไปเรียนรู้ประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต วัฒนธรรม ของเพื่อนมนุษย์ซึ่งอยู่ใกล้กับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่ไม่ค่อยมีใครรู้จักอย่างละเอียดเท่าใดนัก เริ่มจากสาธารณรัฐสิงคโปร์ สู่ปาปัวนิวกินี ราชอาณาจักรตองกา หมู่เกาะคุก สาธารณรัฐหมู่เกาะฟิจิ และหมู่เกาะโซโลมอน ผู้อ่านจะได้เรียนรู้เรื่องราว เข้าใจประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมประเพณี รู้จักประเทศเหล่านี้มากขึ้นจากพระราชนิพนธ์ของพระองค์ ซึ่งจะก่อให้เกิดพื้นฐานของความเข้าใจอันดีต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน และการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข สามารถนำไปอ้างอิงในการศึกษาค้นคว้าก็ได้เช่นกัน21 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=191https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104211825201.png 192บทความพฤกษ์ เถาถวิลเมื่อปลายเดือนมีนาคม 2564 ที่ผ่านมา มีการตรวจพบว่าสถานบันเทิงย่านทองหล่อ เป็นคลัสเตอร์แพร่เชื้อโควิด-19 ทำให้มีผู้ติดเชื้อหลากหลายวงการ รวมทั้งรัฐมนตรี และอาจมีผู้ติดเชื้ออีกหลายรายในแวดวงผู้บริหารระดับสูงของประเทศ ซึ่งก่อให้เกิดความตื่นตัวต่อการแพร่ระบาดอีกระลอกหนึ่งที่ง่ายและไวกว่าเดิมอีกครั้งหนึ่ง ทั้งยังตรงกับช่วงเทศกาลงานบุญของภาคอีสานที่สำคัญ คือ บุญผะเหวด ซึ่งเป็นบุญที่มี ความหมาย มากของชาวบ้านโพธิ์ (นามสมมติ) เพราะเป็น พื้นที่ทางสังคม สำหรับการแสดงออกของคนทุกกลุ่มในชุมชน เป็นโอกาสของการกระชับความสัมพันธ์ หลังจากที่ห่างหายกันไปชั่วระยะ เป็นโอกาสการมีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนตามสถานะและความถนัด เป็นโรงมหรสพที่ทุกคนเป็นทั้งผู้กำกับ ผู้เล่น และผู้ชมไปพร้อมกันทำให้แม้จะมีการระบาดอีกระลอกของโควิด-19 เพียงใด บุญผะเหวด ก็ยังคงดำเนินอยู่อย่างมีความหมาย แต่เป็นความหมายในยุคโควิด ติดตามได้ในบทความบุญผะเหวดกับโควิด-19 โดยพฤกษ์ เถาถวิล คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี22 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=192https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104231259141.jpg 193บทความรุ้งตะวัน อ่วมอินทร์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีความสนพระทัยต่องานพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นเป็นอย่างยิ่ง ทั้งยังทรงเสด็จพระราชดำเนินมาเปิดงานเทศกาลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ที่ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) จัดขึ้นเสมอมา สร้างความปลาบปลื้มใจให้คนพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่มาร่วมงานเป็นอย่างยิ่ง รุ้งตะวัน อ่วมอินทร์ นักวิชาการ ศมส. จึงขอนำบทสัมภาษณ์ชาวพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่มีต่อสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มาเล่าสู่กันฟัง22 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=193https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104221634151.png 194บทความดอกรัก พยัคศรีดอกรัก พยัคศรี นักวิชาการ ศมส. ชวนผู้อ่านไปทำความรู้จัก ร้านภูฟ้า ศูนย์รวมผลิตภัณฑ์ของชุมชนจากโครงการในพระราชดำริสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อาทิ ผ้า กระเป๋า เครื่องจักสาน อาหาร แชมพู และผลิตภัณฑ์จากภาพฝีพระหัตถ์ เช่น เสื้อเชิ้ตโปโล เสื้อยืด แก้วน้ำ สมุดโน้ต ฯลฯ จากความใส่พระทัยของพระองค์ที่มีความปรารถนาให้ประชาชนพ้นจากความยากลำบากอันเนื่องจากความยากจน นำไปสู่การพึ่งพาตนเองจากผลิตภัณฑ์ชุมชน ที่รวมเอาทั้งวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ และตัวตนของผู้คนในท้องถิ่นไว้ด้วยกัน นอกจากนี้ผู้อ่านยังจะได้เรียนรู้ความหมายและที่มาการก่อตั้งร้านภูฟ้าที่กรมสมเด็จพระเทพฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งขึ้น28 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=194https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104281020491.jpg 195บทความปุญญิศา เปล่งรัศมีบทความนี้จะพาผู้อ่านไปชมงานศิลปะของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งพระองค์ทรงโปรดการวาดรูปตั้งแต่ทรงพระเยาว์ ทั้งภาพดอกไม้ ผลไม้ และทิวทัศน์ ภาพวาดจากบทกวีจีน ตลอดจนภาพการ์ตูนช้าง สุนัข และสัตว์อื่นๆ ด้วยเทคนิคที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการเขียนสีน้ำมัน สีเทียน หรือสีน้ำ พระองค์ทรงมีทั้งพระปรีชาสามารถทางด้านศิลปะ ทรงเปี่ยมไปด้วยจินตนาการ พระอารมณ์ขันและความน่ารัก ผลงานภาพวาดฝีพระหัตถ์ของพระองค์มีเอกลักษณ์ในแบบพระองค์เอง และทรงเป็นเจ้าฟ้าผู้หนึ่งที่มีศิลปะในหัวใจ นอกจากนี้ผู้อ่านยังจะได้ทราบด้วยว่าพระองค์ทรงโปรดการวาดภาพใดมากที่สุด ติดตามได้ในบทความ เพลินเส้นสีฝีพระหัตถ์กรมสมเด็จพระเทพฯ28 เมษายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=195https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202104300835421.png 196บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลปริยฉัตร เวทยนุกูล บรรณารักษ์ห้องสมุด ศมส. ชวนผู้อ่านเข้ามารู้จักกับหนังสือชุดพิพิธภัณฑ์และมรดกวัฒนธรรม จัดพิมพ์โดยศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เปิดตัวไปเมื่องานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ เมื่อปลายปี 2563 และได้รับความนิยมจากนักศึกษา นักวิชาการ ผู้สนใจประเด็นนี้อย่างต่อเนื่อง เพราะเป็นการรวบรวมองค์ความรู้ใหม่ด้านพิพิธภัณฑ์ศึกษาและมรดกวัฒนธรรมศึกษา ผ่านบริบทสังคมวัฒนธรรมทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศอย่างครบรส จากโครงการประชุมวิชาการพิพิธภัณฑ์และมรดกวัฒนธรรมครั้งแรก จัดขึ้นโดยคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร5 พฤษภาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=196https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202105051431351.png 197บทความรุ้งตะวัน อ่วมอินทร์ปี พ.ศ. 2557 หรือเมื่อ 7 ปีมาแล้ว ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ได้เก็บข้อมูลพัฒนาเป็นต้นฉบับหนังสือ คนทำพิพิธภัณฑ์ เปิดมุมมองของคนทำพิพิธภัณฑ์ ซึ่งอาจเรียกได้ว่าเป็น เสียง ที่เล่าโดยผู้ปฏิบัติเองที่ได้พูดถึงเส้นทางการทำพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น กาลเวลาผ่านไป พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นหลายแห่งก็เปลี่ยนแปลงไปตามเหตุปัจจัย บางแห่งยังทำงานอย่างเข้มข้น บางแห่งปิดตัวถาวร คนทำพิพิธภัณฑ์มีอายุมากขึ้น บ้างประสบปัญหาสุขภาพ บ้างย้ายไปทำงานที่อื่น หรือมีความสนใจอื่นไปแล้ว หรือแม้แต่บางท่านก็เสียชีวิตไปแล้ว ยิ่งทำให้เห็นว่า เวลา ยังคงเป็นข้อท้าทายสำคัญในเรื่องอนุรักษ์และสืบสาน13 พฤษภาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=197https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202105131049451.png 198บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลหนังสือ มรดกวัฒนธรรมที่ไม่เป็นกายภาพกับพิพิธภัณฑ์ : มุมมองใหม่ในการอนุรักษ์ทางวัฒนธรรม เล่มนี้ เป็นการแปลมาจากหนังสือ Intangible Heritage and the Museum: New Perspectives on Cultural Preservation เขียนโดย ดร. มาริเลน่า อลิวิซาโต (Marilena Alivizatou) ซึ่งเป็นหนังสือที่เกี่ยวข้องกับมรดกวัฒนธรรมที่ไม่เป็นกายภาพหรือจับต้องไม่ได้ โดยมีผู้แปลสามท่าน คือ เทียมสูรย์ สิริศรีศักดิ์ ชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติ และภัทรภร ภู่ทอง หนังสือเล่มนี้เป็นหนึ่งในหนังสือที่เกี่ยวข้องกับมรดกวัฒนธรรมที่ไม่เป็นกายภาพเพียงไม่กี่เล่มที่มีในท้องตลาด และเป็นหนังสือที่ผู้ที่สนใจศึกษาด้านมรดกวัฒธรรมที่ไม่เป็นกายภาพ หรือผู้ที่ทำงานด้านมรดกวัฒนธรรมและพิพิธภัณฑ์...ไม่ควรพลาด!! หากอ่านรีวิวแล้วสนใจซื้อหนังสือเล่มนี้ สั่งซื้อได้ที่ SAC Shop https://www.sac.or.th/main/th/publication/index19 พฤษภาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=198https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202105191518451.png 199บทความบำเพ็ญ ไชยรักษ์ในช่วงแรกเริ่มของการแพร่ระบาดของโควิด-19 ระลอกสองที่ตลาดกุ้ง สมุทรสาคร เป็นช่วงเวลาที่ส่งผลกระทบต่อกลุ่มแรงงานข้ามชาติชาวเมียนมาและผู้คนในสมุทรสาคร รวมถึงในสังคมอย่างเป็นวงกว้าง ทำให้เกิดความเข้าใจที่หลากหลายมุมมองเกี่ยวกับการระบาด กับภาพของการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ และกลุ่มแรงงานข้ามชาติ การจัดตั้งโรงพยาบาลสนามหลายแห่งในสมุทรสาคร การจัดบุคลากรทางการแพทย์ทั่วประเทศเพื่อปฏิบัติงานให้ทั่วถึงในพื้นที่การระบาด และยังได้เห็นส่วนร่วมในการฝ่าฟันวิกฤตนี้ไปด้วยกันของเจ้าหน้าที่และกลุ่มแรงงานข้ามชาติชาวเมียนมา ในส่วนหนึ่งนี้เอง ช่างภาพจากโครงการคลังภาพถ่ายทางมานุษยวิทยา ได้ลงพื้นที่สมุทรสาครและเก็บภาพประวัติศาสตร์ครั้งนี้ไว้ใช้ในการศึกษา รับมือ กับสถานการณ์โรคระบาดได้อีกในอนาคต และเกิดการถ่ายทอดประสบการณ์จากการทำงานในสนามร่วมกับผู้คนในสมุทรสาครผ่านบทความ สมุทรสาครก่อนนอนคืนนี้19 พฤษภาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=199https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202105192349041.jpg 200บทความบำเพ็ญ ไชยรักษ์ระบาดวิทยาสีพาสเทล ชวนผู้อ่านไปฟังประสบการณ์เข้าพื้นที่เก็บภาพการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ในชุมชนหรือพื้นที่ต่างๆ ของสำนักงานป้องกันและคุ้มครองโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี (สคร.4) เพื่อควบคุมและป้องกันการระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ในเขตสุขภาพที่ 4 ได้แก่ จังหวัดสระบุรี ลพบุรี อ่างทอง สิงห์บุรี ปทุมธานี นนทบุรี อยุธยา และนครนายก ซึ่งเป็นเขตรอยต่อกับกรุงเทพมหานคร ซึ่งมีรายงานการแพร่กระจายเชื้อมาจากแหล่งกระจายโรคใหญ่คือจังหวัดสมุทรสาคร ตั้งแต่การระบาดระลอกสองของโรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส 2019 (โควิด 19) ในประเทศไทยตั้งแต่กลางเดือนธันวาคม 2563 ฉายภาพให้เห็นความหลากหลายทั้งพื้นที่ ผู้คน สถานการณ์ และบริบทการสัมพันธ์กันของผู้คนในสถานการณ์โรคระบาด ทำให้เห็นแง่มุมของทั้งรัฐและคนตัวเล็กตัวน้อย27 พฤษภาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=200https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202105271028241.jpg 201บทความพงศกร เจนในเมืองเราทนไม่ได้ที่รายได้จะหายไปครึ่งหนึ่ง เราพยายามค้นหาทักษะความสามารถของตัวเอง ว่ามีอะไรที่เราจะนำมาสร้างรายได้ได้บ้าง ซึ่งเราเป็นคนชอบทำอาหาร จึงลองโพสต์ Facebook ขายขนมจีนน้ำยาปู โดยเป็นสูตรที่ทำกินกันเองอยู่แล้วในครอบครัว ก็ได้รับความสนใจดี มีลูกค้าออร์เดอร์มาเยอะมาก กลายเป็นว่าเดือนนั้นเรามีรายได้จากการขายขนมจีนน้ำยาปูเกินครึ่งของเงินเดือนที่หายไป จนเมื่อกลับไปทำงานเหมือนเดิม แต่ลูกค้าของเราก็ยังคงออร์เดอร์ขนมจีนน้ำยาปูมาไม่ขาดสาย มันจึงกลายเป็นอาชีพเสริมของเราไปโดยปริยาย อ่านเรื่องราวของ ธมนวร สนธิเรื่องราวการปรับตัวหารายได้ในระบาดโควิดระลอกที่ 3 จากพนักงานบริษัทที่มีรายได้มั่นคงมาสู่การเป็นแม่ค้าขนมจีนน้ำยาปูและแม่ค้าขนมไทย ใน #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 131 พฤษภาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=201https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106010914211.jpg 202บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าหนังสือ มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ: บทเรียนจากเพื่อนบ้าน (Heritage of the Nations: lessons learned from the neighboring countries) ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) พิมพ์ขึ้นเพื่อชี้ชวนให้ผู้อ่านเห็นถึงการเรียนรู้แนวคิดพัฒนาการอนุสัญญา และการถอดบทเรียนผ่านประสบการณ์ประเทศเพื่อนบ้านกรณีตัวอย่างมาสู่การเข้าใจ มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม เพื่อยกระดับมรดกทางภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทยในฐานะสมาชิกอนุสัญญาอย่างสมบูรณ์ เนื้อหาแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ส่วนที่หนึ่งเริ่มต้นด้วยบทความที่จะสะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการของอนุสัญญาที่องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรม (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization–UNESCO) หรือ ยูเนสโก ได้นิยามขึ้นเป็นการปูพื้นเพื่อให้ผู้อ่านเห็นถึงหลักการ แนวคิด ความเป็นมาของอนุสัญญาของยูเนสโกมาสู่ความสัมพันธ์ต่อการออกพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกทางภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในประเทศไทย ส่วนที่สอง กรณีตัวอย่าง 6 บทความ แปลจากภาษาต่างประเทศที่ต้องการหยิบยกให้เห็นถึงประเด็นการเปรียบเทียบแต่ละประเทศที่มีต่ออนุสัญญา ปัญหาที่พบ และมาตรการบังคับใช้ของประเทศกรณีตัวอย่าง3 มิถุนายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=202https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106030245041.png 203บทความพงศกร เจนในเมืองเมื่อรายได้จากสินค้าที่ผูกโยงกับรสนิยมชาวต่างชาติหดหายไป เธอต้องเปลี่ยนไปคิดหารายได้จากสินค้าและบริการอื่นที่คนไทยนิยมแทน เธอจะทำอย่างไรเพื่ออุดรอยโหว่จากรายได้ที่หายไป ให้เธอผ่านวิกฤตเศรษฐกิจในสถานการณ์โควิด-19 นี้ไปได้ อ่านเรื่องราวของอโณทัย เจ้าของเพจ Anothai Art&Craft ใน #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 24 มิถุนายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=203https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106040836081.jpg 204บทความชัยวัฒน์ อหันทริกหากเปรียบเทียบช่วงก่อนโรคโควิดจะระบาดให้ค่าของความสุข 100% และในระหว่างที่ยังระบาดรอบที่ 3 ความสุขลดลงเหลือ 60% นิว รัตนชัย วัย 24 ปี พนักงานร้าน KFC ที่ผ่านประสบการณ์ร่วมกับสถานการณ์โควิด-19 มาตั้งแต่ต้นปี 2563 ทั้งระลอกแรก ระลอกใหม่ ระลอกแล้วระลอกเล่า ที่พาเขาผ่านการเปลี่ยนแปลง และการเผชิญหน้ากับปัญหาที่ต้องรับมือเพื่อเอาตัวรอดแม้ความสุขจะไม่เหมือนเดิม แต่ชีวิตต้องดำเนินต่อไป อ่านเรื่องราวของ นิว รัตนชัย พนักงานร้าน KFC ช่วงโควิดระบาดระลอก3 ชีวิตที่ต้องประหยัดและอดทน ในHope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 38 มิถุนายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=204https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106080128401.jpg 205บทความชัยวัฒน์ อหันทริกแต่ก็มีคนแซวเสมอว่า จบตั้งปริญญาตรี แต่มาทำงานแบบนี้ มีแอบน้อยใจบ้าง แต่ก็พยายามไม่คิดอะไร เพราะช่วงโควิดจะหางานที่ไหนได้ ก็ทำไปก่อน เพื่อความอยู่รอดของตัวเองและครอบครัว คำพูดแทงใจเด็กจบใหม่ ที่นอกจากจะต้องเผชิญกับความเคว้งเคว้างในสถานการณ์โรคระบาดแล้ว ยังต้องแบกความคาดหวัง และเอาชีวิตรอดเพื่อหวังว่าวันข้างหน้ามันจะดีกว่านี้ ผลกระทบที่ใหญ่ไม่แพ้วิกฤตเศรษฐกิจ นั้นคือ สภาพจิตใจ อ่านเรื่องราวของสุขธินันท์ เรื่องราวการหางานทำของบัณฑิตจบใหม่ที่เจอวิบากในช่วงโควิดระบาด เธอมีความฝันจะเป็นแม่พิมพ์ของชาติ ใน #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 410 มิถุนายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=205https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106100211561.jpg 206บทความจรรยา ยุทธพลนาวีธรรมดา แต่ไม่สามัญ: ผู้หญิงเมียนมากับชีวิตย้ายถิ่นข้ามชาติในประเทศไทย เขียนโดย มรกต ไมยเออร์ หนังสือเปิดซีรีส์ผู้หญิงและสิทธิ จากห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ชวนอ่านประสบการณ์การตัดสินใจขอย้ายถิ่นฐานของสาวงามเมียนมาเพื่อแสวงหาความหวังและอนาคตยังดินแดนอื่น เรื่องราว 8 เรื่อง 8 รสชาติ ซึ่งจะพาผู้อ่านย้อนมองสมุทรสาครเมืองอุตสาหกรรมใหม่เมื่อสิบปีที่แล้ว ที่มีความหลากหลายของหญิงแรงงานข้ามชาติชาวเมียนมาอยู่ในนั้น พร้อมชวนทำความเข้าใจความคิด ทัศนคติ และความรู้สึกของพวกเธอที่มีต่อการดำรงชีวิตในต่างแดน ซึ่งเป็นเรื่องไม่ง่ายนักเมื่อนึกย้อนกลับไปเมื่อหลายสิบปีก่อนที่ยังไม่มีโทรศัพท์เคลื่อนที่หรืออินเตอร์เน็ตใช้ การฟันฝ่าอุปสรรคเพื่อชีวิตใหม่ของพวกเธอจึงเป็นเรื่องท้าทาย ทั้งประสบการณ์เปิดร้านอาหารเมียนมาแท้ การเป็นแม่บ้าน (แรงงานดูแล) เป็นช่างเสริมสวย (LGBTQ) และล่าม ภาพสะท้อนของหญิงสาวทั้ง 8 คน จากเรื่องเล่าของพวกเธอจึงเป็นส่วนหนึ่งของความตั้งใจของคณะผู้วิจัย ที่จะสื่อสารความรู้ความเข้าใจและสร้างการรับรู้ในเชิงบวกของเหล่าแรงงานข้ามชาติสู่สาธารณชนไทย10 มิถุนายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=206https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106100223101.png 213บทความจุฑามณี สารเสวกถึงการประกวด Miss Universe 2020 ผ่านมาถึง 26 วัน อาจด้วยผลที่ไม่ค่อยตรงใจใครหลายคนมากนัก กระแสเลยยังไม่มีท่าทีที่จะลดลง แฟนนางงามยังคงโหมคอมเมนต์ถึงผลการประกวดและชื่นชมนางงามที่ตัวเองรักกันออกไปตามสื่อสังคมในช่องทางต่าง ๆ หลายครั้งที่แฟนนางงามคงตั้งคำถามกับตัวเองว่า เสียงของตัวเองจะมีผลกับกองประกวดนางงามมากน้อยแค่ไหน จะสร้างกระแส หรือทำอย่างไรให้นางงามที่รักไปสู่ฝั่งฝันในการคว้ามง อำนาจกับการสร้างความหมายของความงาม อยู่ในมือใครกันแน่ การเปลี่ยนผ่านของสังเวียนนางงาม ที่ไม่ใช่แค่เรื่องความงาม ร่วมติดตามได้ในบทความ นางงามจักรวาล (Miss Universe): อำนาจกับการสร้างความหมายของความงามในห้วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่าน19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=213https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106121605202.jpg 215บทความชัยวัฒน์ อหันทริกนักเรียนวัย 18 ปี ที่กำลังเข้าสู่ช่วงเกือบโค้งสุดท้ายของการเรียนมัธยม ที่ต้องเผชิญกับสถานการณ์โควิด-19 สิ่งรอบตัวที่ไม่เหมือนเดิม ทำให้เธอคิดอะไรได้มากมาย “ตั้งแต่มีโควิดระบาด เห็นว่าปัญหาความไม่เท่าเทียมด้านเศรษฐกิจที่มีอยู่แล้ว ยิ่งโผล่มาให้เห็นเยอะขึ้นอีก ดูได้ชัด ๆ บางบ้านที่รายได้ลด แทบไม่มีโอกาสลืมตาอ้าปากได้เลย รวมถึงความไม่เท่าเทียมกันด้านการเข้าถึงโอกาสการศึกษา การทำงาน มันมีความเหลื่อมล้ำเต็มไปหมด และยิ่งเห็นได้ชัดเจนมากในช่วงที่โควิดระบาด” อ่านเรื่องราวของ นฤมล ที่กล่าวถึงความเหลื่อมล้ำทางสังคมในสายตาของเยาวชนในช่วงที่ไวรัสโคโรนาระบาด ระลอก 3 ใน #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 519 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=215https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106150439212.jpg 216บทความจรรยา ยุทธพลนาวีจรรยา ยุทธพลนาวี พาผู้อ่านไปทำความรู้จักหนังสือ “รักนวลสงวนสิทธิ์” ของ ภาวินี บุนนาค ย้อนเวลากลับไปเมื่อร้อยกว่าปีก่อน ผู้หญิงในสังคมไทยเริ่มเรียกร้องสิทธิเสรีภาพของตนเองได้ช่วงไหน มีคดีความ ฎีกา หรือกรณีคดีพิพาทอย่างไรบ้าง ผู้หญิงมีสิทธิเสรีภาพในการเรียกร้องสิทธิ์ต่างๆ ของตนเองได้จริงหรือไม่ แต่ละกรณีจบลงเช่นไร และผู้หญิงหลุดพ้นจากค่านิยมชายเป็นใหญ่อย่างยาวนานในสังคมได้หรือไม่ หนังสือเล่มนี้จะช่วยให้ผู้อ่านได้เรียนรู้เรื่องราวในยุคสมัยนั้น และชวนคิดต่อไปว่าพัฒนาการและการปรับเปลี่ยนบทบาทของผู้หญิงในสังคมไทยเมื่อร้อยปีก่อน นำมาสู่การเรียกร้องสิทธิเสรีภาพของผู้หญิงไทยในปัจจุบันและต่อไปในอนาคตได้ในทิศทางใด19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=216https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106170318492.png 217บทความชัยวัฒน์ อหันทริกในยุคสังคมโซเชียลมีเดีย ที่เราติดต่อสื่อสารกันได้แบบทางไกล และมักบอกว่าสิ่งนี้ทำให้เราสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น แต่เมื่อมีสถานการณ์โรคระบาด โซเชียลมีเดียไม่ได้เป็นแค่ช่องทางพูดคุย หรือรับข่าว แต่กลับเป็นช่องทางหลักที่ทำให้เกิดการเรียนการสอน ออนไลน์ที่เราคิดมาตลอดว่าสะดวกสบาย กลับเริ่มไม่ได้สบายอย่างที่คิด เมื่อเศรษฐกิจซบเซา แต่การเรียนต้องพึ่งค่าใช้จ่ายที่มากขึ้น นักเรียนในยุคนี้คิดเห็นอย่างไร? อ่านเรื่องราวของ ธีร์จุฑา นักเรียน วัย 17 ปี ที่สะท้อนความคิดเรื่องการเรียนออนไลน์ แบบ new normal ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 619 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=217https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106180057082.jpg 218บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“เรียนออนไลน์ คนที่ไม่พร้อมอย่างเช่น พ่อแม่คนอื่นที่มีผลกระทบต่องาน ก็ตกงานไม่มีเงินมาจ่ายค่าเทอม ต้องดรอปเรียน มีผลเสีย กระทบทำให้เด็กเหล่านี้หลุดจากระบบการศึกษาไทย” ในสถานการ์โควิด-19 พลิกผันชีวิตของผู้คนมากมาย รวมถึงเด็กนักเรียน ที่การศึกษาไม่ได้ขึ้นอยู่ที่แค่ใจรักเรียน แต่มีปัจจัยอื่นๆที่มีผลต่อการเรียน ทำให้นักเรียนหลายคนต้องตกอยู่ในภาวะที่ไม่สู้ดีนัก หรือบางคนต้องยุติบทบาทการเป็นนักเรียน เพื่อให้ครอบครัวพ้นวิกฤต อ่านเรื่องราวของธัญธรณ์ ที่กล่าวถึง ข้อกังวลใจของนักเรียน ม.6 ที่เป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อในการเรียนต่อระดับปริญญาตรีและข้อคิดเห็นจากประสบการณ์การจัดการการสอบคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัยในช่วงโควิดระบาด ใน #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 719 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=218https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106220015242.jpg 219บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“โครงการจากภาครัฐ แต่ละโครงการที่รัฐบาลทำขึ้นมา หนูไม่ได้เข้าร่วมเลย ควรมีความคิดการจัดการในการแก้ไขปัญหาโควิดมากกว่านี้ ควรทำให้แต่ละโครงการเข้าถึงได้ทุกคน ไม่ใช่ให้เขามานั่งรอข้ามวัน ข้ามคืนเพื่อรอได้สิทธิ์ที่เหมือนชิงโชคว่าจะได้มั้ย และแต่ละโครงการที่คิดมา เหมือนไม่ได้ไตร่ตรองให้รอบคอบก่อน” อ่านเรื่องราวของ สิริมาดา ที่กล่าวถึง ความหวังที่อยากจะเป็นเจ้าของแบรนด์เครื่องสำอางและข้อคิดเห็นเรื่องโครงการเยียวยาของรัฐ ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 8 อ่านเพิ่ม19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=219https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106250246222.jpg 220บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“ต้องขอบคุณแม่ แม่เป็นแสงนำทาง ให้กำลังใจมาตลอด ที่ผ่านมาผิดพลาดมา ก็ได้แม่ คอยดูแล ถ้าไม่มีแม่คงไม่มีวันนี้ จะโควิดมาแค่ไหน ใจพร้อมจะสู้ ก็ไม่มีวันอดแน่ ๆ” คำพูดของอดีตพนักงานประจำ ที่พาตัวเองและครอบครัวฝ่าวิกฤตที่ไม่เคยเจอมาก่อน ลองผิดลองถูก กว่าจะพอสู้กับสิ่งที่ต้องเจอ 1 ในไม่กี่คนที่โชคดี และคิดว่าคงมีไม่กี่คนที่ที่ใจสู้แล้วจะผ่านเหตุการณ์นี้ไปได้ อ่านเรื่องราวของ กมลรัตน์ จากพนักงานขายกระเป๋าแบรนด์เนมที่ถูกให้ออกจากงานเพราะร้านแบกรับค่าใช้จายไม่ไหว มาสู่การขายประกัน ขายผลไม้แช่อิ่ม ขายกุ้งอบวุ้นเส้น ขายข้าวกล่อง จนมาขายเสื้อผ้าในตลาดนัด ในHope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 919 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=220https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202106291004582.jpg 221บทความจรรยา ยุทธพลนาวีสมสุข หินวิมาน ได้เขียนหนังสือ “ว่างยังวุ่น: ชนชั้น เพศสภาพ และเวลาว่างของผู้หญิง” พาผู้อ่านท่องไปในโลกของช่วงเวลาว่าง-ไม่ว่าง ของผู้หญิงมากมายหลากหลายอาชีพ ในสถานการณ์เดียวกันแต่แตกต่างกัน หรือต่างสถานการณ์และต่างอาชีพกันทั่วโลก อธิบายโดยทฤษฎีสังคมศาสตร์และเศรษฐศาสตร์ โดยเน้นไปที่เงื่อนไขของเวลาที่สัมพันธ์กับกิจกรรมต่างๆ ทั้งหญิงสาววัยทำงานที่เป็นโสด ข้าราชการที่มีครอบครัว ผู้หญิงที่ทำงานจักสาน เป็นต้น และไม่ลืมที่จะกล่าวถึงวาทกรรมความเป็นหญิง-ความเป็นชาย ที่กำหนดบทบาท หน้าที่ ที่ถูกมอบหมายให้เป็นเมีย เป็นแม่ ดูแลบ้านและครอบครัวเพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ชายและลูกๆ เช่นเดียวกัน19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=221https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107010140392.png 222บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“โควิดกลัวนะ แต่พี่กลัวไม่มีจะกินดีกว่า อนาคตไม่รู้ซิจะหวังอะไร ถ้าจะหวังอยากให้ลูกๆ เรียนสูงๆ ทำงานที่ดี มีเงินซื้อบ้านหนึ่งหลัง และย้ายออกไปจากที่นี่ อยู่บ้านปลูกต้นไม้ ปลูกผักสวนครัวกิน แค่นี้ก็มีความสุขแล้ว เอาเข้าจริง ๆ ไม่ชอบฝัน ชอบทำเลย ส่วนใหญ่ได้กำลังใจก็ลูกๆ ท้อแท้บางครั้ง แต่คิดเสมอเมื่อก่อนเคยลำบากกว่านี้ ใจต้องสู้ ทำมาหากินไม่ได้กำไร วันพรุ่งก็ต้องได้ แต่รอโทษคนนู้น คนนี้ เสียเวลาเปล่าๆ ไม่อยากคิดถึงอดีต พี่ผ่านมาอะไรมาเยอะ” อ่านเรื่องราวของ สุชัญญา แม่ค้าขายส้มตำ ใน #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 10 ในHope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 1019 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=222https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107020425112.jpg 223บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“ทุกวันนี้อยู่ได้เพราะแม่ สงสารแม่ อยากให้แม่อยู่นาน ๆ ถ้าไม่มีแม่คงไม่รู้จะมีชีวิตอยู่อย่างไร ลำบากนะ พี่สาวก็ส่งผลกระทบเช่นกัน แฟนพี่สาวก็ถูกเลิกจ้าง ทำพวกจิวเวอรี่ส่งออก แต่ก็กินเงินเก็บ มีก็ไม่มาก วันนี้กอดคอเอาตัวรอดกันไปก่อนไป อย่างน้อยก็มีอาชีพเป็นหลักแหล่ง ค้าขายอาหารกล่องมีลูกค้า แค่ช่วงโควิดที่เงียบเหงา อยากให้ผ่านไปไว ๆ ฝันร้ายในครั้งนี้ อ่านเรื่องราวของ รัตนา แม่ค้าขายข้าวกล่อง ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 1119 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=223https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107060020162.jpg 224บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“ขายสองทุ่มยังไม่หมดเลย ลูกค้าหายไปเยอะ เป็นเพราะไม่ได้เข้าร่วมโครงการ บอกเลย แอปต่าง ๆ ลุงก็ใช้ไม่เป็น ทำไม่เป็น สายตามองไม่เห็น โครงการคนละครึ่ง โครงการบัตรคนจน ม.33 ลูกค้าก็ไปกินที่ร้านค้าร่วมโครงการ” คำพูดของ ลุงป๊อก พ่อค้าบะหมี่ตั้งแต่สมัยยุคการแข่งขันสูง ที่ยืนหยัดอาชีพนี้มามากกว่า 30 ปี จนวันนี้เหลือรถสามล้อขายบะหมี่ของลุงป๊อกเจ้าเดียวในเส้นบางกรวย อ่านเรื่องราวของ ลุงป๊อก วัย 66 ปี พ่อค้าปั่นสามล้อขายบะหมี่ ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 1219 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=224https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107090011072.jpg 225บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“แรก ๆ ที่เลิกอาชีพขับแท็กซี่ประมาณเดือนมิถุนายน 2563 ผมเก็บตัว วัน ๆ กินแต่เหล้า เครียดมาก สิ่งที่เคยมี เคยได้ วันนี้หมดตัวเลย มีรถ Taxi สามารถวิ่งหารายได้ บางทีก็เอารถพาครอบครัวไปเที่ยว ไปไหนต่อไหน มาวันนี้มีแต่มอเตอร์ไซต์” เดชา ชายวัย 55 ปี หัวหน้าครอบครัวที่ชีวิตพลิกผัน ในวันที่รถแท็กซี่ทรัพย์สินสิ่งเดียวที่ช่วยหารายได้ ต้องถูกยึด เพราะไม่มีเงินสักบาทที่ยื้อมันเอาไว้ แต่ครอบครัวเป็นแรงผลักให้เขาต้องสู้ เดินหน้าหาอาชีพใหม่ อ่านเรื่องราวของเดชา ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 13 อ่านเพิ่ม19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=225https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107131027142.jpg 226บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษดร.นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ แนะนำศัพท์มานุษยวิทยา คำว่า “ภววิทยา (Ontology)” การศึกษาสภาวะแห่งความเป็นอยู่ พร้อมทั้งรีวิวเกี่ยวกับการศึกษาและข้อถกเถียงเรื่องดังกล่าว ทั้งในแง่ปรัชญา มานุษยวิทยา และวิทยาศาสตร์ ไปพร้อมกับการเชื่อมโยงภววิทยากับการศึกษาสังคม รวมถึงข้อสังเกตต่อกระแส “ภววิทยา” และการมีอยู่ของโลกหลายแบบ ในแวดวงมานุษยวิทยาผ่านมุมมองที่แตกต่างหลากหลาย19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=226https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107152008052.png 227บทความจรรยา ยุทธพลนาวีจรรยา ยุทธพลนาวี รีวิวหนังสือของ ธเนศ วงศ์ยานนาวา อันว่าด้วยงาน “เขียน” ที่ให้ความหมายโดยนัยถึงการกำหนดบทบาทของผู้หญิง การจัดระเบียบชีวิตของผู้หญิงในรูปแบบที่ผู้ชายมีฐานะเหนือกว่าผู้หญิง และแสดงออกถึง “การกด” ไว้ เพื่อไม่ให้ผู้หญิงก้าวขึ้นมาอยู่ในฐานะที่เหนือกว่า หรือแม้แต่เทียบเท่าผู้ชาย ด้วยการสร้างภาพให้ผู้หญิงเป็นตัวแทนของตัณหาราคะ งานเขียนชิ้นนี้จึงเป็นเหมือนการตั้งคำถามต่อความเป็นศูนย์กลางของเพศชาย การสร้างความเท่าเทียม และการหลุดพ้นจากการครอบงำทางเพศให้เป็นเรื่องที่เปิดกว้าง ในชื่อหนังสือ “เขียนหญิง : อำนาจ โยนี และการเขียนของลึงค์”19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=227https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107142237282.png 228บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษดร.นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ รวบรวมการจัดการความต้องการวัคซีนป้องกันโรคโควิด-19 ที่มีประสิทธิภาพสูงจากทั่วโลก พร้อมตีแผ่การขาดแคลนและแย่งชิงวัคซีน สะท้อนปัญหา “ชาตินิยมวัคซีน” (Vaccine Nationalism) โดยมีการเมืองอยู่เบื้องหลัง พร้อมเสนอแนวทางแก้ปัญหาและข้อสังเกตเชิงวัฒนธรรม ซึ่งอาจมีความจำเป็นที่นักวิทยาศาสตร์ต้องแสวงหาการทดลองใหม่ๆ ในการใช้เทคโนโลยีพื้นบ้านและสมุนไพรในท้องถิ่น เพื่อให้วิธีการป้องกันและรักษาโรคมีทางเลือกที่หลากหลายและไม่ถูกชี้นำโดยบริษัทข้ามชาติที่มีอำนาจทางการเมืองและเศรษฐกิจ19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=228https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107160930052.png 229บทความชัชชล อัจนากิตติ“หลากสายพันธุ์นิพนธ์” (Multispecies Ethnography) ความพยายามที่จะนำสิ่งมีชีวิตอื่นมาอยู่หน้าฉาก และทำให้ชีวิตของพวกมันปรากฏเคียงข้างมนุษย์ เพราะการมีชีวิตหรือการสิ้นชีวิตของพวกมันก็มีความสำคัญและเกี่ยวพันกับการดำรงอยู่ของมนุษย์และสังคม “หลากสายพันธุ์นิพนธ์” (Multispecies Ethnography) ซึ่งอาจเรียกว่าเป็นงานชาติพันธุ์นิพนธ์ที่แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์อื่น เป็นหนึ่งในแนวการศึกษาที่ได้รับความสนใจและถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางมากขึ้น อ่านความหมายของ“หลากสายพันธุ์นิพนธ์” (Multispecies Ethnography) ใน SERIES ศัพท์มานุษยวิทยา19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=229https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107191347152.png 230บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“ช่วงเวลาหนึ่งหลังจากครบกำหนดลาคลอดไว้สามเดือน กลับมาทำงานตามปกติ เป็นช่วงเวลาที่ท้อมากประกอบกับคิดถึงลูกน้อย จนทำให้ลังเลว่าจะลาออก หรือจะทำงานต่อดี แถมสามียังไม่มีงานทำ ซึ่งเป็นช่วงเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ คิดแล้วคิดอีก เพื่อนร่วมงานก็ลาออกไป ก็ต้องมาทำงานต่อจากคนที่ลาออก ทำให้งานเยอะ แต่ก็ค่อย ๆ แก้ปัญหาไปเป็นเรื่อง ๆ ประกอบกับเงินเดือนก็น้อยลงอีก” อ่านเรื่องราวของ อรทัย พนักงานบัญชี ใน #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 14 อ่านเพิ่ม19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=230https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107200207572.jpg 231บทความตรงใจ หุตางกูร และนัทกฤษ ยอดราช“แอนโธรพอซีน” (Anthropocene) หมายถึง สมัยที่กิจกรรมของมนุษย์รบกวนสภาวะตามธรรมชาติของโลก มนุษย์มีบทบาทเป็นศูนย์กลางของการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาและนิเวศวิทยา ที่สร้างปัญหาสิ่งแวดล้อม ซึ่งทวีความรุนแรงขึ้นจนเกินกว่าระบบของโลก (Earth System) จะรักษาสมดุลไว้ได้ และผันผวนไปจากเดิมเพื่อหาสมดุลใหม่ตามระบบของโลกเอง ซึ่งกลายเป็นผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ บทบาทของแอนโธรพอซีนถูกยกระดับขึ้นให้กลายเป็น “กรอบแนวคิดแอนโธรพอซีน” (Anthropocene concept) ที่ทุกศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมของโลก ทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมที่มีผลต่อระบบนิเวศทั้งระบบ19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=231https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107221112252.png 232บทความชัยพงษ์ สำเนียง‘การสร้างคำอธิบายต่ออดีตใหม่’ ที่เกิดขึ้นในเมืองแพร่ภายใต้ประวัติศาสตร์บาดแผลที่ต้องการ ‘ลบทิ้ง’ ‘สร้างใหม่’ และเรื่องที่ยากแก่การอธิบาย คือ ความร่วมมือของเจ้าหลวงพิริยเทพวงศ์ที่ได้เข้าร่วมการกบฏ ถือว่าเป็น “ตรา” ที่ยากจะลบทิ้ง จะปฏิเสธว่าไม่ได้เข้าร่วม หรือ ฯลฯ ก็ยากที่จะอธิบาย วิธีการที่ดีที่สุดในการ ‘สร้างใหม่’ คือ เชื่อมการกระทำกับ “ชาติ” พูดได้ว่าเจ้าหลวงพิริยเทพวงศ์อดีตกบฏ ได้ ‘อวตาร’ ใหม่กลายเป็น ‘วีรบุรุษ’ ‘กบฏ’ “กบฏ” มาเป็น “ผู้จงรักภักดี” นำมาสู่การให้ภาพของเจ้าหลวงพิริยเทพวงศ์ใหม่ ติดตามอ่านได้ในบทความ พิริยวงศ์อวตาร: ‘วีรบุรุษ’ ‘กบฏ’ การประดิษฐ์สร้างตัวตนใหม่ทางประวัติศาสตร์19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=232https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107250138302.jpg 233บทความชัยวัฒน์ อหันทริกตอนโควิดมารอบแรก ยังพอมีเงินเก็บ สลับเอาออกมาใช้ก่อน หวังว่ามันคงจะไม่นาน แต่ไม่ใช่ดังที่หวัง ผมสวมแมสก์ล้างมือ ไม่ได้ไปสถานที่เสี่ยง อดทนมาตั้ง 1 ปี แต่มีคนบางกลุ่มไฮโซไปเที่ยวย่านทองหล่อนำเชื้อสายพันธุ์อังกฤษเข้ามา แต่ผลกระทบตกมาอยู่ที่คนหาเช้ากินค่ำ อ่านเรื่องราวของพงศธร คนขับมอเตอร์ไซค์รับจ้าง ที่หาอาชีพเพิ่มเพื่อเอาตัวรอดจากโควิด-19 ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 1519 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=233https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107270035222.jpg 234บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความเกลียดคนต่างชาติ (Xenophobia) หมายถึง ความกลัวคนแปลกหน้าหรือคนที่มิใช่พวกเดียวกัน แต่ความรู้สึกนี้เกี่ยวข้องกับเรื่องเชื้อชาติและวัฒนธรรม ซึ่งนำไปสู่การแบ่งแยกกีดกันคนอื่นและพยายามยกย่องชาติของตนเองให้เหนือกว่าชาติอื่น ความเกลียดคนต่างชาติ (Xenophobia) แตกต่างจากการเหยียดเผ่าพันธุ์ (Racism) เนื่องจากประวัติความเป็นมาของคำสองคำนี้แตกต่างกัน ในขณะที่การเหยียดเผ่าพันธุ์จะเกี่ยวข้องกับลัทธิอาณานิคมและการเมืองของคนผิวขาวตะวันตก ที่เข้าไปปกครองคนพื้นเมืองและบังคับให้คนเหล่านั้นทำงานรับใช้คนผิวขาวในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 ส่วนความเกลียดคนต่างชาติเกิดขึ้นในช่วง 30-40 ปีที่ผ่านมา19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=234https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107291523342.png 235บทความชัยพงษ์ สำเนียง‘โครงเรื่องประวัติศาสตร์ท้องถิ่นชาตินิยม’ ทำให้เห็นถึงอิทธิพลของ “รัฐ” ที่สามารถกำหนดการรับรู้ของคนท้องถิ่นโดยคนในท้องถิ่นไม่สามารถสร้างความหมายที่แตกต่าง แยกขั้ว แสดงให้เห็นถึงการกล่อมเกลาของรัฐผ่านช่องทางต่าง ๆ ที่ได้ผลต่อการรับรู้เหตุการณ์และประวัติศาสตร์ท้องถิ่นภายใต้อุดมการณ์ “ชาตินิยม” กรณีกบฏเงี้ยวเมืองแพร่ ความเป็นกบฏได้รับการชำระสะสางด้วยการถวาย “เกียรติ” ด้วยกองทหารเกียรติยศ มิใช่การขับไสไล่ส่ง หรือทรยศต่อชาติบ้านเมือง แต่เป็นการเสียสละเพื่อให้บ้านเมืองเดินหน้า เจ้าเมืองแพร่จึงมิใช่กบฏอย่างที่ใครต่อใครร่ำลือกัน การกบฏเป็นการกระทำของเงี้ยวที่เป็นคนนอกที่เข้ามาสร้างความวุ่นวายปั่นป่วน เงี้ยวจึงกลายเป็น “แพะ” เพียงตัวเดียวโดยไม่ต้องหาคำอธิบายใด ๆ ทั้งสิ้น เพราะความรัก “ชาติ” ไม่ต้องการคำอธิบาย19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=235https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202107300354372.png 236บทความชัยวัฒน์ อหันทริกในสถานการณ์โควิด-19 ได้พลิกชีวิตคนหลายคน เปลี่ยนความมั่นคงให้เป็นความไม่มั่นคง เปลี่ยนความเคยแน่นอนให้เป็นความไม่แน่นอน สุพรรณี และกรรณิการ์ สองพนักงานทำความสะอาดในธนาคารอาชีพที่ดูแน่นอน แต่ในตอนนี้ต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลง ทั้งกับตัวเอง ครอบครัว งานที่ลดลง เงินเดือนที่หดหาย แต่ภาระไม่เคยลดลงแม้แต่น้อย และระลอกที่ 3 ก็ซัดพวกเธอหนักไม่น้อยเลย อ่านเรื่องราวของสุพรรณี และกรรณิการ์ พนักงานทำความสะอาด ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 16 และลำดับที่ 1719 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=236https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108030332302.png 237บทความตรงใจ หุตางกูร และนัทกฤษ ยอดราช“โฮโลซีน” (Holocene) คือ ชื่อสมัยทางธรณีวิทยา เริ่มตั้งแต่ 11,700 ปีมาแล้วจนถึงปัจจุบัน ผลการศึกษาทางธรณีวิทยาบ่งชี้ว่า โลกขณะนี้อยู่ในสมัยอากาศอบอุ่น ที่ต่อจากสมัยอากาศหนาวเย็นรอบสุดท้ายของสมัยไพลสโตซีน (Pleistocene) และเป็นส่วนหนึ่งของ “วัฏจักรหนาวสลับอุ่น” อากาศอบอุ่นของยุคควอเตอร์นารี (Quaternary) ความอบอุ่นของโฮโลซีน เปิดโอกาสให้มนุษย์เคลื่อนย้ายไปตั้งถิ่นฐานได้กว้างไกลขึ้น จนถึงการออกจากทวีปหนึ่งไปตั้งถิ่นฐานใหม่ในทวีปหนึ่ง การได้อาศัยในสิ่งแวดล้อมใหม่ ทำให้มนุษย์ปรับตัว และก่อให้เกิดรูปแบบสังคมและวัฒนธรรมที่เหมาะสมเฉพาะกลุ่ม ซึ่งแตกต่างกันไปตามพื้นที่ของโลก ดังนั้น 10,000 ปีของสมัยโฮโลซีนที่ผ่านมา จึงเป็นสมัยแห่งการก้าวกระโดดของมนุษย์ ทั้งระดับเทคโนโลยี การทวีขึ้นของความหลากหลายทางวัฒนธรรม และการเพิ่มขึ้นของประชากรมนุษย์ ที่ผกผันกับการสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติ และการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต ที่ทวีมากขึ้นด้วยเช่นกัน จึงชัดเจนว่า การบริโภคทรัพยากรธรรมชาติที่มากเป็นทวีคูณเช่นนี้ ย่อมเป็นการก่อรูปแนวคิด “แอนโธรพอซีน” โดยปริยาย19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=237https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108040955252.png 238บทความปริยฉัตร เวทยนุกูล“สิทธิชุมชน” ไม่ใช่เรื่องใหม่ในสังคมชนบทไทย เป็นเรื่องที่มีมาแต่ดั้งเดิมคู่กับวัฒนธรรมชุมชนและวัฒนธรรมสังคม เนื่องจากสมาชิกชุมชนได้จัดความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติให้เกิดความสมดุลและเที่ยงธรรม แต่อย่างไรก็ตามในสังคมเมืองที่ห่างไกลจากธรรมชาติ และได้รับความรู้มาจากสังคมโลกตะวันตกที่ “สิทธิ” ถูกผูกไว้กับกฎหมายที่เป็นลายลักษณ์อักษร ทำให้นักกฎหมายมองไม่เห็นการดำรงอยู่และบทบาทของ “สิทธิชุมชน” จึงได้เกิดการต่อสู้ทางความคิดเกี่ยวกับเรื่องนี้ ในกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญ 2540 และถึงแม้ว่าสิทธินี้จะได้ถูกบรรจุรองรับไว้ตามรัฐธรรมนูญ แต่การยอมรับ “สิทธิชุมชน” ในทางปฏิบัติอย่างแท้จริงก็ยังเป็นเรื่องที่ห่างไกลนัก จึงเกิดการเรียกร้องและผลักดันให้มีการยอมรับ “สิทธิชุมชน” ขึ้นในสังคม19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=238https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108050055152.png 239บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษเกมหลากหลายรูปแบบในปัจจุบัน ทั้งเกมที่สร้างขึ้นจากเทคโนโลยีดิจิทัล และเกมที่สร้างจากวัสดุต่างๆ กำลังสร้างความสัมพันธ์แบบใหม่ระหว่างมนุษย์กับวัตถุ ซึ่งบ่มเพาะจินตนาการและประสบการณ์แบบเสมือนจริงให้ปรากฏเป็นสิ่งที่จับต้องและรู้สึกกับมันได้ เกมไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมในยามว่าง หรือเป็นสิ่งที่อยู่ตรงข้ามกับการทำงานหรือประกอบอาชีพ แต่เกมมีคุณลักษณะทั้งที่เป็น “ความสนุก” “ความเครียด” และ “ความจริงจัง” ในเวลาเดียวกัน ก่อให้เกิดอำนาจของผู้สร้างเกมที่ผูกโยงกับการสร้างเครือข่ายการควบคุมวิธีการบริโภคที่ซับซ้อน และเมื่อความรู้มานุษยวิทยามาเป็นเกม จึงช่วยให้นักศึกษาได้เข้าใจบริบทในมิติทางสังคมและวัฒนธรรมมากยิ่งขึ้น19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=239https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108060150332.png 240บทความญาดา ช่วยชำแนก“โควิดมาทำให้คน generation หนูหมดหวัง” การหางานทำของเด็กจบใหม่ในสถานการณ์โควิด-19 ไม่ใช่เรื่องง่าย และเรื่องก็ยิ่งยากไปอีก เมื่อเราต้องแบกรับความหวังจากคนในบ้าน และมากไปกว่านั้นบางคนอาจต้องแบกรับภาระจากครอบครัว การหางานทำจึงเป็นสิ่งที่หลายคนจำเป็นต้องทำ ถึงแม้งานนั้นอาจจะไม่ใช่สิ่งที่ชอบที่สุดก็ตาม เราอยากชวนคุณไปอ่านเรื่องราวของเกวลิน ที่ต้องผ่านประสบการณ์การหางานและเปลี่ยนผ่านงานในช่วงโควิด-19 ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 1819 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=240https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108100131172.png 241บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการเผชิญกับความตายในเหตุการณ์ระบาดของโรคโควิด-19 สะท้อนให้เห็นบริบทสังคมและวัฒนธรรมในแต่ละพื้นที่ที่มนุษย์รับมือและให้ความหมายกับความตายของคนที่รักแตกต่างกันไป การตายด้วยโควิด-19 ไม่ใช่ความตายปกติธรรมดาแต่เป็นความตายที่โดดเดี่ยวในเชิงสังคม ศพของผู้ตายจะถูกห่อหุ้มอย่างมิดชิดและถูกนำไปเผาในเวลาอันรวดเร็ว ญาติพี่น้องและคนใกล้ชิดไม่มีโอกาสได้ดูใจ ไม่สามารถเห็นหน้าและสัมผัสกับร่างกายของผู้ตาย สถานการณ์เช่นนี้ได้ตอกย้ำสภาวะ “โดดเดี่ยว” ของผู้ตาย ขณะเดียวกันก็สะท้อนให้เห็นว่าความตายที่ไร้ความอาลัยคือสิ่งที่เจ็บปวดสำหรับมนุษย์ เรื่องท้าทายสำหรับนักมานุษยวิทยาก็คือ สภาวะของคนที่กำลังใกล้ตายจากโรคโควิด-19 สิ่งที่เป็นความต้องการของคนเหล่านั้นคืออะไร ในช่วงเวลาที่ผู้ป่วยอยู่ในสภาวะวิกฤต บุคลากรทางการแพทย์ที่ดูแลผู้ป่วยเหล่านั้นมีวิธีคิดและวิธีการจัดการกับสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างไร เรื่องราวเหล่านี้มิใช่เพียงเหตุการณ์ทางการแพทย์ แต่เป็นเรื่องของความสัมพันธ์ที่มนุษย์มีต่อกัน19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=241https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108111012022.png 242บทความจรรยา ยุทธพลนาวีปัทมา สูบกำบัง ได้ศึกษาการมีส่วนร่วมเกี่ยวกับสิทธิชุมชน ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 มาตรา 46 โดยใช้กรอบแนวคิดเรื่องสิทธิชุมชนที่เกี่ยวโยงกับอำนาจของการ กำหนดรูปแบบวิถีชีวิต ซึ่งอาจเป็นการจัดการทรัพยากรชุมชน แบบแผนจารีตประเพณี วิถี วัฒนธรรม ภูมิปัญญาของชุมชน รวมถึงระบบยุติธรรมที่มีกลไกการจัดการกับความขัดแย้งที่ชุมชน ให้การยอมรับ และสรุปได้ว่าสิทธิชุมชนของไทยยังก้าวไม่ถึงขั้นที่ประชาชนและชุมชมมีการกำหนด สิทธิในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรของชุมชนได้อย่างเต็มที่ ประชาชนเองมีช่องทางในการ ปกป้องสิทธิชุมชนได้ภายใต้กรอบกฎหมายในกรณีที่มีกิจกรรมบางอย่างก่อให้เกิดผลกระทบต่อ ชุมชน อย่างไรก็ดี โครงการพัฒนาขนาดใหญ่ให้ความสำคัญกับความสมดุลและความยั่งยืนของ ธรรมชาติน้อยกว่าผลประโยชน์ของการดำเนินงาน และให้ความสำคัญกับสิทธิของประชาชนและ ชุมชนน้อยที่สุด19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=242https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108120118502.png 243บทความชัชชล อัจนากิตติทฤษฎีเครือข่าย-ผู้กระทำ (Actor-Network Theory; ANT) มีจุดเน้นสำคัญของการศึกษาคือการทำให้เห็นว่าสิ่งต่าง ๆ นั้นไม่จำเป็นต้องเป็นอย่างที่มันเคยเป็น หรือเป็นอย่างที่เรามักคิดว่ามันจะเป็นเช่นนั้นเสมอไป ทฤษฎีเครือข่าย-ผู้กระทำ เป็นความพยายามที่จะข้ามพ้นพรมแดนที่แต่เดิมนักสังคมศาสตร์มุ่งศึกษาเฉพาะสังคมและวัฒนธรรม และปล่อยให้การทำความเข้าใจปรากฏการณ์ธรรมชาติ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นหน้าที่ของนักวิทยาศาสตร์ ซึ่งนับเป็นแนววิธีสำคัญภายใต้จุดเปลี่ยนทางภววิทยา (ontological turn) ที่นักมานุษยวิทยาหันมาตั้งคำถามว่าด้วยความจริงและการดำรงอยู่ของสรรพสิ่งที่เกิดขึ้น ภายใต้การเชื่อมต่อที่ตัดข้ามการแบ่งคู่ตรงข้ามระหว่างวัฒนธรรม/ธรรมชาติ มนุษย์/สิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ โครงสร้าง/ผู้กระทำการ ตลอดจนมุมมองเชิงพื้นที่มักจะแบ่งคู่ตรงข้ามระหว่างท้องถิ่น/สากล และให้ความสำคัญกับการเคลื่อนที่ การไหลเวียน และความยืดหยุ่น19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=243https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108130218382.png 244บทความญาดา ช่วยชำแนกพ่อสอนหนูมาตลอดว่า “เราเป็นพี่ต้องดูแลน้อง” ประโยคสั้นๆที่ทำให้ผู้หญิงคนนึงรับมือกับสถานการณ์ต่างๆภายในครอบครัว ในวันที่เสียพ่อไปแล้วเธอกลายมาเป็นหัวหน้าครอบครัวที่ต้องจัดการกับเรื่องภายในบ้าน แม้กระทั่งตอนนี้ในถานการณ์โควิด-19 เราอยากชวนคุณไปอ่านเรื่องราวของอรนุช พี่คนโตที่เป็นเหมือนหัวหน้าครอบครัวผู้ต้องคอยจัดการกับสถานการณ์ที่พลิกผันของตัวเองและครอบครัว ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 1919 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=244https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108170104572.png 245บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษอาลัยแด่ Professor Andrew Turton นักมานุษยวิทยาชาวอังกฤษ ที่คลุกคลีและใช้ชีวิตอยู่ในหมู่บ้านภาคเหนือของไทยเป็นเวลานานเกือบ 4 ทศวรรษ การศึกษาของศาสตราจารย์แอนดรู เทอร์ตัน สะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยในช่วง 50 ปีที่ผ่านมา ซึ่งท่านใกล้ชิดและทำงานร่วมกับนักมานุษยวิทยาไทยรุ่นแรก รวมทั้งสร้างแนวทางและแรงบันดาลใจให้การศึกษาของนักมานุษยวิทยาอีกหลายคน เช่น จามะรี เชียงทอง, อานันท์ กาญจนพันธุ์19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=245https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108171828132.png 246บทความสุนิติ จุฑามาศอิสลาโมโฟเบีย (ISLAMOPHOBIA) หรือ ความหวาดกลัวอิสลาม เป็นวาทกรรมซึ่งมีรากเหง้าจากมายาคติต่อศาสนาอิสลามและชาวมุสลิมในฐานะคู่ขัดแย้งมายาวนานของชาวตะวันตก ซึ่งสร้างความรู้สึกหวาดกลัว รังเกียจเดียดฉันท์ และความตึงเครียดต่อชุมชนชาวมุสลิม จนไปถึงการกระทำความรุนแรงหลายรูปแบบเพื่อต่อต้านชาวมุสลิมอย่างชัดแจ้ง นอกจากนี้ ส่วนหนึ่งก็เป็นผลมาจากการกระทำโดยชาวมุสลิมบางกลุ่มที่นิยมการใช้ความรุนแรง มีส่วนตอกย้ำและขยายกระแสความหวาดกลัวอิสลามให้ขยายมากขึ้น เช่น การปรากฏตัวของกองกำลังฏอลิบาน (Taliban) ในอัฟกานิสถาน และ กองกำลังไอสิส (ISIS) แม้กระนั้น ข้อเสนอเกี่ยวกับแนวคิดและนิยามของความหวาดกลัวอิสลามนี้ก็ยังคลุมเครือ และเปิดประเด็นให้เกิดข้อถกเถียงตามมา อาทิ ข้อเสนอว่า ที่ถูกต้องแล้วความหวาดกลัวอิสลามควรที่จะถูกเรียกว่า “การต่อต้านชาวมุสลิม” (anti-Muslimism) มากกว่า โดยมองเป็นเรื่องของอคติที่มุ่งไปยังตัวชาวมุสลิมในฐานะคน มากกว่าการเป็นปรปักษ์ทางศาสนา หรือแนวคิดนี้เป็นการซ้อนกันของการเหยียดเชื้อชาติ (Racism) และความเกลียดคนต่างชาติ (Xenophobia) ที่มุ่งกระทำต่อชาวมุสลิมชนกลุ่มน้อย (ethnic minority) ดังที่เคยเกิดขึ้นกับกรณีของการต่อต้านชาวยิว (anti-Semitism) มาก่อน19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=246https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108191328412.png 247บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษแนวทางการศึกษาหลังอาณานิคม (Postcolonialism) ในทางมานุษยวิทยา มุ่งตรวจสอบแบบแผนชีวิตที่เกิดขึ้นในยุคอาณานิคม (colonial life) ซึ่งคนในท้องถิ่นหรือคนพื้นเมืองมีการรับเอาวิธีคิดและวิธีปฏิบัติแบบเจ้าอาณานิคมมาใช้ในปริมณฑลต่างๆ นักมานุษยวิทยาสนใจ “ลัทธิอาณานิคมใหม่” (neocolonialism) ที่มิได้เป็นการปกครองโดยชาวตะวันตก แต่เป็นวัฒนธรรมที่ผลิตซ้ำและสืบทอดอำนาจ ความรู้ โลกทัศน์แบบที่ชาวตะวันตกเคยกระทำต่อคนท้องถิ่น ซึ่งปรับและแปรสภาพไปอยู่ในปฏิบัติการทางสังคมในชีวิตประจำวันของคนท้องถิ่น และในอัฟกานิสถานนักมานุษยวิทยาเน้นเข้าไปศึกษากลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ คลี่ให้เห็นลักษณะพหุวัฒนธรรมและเรื่องราวของชีวิตคนที่หลากหลาย ซึ่งทำให้เห็นว่าดินแดนอัฟกานิสถานมิได้เป็นพื้นที่ทางการเมือง อย่างไรก็ตาม หลังจากที่อัฟกานิสถานถูกปกครองด้วยลัทธิคอมมิวนิสต์ในทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา การทำงานวิจัยในพื้นที่ของนักมานุษยวิทยาเป็นไปอย่างยากลำบาก ทำให้ประเด็นการศึกษาในช่วงหลังเน้นไปที่เรื่องอิทธิพลทางการทหารและความขัดแย้งทางการเมือง เช่น การศึกษาการอพยพย้ายถิ่นของประชาชนที่เดือดร้อนจากสงครามกลางเมือง เป็นต้น19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=247https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108201007172.png 248บทความจรรยา ยุทธพลนาวีหนังสือ “อัฟกานิสถาน” เขียนโดย กวี จงกิจถาวร และคณะ จะพาทุกคนไปทำความรู้จักประเทศอัฟกานิสถานและสถานการณ์ในประเทศ ภายหลังจากการเกิดเหตุการณ์วินาศกรรมที่สหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2001 รวมถึงการเข้าสู่สงครามที่ถูกเรียกว่า “ปราบปรามการก่อการร้าย” จากสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่การสู้รบในประเทศอัฟกานิสถานยังคงดำเนินต่อเนื่องมาเป็นระยะเวลานาน จนท้ายที่สุด รัฐบาลอัฟกานิสถานได้กลับมาพ่ายแพ้ให้แก่กองกำลังทาลีบัน หรือ ตาลีบัน ภายหลังจากที่กองทัพของสหรัฐอเมริกาได้ถอนกำลังออกจากพื้นที่19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=248https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108231538002.png 249บทความจุฑามณี สารเสวกลุงต้อย คนขับรถตุ๊กตุ๊ก ผู้ยึดอาชีพนี้มากว่า 30 ปี แต่ในปีนี้เป็นปีที่ลุงต้อยต้องเผชิญกับสถานการณ์โควิด-19 ที่พาให้เพื่อนพ้องคนขับรถตุ๊กตุ๊กของลุงต้อยหลายคนต้องหันหลังให้กรุงเทพฯ และเดินทางกลับบ้าน อะไรที่ยังทำให้ลุงต้อยยังต้องสู้ต่อ แม้สถานการณ์ไม่ดีขึ้นเลย อ่านเรื่องราวของลุงต้อย คนขับรถตุ๊กตุ๊ก แถวท่าพระจันทร์ ใน #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 2019 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=249https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108240015042.png 250บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าชวนอ่านหนังสือ สิทธิชุมชน: สิทธิตามรัฐธรรมนูญเพื่อการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมท้องถิ่น เขียนโดย อภิชาติ ใจอารีย์ หนังสือที่ชวนให้ผู้อ่านทบทวน ตรวจสอบแนวคิด พัฒนาการของนิยาม และความหมายของ “สิทธิชุมชน” เพื่อให้เข้าใจถึงปรากฏการณ์ทางสังคมจากการออกมาการเรียกร้องสิทธิของคนในชุมชนที่เกิดขึ้นอยู่บ่อยครั้ง โดยมุ่งหวังว่าจะสามารถกะเทาะเปลือกเพื่อให้เห็น “สิทธิชุมชนอย่างแท้จริง”19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=250https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108240031012.png 251บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการสถาปนาคำว่า Zombie เริ่มต้นจากข้อสังเกตของนักวิชาการบางคนต่อความเชื่อลัทธิ voodoo ในเฮติ ซึ่งเชื่อในเวทย์มนต์คาถา ผี วิญญาณ และคนตาย พร้อมทั้งมีการเปรียบเทียบแรงงานทาสเฮติในฝรั่งเศสเป็นซอมบี้ นักมานุษยวิทยาชาวอเมริกันวิเคราะห์ว่าซอมบี้ในวัฒนธรรมเฮติ คือกระจกสะท้อนชีวิตที่ยากลำบากของทาสผิวดำที่ต้องทำงานหนักเพื่อตอบสนองผลประโยชน์ทางการค้าในระบบทุนนิยมของชาวตะวันตก การค้าทาสและใช้แรงงานคนผิวดำในอุตสหกรรมเกษตรจึงเปรียบเสมือนกระบวนการทำให้มนุษย์กลายเป็นซอมบี้ (zombification) ในแง่นี้ การค้าทาสกับการเป็นซอมบี้จึงเป็นเรื่องเดียวกัน กล่าวคือชีวิตแรงงานผิวดำและซอมบี้ต่างสูญเสียความเป็นมนุษย์ ถูกลดทอนให้กลายเป็นเพียงวัตถุสิ่งของที่ไร้วิญญาณ อย่างไรก็ตาม การอุปมาอุปไมยเกี่ยวกับ slave/zombie ที่เปรียบเทียบแรงงานทาสเป็นซอมบี้ ถูกโต้แย้งว่า คนผิวดำที่เป็นแรงงานมิได้สูญเสียจิตสำนึกของความเป็นมนุษย์ แต่พวกเขายังมีแรงปรารถนาและความมุ่งมั่นที่จะต่อสู้เพื่อให้ชีวิตอยู่รอด สิ่งนี้จะไม่เกิดขึ้นกับซอมบี้19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=251https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109031427232.png 252บทความจุฑามณี สารเสวกละครโทรทัศน์เป็นสื่อแขนงหนึ่งที่ได้รับความสนใจเป็นอย่างมากในสังคมไทย ด้วยประเด็นการนำเสนอที่มุ่งเน้นให้ความบันเทิงเป็นหลัก และมีเนื้อหาที่ดึงดูดจำนวนผู้ชม ให้สามารถเลือกเสพและใช้เวลารับชมได้ยาวนาน ทำให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครกับคนดูเชื่อมโยงออกมายังชีวิตจริงและส่งผลต่อโลกทัศน์ของผู้ชม โดยเฉพาะเรื่องราวเกี่ยวกับเมียหลวงเมียน้อย ซึ่งเป็นบทบาทตัวละครเพศหญิงที่มีการผลิตซ้ำภาพจำให้เราพบเห็นได้ในหน้าสื่อตลอด เรามาดูกันซิว่าทำไมละครที่มีเนื้อหาความสัมพันธ์ผัว ๆ เมีย ๆ ถึงไม่เคยตกกระแสหรือห่างหายไปจากวงการละครไทยในบ้านเราเลย19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=252https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108260103512.png 253บทความชนิตสิรี พุ่มทองในขณะเดียวกันแม้รัฐจะสามารถควบคุมการแพร่ระบาดได้ จัดหาวัคซีนได้ แม้เราจะได้รับวัคซีนแล้ว ก็ยังรู้สึกกังวลถึงความปลอดภัยอยู่ดีความหวังอาจจะเป็นสิ่งเดียวที่เหลืออยู่ แต่เรายังมี “ความหวังแบบจินตนาการ” คือ การเปลี่ยนรัฐบาลที่มีคนรุ่นใหม่เข้ามาทำหน้าที่ เราสามารถลุกมาทำอะไรได้มากขึ้น พอเป็นรัฐบาลเดิมเราก็จะผิดหวังซ้ำซากกับเรื่องเดิม ๆ อ่านเรื่องราวของฐิติชญา นักศึกษาอยู่ชั้นปีที่ 4 คณะรัฐศาสตร์ #Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 2119 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=253https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202108311314592.png 254บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษบทความ ความหวัง กำลังใจ สิ่งศักดิ์สิทธิ์และโควิด-19 ได้รวบรวมปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นทั่วโลก เกี่ยวกับการจัดระเบียบ จัดการ และมีปฏิสัมพันธ์ที่เหมาะสมกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์และโรคโควิด-19 ซึ่งล้วนเชื่อมโยงกับความหวังและกำลังใจจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่จะแก้ไข เยียวยา และช่วยเหลือมนุษย์ให้อยู่รอดปลอดภัยจากสิ่งไม่ดี บทเรียนสำคัญจากพิธีกรรมทางศาสนาและการเซ่นไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ เพื่อให้ช่วยปกป้องคุ้มครองมนุษย์ให้รอดพ้นจากอันตรายของโรคโควิด-19 ก็คือ การมองเห็นความสัมพันธ์เชิงศีลธรรมที่มนุษย์มีกับโลกกายภาพ สรรพสิ่งและสิ่งที่มิใช่มนุษย์ (nonhuman) ภายใต้ความสัมพันธ์นี้หากอธิบายด้วยความรู้วิทยาศาสตร์และการแพทย์อาจเห็นเพียง “เชื้อโรค” และ “ความงมงาย” แต่หากมองด้วยประสบการณ์ทางศาสนาและจิตวิญญาณ เราจะเห็น “ความดี” “ความเลว” “ความหวัง” และ “ความศรัทธา” ที่หล่อหลอมให้มนุษย์มีกำลังใจที่จะต่อสู้และแก้ไขปัญหาต่างๆ ในชีวิต19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=254https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109031412002.png 255บทความชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติ“แม้ตลอดศตวรรษที่ยี่สิบ ภาษาและวัฒนธรรมอีสานถูกกดทับและทำให้เสื่อมเสียด้วยกระบวนการสร้างชาติไทย (Thai nationalization) แต่ด้วยการผลิตขนาดใหญ่และการเผยแพร่เพลงลูกทุ่งในวงกว้างฉันใด เพลงลูกทุ่งสามารถเป็น “กรอบคิดทางเลือกสำหรับความเข้าใจสิ่งต่างๆ” ได้ฉันนั้น (Mitchell 2015a, 176) ชวนอ่านวัฒนธรรมและการเมืองของดนตรีลูกทุ่ง ในหนังสือ Luk Thung: the Culture and Politics of Thailand’s Most Popular Music (2015) ของ James Leonard Mitchell19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=255https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109021602212.jpg 256บทความสยาม ภัทรานุประวัติ และนาวิน โบษกรนัฏคัมภีร์ปุราณะอาจเริ่มเล่าขานเมื่อประมาณ 500 ปีก่อนคริสตกาล คัมภีร์ปุราณะภาษาสันสกฤตนั้นแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ “มหาปุราณะ” หรือ ปุราณะเรื่องใหญ่จำนวนทั้งสิ้น 18 เล่ม และ “อุปปุราณะ” หรือ ปุราณะย่อยอีกจำนวนมาก มหาปุราณะทั้ง 18 เล่มนี้เป็นคัมภีร์สำคัญยิ่ง เพราะรวบรวมเรื่องเล่าจำนวนมากที่ครอบคลุมความรู้หลายแขนงไว้ด้วยกัน วายุมหาปุราณะ เป็นมหาปุราณะที่สำคัญเล่มหนึ่ง จัดอยู่ในคัมภีร์ปุราณะรุ่นเก่า จึงเหมาะสมที่จะนำมาแปลและศึกษาวิเคราะห์เทพปกรณัมฮินดูเป็นอย่างยิ่ง การวิจัยเรื่องนี้แบ่งเป็น 3 ระยะ ระยะที่ 1 เป็นการแปลและศึกษาวิเคราะห์เนื้อเรื่องส่วนแรกที่มีชื่อว่า “ประกริยา” ว่าด้วยกำเนิดจักรวาลและการสร้างโลกซึ่งเป็นลักษณะเด่นประการหนึ่งของเทพปกรณัมฮินดู ในบทความนี้จะกล่าวเพียง 2 ประเด็น คือ พระวายุในฐานะผู้เล่าเรื่อง และกำเนิดพระตรีมูรติในตอนต้นวายุมหาปุราณะ19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=256https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109021720222.png 257บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษจุดท้าทายเริ่มแรกของการก้าวข้ามความเป็นมนุษย์ คือการรื้อทำลายมายาคติความเป็นมนุษย์ที่อยู่เหนือสรรพสิ่ง การศึกษาทางมานุษยวิทยาจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนความเข้าใจเกี่ยวกับมนุษย์ โดยมองไปที่สิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ที่มีส่วนทำให้โลกเปลี่ยนแปลงไป กระบวนทัศน์การพ้นมนุษย์จึงเป็นการล้มล้างและท้าทายความคิดตะวันตกที่เอามนุษย์เป็นศูนย์กลาง (anthropocentrism) ความเข้าใจและข้อถกเถียงเชิงกระบวนทัศน์ของการพ้นมนุษย์ มิใช่การล้มล้างหรือต่อต้านความคิดจารีตนิยมที่ยึดมั่นในตัวตนและปัญญาของมนุษย์ แต่เป็นการขยายความเข้าใจต่อ “ความเป็นมนุษย์” ที่ไม่เคยมั่นคงและมีเอกภาพ ดังนั้น สิ่งต่างๆ ที่ดำรงอยู่ในโลก มิใช่เป็นสิ่งที่อยู่นอกพรมแดนมนุษย์ หรือเป็นส่วนที่เข้ามาเติมเต็มให้มนุษย์มีชีวิตที่สะดวกสบายและเป็นสุข สิ่งต่างๆ มิใช่เป็นวัตถุที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ แต่เป็นสิ่งที่ทำให้มนุษย์เห็นคุณค่าของการพึ่งพาอาศัยกัน การพ้นมนุษย์มิใช่การศึกษาที่ละทิ้งความเป็นศูนย์กลางของมนุษย์ หากแต่ยังเป็นการตั้งคำถามต่อกระบวนทัศน์ที่เคยให้มนุษย์สำคัญเหนือกว่าสิ่งอื่น19 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=257https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109030240142.png 258บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“ตอนนี้ก็ได้แต่ภาวนา จะไม่โดนลดเงินเดือนอีก” กัญญาพร พนักงานบริษัท “ช่วงที่อยู่กับบ้านโดนลดเงินเดือน 50% ไม่รู้ว่าทางบริษัทจะกลับมาปกติอีกตอนไหน” ศุภสุตา พนักงานบริษัท สถานการณ์โควิด-19 ที่ทำให้ความเคยแน่นอน กลายเป็นความไม่แน่นอน และทำให้คนไม่รู้จักกันต้องเผชิญหน้ากับวิกฤตที่ไม่ทันตั้งรับมาก่อนเหมือนกัน ติดตามอ่านได้ ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 22 และลำดับที่ 2327 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=258https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109071358542.png 259บทความชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติThe “Bare Life” of Thai Migrant Workmen in Singapore (2014) เขียนโดย ดร.พัฒนา กิติอาษา ชวนให้เรามองเห็นชีวิตและโลกภายในของแรงงานไทยในสิงคโปร์ มากกว่าประเด็นปัญหาทางสังคมวิทยาอุตสาหกรรม หรือสิทธิมนุษยชน หนังสือยังชวนให้หันมามองแรงงานข้ามชาติอย่างเต็มตามากขึ้น เพราะลำพังเพียงการชื่นชมตัวเลขทางเศรษฐกิจคงไม่เพียงพอ ชีวิตที่เปล่าเปลือยเหล่านี้ควรได้รับการสนับสนุนสวัสดิการและอื่นๆ ให้สมกับการเป็นขุนศึกที่โรมรันในสนามรบทางเศรษฐกิจต่างแดน27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=259https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109080921062.jpg 260บทความวิภาดา อ่อนวิมลหากพูดถึงกฎหมายโบราณของไทย “กฎหมายตราสามดวง” คงเป็นชื่อแรกที่ปรากฏขึ้นในความคิด แต่จริงๆแล้วยังกฎหมายที่สำคัญอีกหลักความหนึ่งที่ไม่ค่อยถูกกล่าวถึง คือ “หลักไชย” กฎหมายหลักไชยนี้ในอดีตถือเป็นกฎหมายฉบับหนึ่งที่มีความสำคัญต่อสังคม การเมือง การปกครอง โดยเฉพาะภาคใต้ที่นำกฎหมายนี้ใช้เป็นกฎหมายท้องถิ่น กล่าวได้ว่าเป็นเอกสารที่มีคุณค่าในการบอกเล่าเรื่องราวในอดีตทั้งด้านการเมืองการปกครอง สภาพสังคม ชีวิตความเป็นอยู่ จารีตประเพณี วัฒนธรรมและความเชื่อ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรได้จัดทำโครงการเอกสารโบราณสู่การเข้าใจข้ามวัฒนธรรม จึงได้คัดเลือกเอกสารโบราณที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวรรณกรรม หนึ่งในนั้นคือ หลักไชย โดยฉบับที่นำมาปริวรรตและถ่ายถอดเนื้อความครั้งนี้ ต้นฉบับได้รับมาจากดร.วินัย พงศ์ศรีเพียร ติดตามอ่านเรื่องราวเพิ่มเติมได้ใน แกะรอยกฎหมายสมัยอยุธยา : กฎหมายหลักไชย27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=260https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109090300182.png 261บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษจุดมุ่งหมายในการศึกษาผัสสะแบบมานุษยวิทยา คือการทำความเข้าใจความหมายที่มนุษย์ใช้ผัสสะรับรู้ในสิ่งต่างๆ โดยไม่ใช่การสังเกตหรือจ้องมองดูพฤติกรรมเหล่านั้น แต่เป็นการเข้าไปมีส่วนรับรู้ประสบการณ์แห่งอารมณ์พร้อมกับกลุ่มคนที่กำลังถูกศึกษา เพื่อทำความเข้าใจว่าในสถานการณ์ที่คนเหล่านั้นกำลังมีความรู้สึก พวกเขาสัมผัสกับคุณค่าและความหมายในสิ่งต่างๆ อย่างไร มานุษยวิทยาแห่งผัสสะมิได้มอง “ร่างกาย” เป็นเพียงอวัยวะ แต่มองในฐานะเป็น “ร่างแห่งความรู้สึก” (sentient body) ที่มีชีวิตจิตใจ ในแวดวงมานุษยวิทยาซึ่งใช้วิธีการศึกษาแบบการสังเกตอย่างมีส่วนร่วมและเข้าไปคลุกคลีกับกลุ่มคนที่ถูกศึกษาเป็นเวลานาน นำไปสู่ความสนใจเรื่องความรู้สึกที่นักมานุษยวิทยามีต่อสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ศึกษา สิ่งนี้นำไปสู่ระเบียบวิธีวิจัยที่เรียกว่า วิธีวิทยาแห่งผัสสะ (sensory methodology) ซึ่งใช้ความรู้สึกเป็นเครื่องมือเพื่อแสวงหาความรู้ จุดเริ่มต้นคือผู้ศึกษาจะต้องไม่เอาประสบการณ์ของตัวเองไปประเมินผัสสะของคนในวัฒนธรรมอื่น จากนั้นต้องเปิดใจกว้างที่จะเรียนรู้วิธีการแสดงความรู้สึกของคนต่างวัฒนธรรม โดยพยายามเข้าไปอยู่ในสถานการณ์จริงที่คนเหล่านั้นกำลังใช้ผัสสะและรับรู้สิ่งต่างๆ วิธีนี้เรียกว่า “การใช้ความรู้สึกอย่างมีส่วนร่วม”27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=261https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109100021212.png 262บทความวีรภัทร จันทร์เริก“...ให้โต๊ะหมอมาทำพิธีส่องเทียน ตั้งของเซ่นไหว้ที่ศาลโต๊ะกร่าหมาดบอกให้รู้ว่า...ลูกหลานไม่ได้จัดงานลอยเรือนะรอบนี้ มีโรคภัยร้ายมาเยือนเกาะ” คำพูดจากผู้ใหญ่บ้านนิรันดร์บอกเล่าเหตุการณ์หลังจากชาวอูรักลาโว้ยตัดสินใจไม่จัดงานลอยเรือ ท่ามกลางการเผชิญภาวะวิกฤติการก่อตัวของโควิด-19 ปรากฏการณ์ของโรคอุบัติใหม่ครั้งนี้ได้ก้าวข้ามเส้นแบ่งพรมแดนทางสังคมอย่างทะลุทะลวงในหลากหลายมิติ ส่งผลกระทบมายังโครงสร้างทางสังคม วัฒนธรรม รวมทั้งวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์อูรักลาโว้ยแห่งเกาะ ลันตา จังหวัด กระบี่ สามารถติดตามอ่านเรื่องราวต่อได้ใน อูรักลาโว้ย ในกระแสคลื่น โควิด-19 ที่กำลังพัดมาเยือนเกาะลันตา27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=262https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109111324482.jpg 263บทความศิริญญา สุจินตวงษ์“คนที่ได้รับผลกระทบจากโควิดระบาดรอบที่ 1 รอบที่ 2 พอมาเจอรอบที่ 3 เข้าไปอีก คือมันเหมือนกับซ้ำ ๆ เข้าไปอีก ตั้งตัวไม่ทัน เหมือนกับคนที่พอจะเริ่มตั้งต้นใหม่ ตั้งหลักได้ ก็ต้องกลับไปล้มอีก” การเปลี่ยนที่เกิดจากความตั้งใจ และไม่ตั้งใจ มักเกิดผลอะไรบางอย่างที่เราก็อาจไม่ทันตั้งรับ ติดตามอ่านเรื่องราวของ สุนันทา ศักดิ์สันเทียะ จากพนักงานบริษัทสู่การขายน้ำมะพร้าวปั่น และ สุทธิลักษณ์ เลขยัน จากคอสตูมสู่แม่ค้าส้มตำได้ ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 24 และลำดับที่ 2527 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=263https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109140058012.png 264บทความชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติหนังสือ Love, Money and Obligation: Transnational Marriage in a Northeastern Thai Village ชี้ให้เห็นถึงการเชื่อมต่อระหว่างโลกาภิวัตน์กับท้องถิ่น บรรดาเมียฝรั่งที่ชาวบ้านมิใช่คนที่อยู่ติดกับถิ่นฐาน แต่ก้าวสู่สภาวะของการเป็น “ชาวบ้านแบบพลเมืองโลก” (cosmopolitan villagers) ทั้งการแต่งงานข้ามชาติและแรงงานข้ามชาติ ต่างเป็นปัจจัยของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและชุมชนในอีสาน ชุมชนที่กำลังเผชิญหน้าระหว่างความเป็นไปในท้องถิ่นกับพลวัตของกระแสโลก ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งอิทธิพลทั้งในระดับปัจเจกบุคคลและสังคม ทั้งในสังคมบ้านเกิดหรือสังคมปลายทางที่ชาวบ้านจะต้องไปใช้ชีวิต27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=264https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109160220002.jpg 265บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษาของนักมานุษยวิทยาเกี่ยวกับการเปลี่ยนความหมายและสถานะของวัตถุสิ่งของ เช่น การเป็นของกำนัลและการเป็นสินค้า วัตถุบางชนิดถูกใช้เป็นสิ่งของที่มีค่าเพื่อการแลกเปลี่ยนและสร้างความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มคน แต่เมื่อวัตถุชนิดเดียวกันถูกโยกย้ายจากบริบทเดิมไปสู่สภาพแวดล้อมและเงื่อนไขทางเศรษฐกิจ ของกำนัลที่มีคุณค่าทางจิตใจก็อาจถูกทำให้เป็นสินค้าที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ ข้อสังเกตนี้เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญที่ทำให้การศึกษาการดำรงอยู่ในสังคมของวัตถุเปลี่ยนจากการมองแบบความคงที่ไปสู่การมองเงื่อนไขและวงจรชีวิตของวัตถุที่หมุนเปลี่ยนสถานะ คุณค่า และความหมายไปตามกิจกรรมทางสังคม แนวคิดเดิมของ “วัฒนธรรมทางวัตถุ” (material culture) คือประสบการณ์ทางสังคมที่มนุษย์นำวัตถุสิ่งของมาใช้ประโยชน์ในการดำรงชีวิต แต่วัตถุเหล่านั้นคือที่สะสมความทรงจำและเรื่องราวต่างๆ เกี่ยวกับมนุษย์ วัตถุจึงมิใช่เพียง “สิ่งของ” แต่มันยังเป็นกระบวนการทางสังคมที่ส่งต่อความหมาย จินตนาการ และคุณค่าผ่านจากคนรุ่นหนึ่งไปยังคนอีกรุ่นหนึ่ง กระบวนการดังกล่าวสอนให้มนุษย์เข้าใจตัวเองและสังคมที่ดำรงอยู่27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=265https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109171002512.png 266บทความชัยวัฒน์ อหันทริก“อยากให้สถานการณ์กลับคืนมาเหมือนเดิมก่อนโควิด เพราะจำความรู้สึกนั้น เงินไม่เคยขาด อยากให้ลูกได้จบออกมาทำงานดี ๆ จะได้ไม่ลำบาก และก็อยากไปเที่ยว ไปวัด ไปเที่ยวที่ไกล ๆ เพราะทั้งชีวิตเหนื่อยมาเยอะมาก” “อยากให้ทุกคนที่ได้รับผลกระทบ มีรายได้เพื่อลดความตึงเครียดในการดำเนินชีวิต เพราะการเกิดโรคระบาดในครั้งนี้ ทำให้ทุกคนได้รับผลกระทบกันหมด ไม่ว่าจะในฐานะอะไร” ความหวังของของสองแม่บ้าน อ่านเรื่องราวของ เรวดี อดีตแม่ค้าขายหมูปิ้งและเสื้อผ้ามือสองที่ทนขายทุนไม่ไหว และปิยะรัตน์ หัวอกของคนเป็นภรรยาและเป็นแม่ที่พยายามประคับประคองหารายได้เสริมจุนเจือครอบครัว ใน Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 26 และ 2727 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=266https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109210246392.png 267บทความชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติสำหรับผู้สนใจวรรณกรรมไทยและท้องถิ่นศึกษา Isan Writers, Thai Literature ของ มาร์ติน บี แพลตต์ (Martin B. Platt) รองศาสตราจารย์สาขาไทย/เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา (Thai/Southeast Asian Studies) ณ Department of Cross-Cultural and Regional Studies มหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน (University of Copenhagen) จะช่วยชี้ให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างงานเขียนกับพื้นเพที่หลากหลายของนักเขียน โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ความรู้กับคนภายนอก นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงสังคมและการเมือง (และนำมาสู่การพัฒนาสภาพอีสาน) หรืออย่างน้อยที่สุด เพื่อให้คุณค่าและความสำคัญของอีสานนั้นปรากฏ โดยนักเขียนที่ยกมานั้นมีทั้งสิ้น 24 คน อาทิ รมย์ รติวัน, กาญจนา นาคนันท์, ลาว คำหอม, คำพูน บุญทวี และคำหมาน คนไค เป็นต้น27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=267https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109230256502.jpg 268บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักมานุษยวิทยาพยายามศึกษาเงื่อนไขของปัญหาที่ซับซ้อนในโครงสร้างอำนาจตั้งแต่ระดับชุมชนขนาดเล็กไปจนถึงสังคมโลกที่มีการเชื่อมข้ามหากัน นั่นคือจุดเริ่มต้นของการนำความรู้ออกไปสู่สาธารณะ ทิศทางการศึกษามานุษยวิทยาในอนาคตจำเป็นต้องมุ่งมั่นและพยายามเข้าไปเกี่ยวข้องเชิงรุกกับสังคม โดยเฉพาะเมื่อสังคมมีความขัดแย้ง ความรุนแรง ที่ซับซ้อนและขยายตัวมากขึ้นในปัจจุบัน บทบาทการทำงานเพื่อสังคมของนักมานุษยวิทยาจึงอาจรวมถึงการเข้าไปมีส่วนแก้ไขและขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงที่มีเป้าหมายที่ชัดเจน ความเป็นสาธารณะของวิชามานุษยวิทยามีวิธีปฏิบัติที่หลากหลาย เช่น การเข้าไปวิพากษ์วิจารณ์นโยบายของรัฐ ปัญหาสงคราม การละเมิดสิทธิมนุษยชน การเหยียดเชื้อชาติ ศาสนา และเพศสภาพของมนุษย์ อย่างไรก็ตาม นักมานุษยวิทยาที่เข้าไปขับเคลื่อนสังคมในประเด็นต่างๆ ย่อมจะพบกับอุปสรรคและสิ่งที่มาขัดขวางหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะการพูดความจริงที่ท้าทายต่อระบอบอำนาจและกฎเกณฑ์ที่ครอบงำสังคม ผู้อำนาจอาจไม่ยินดีที่จะให้กฎระเบียบและบรรทัดฐานบางอย่างถูกทำลาย แม้ว่ามันจะเป็นต้นเหตุของปัญหาความไม่เป็นธรรมทางสังคม สถานการณ์เหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้เมื่อเข้าไปท้าทายผู้มีอำนาจ27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=268https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109241305032.jpg 269บทความศิรินาถ สายเสมาเงินเจ็ดพันมันพอแค่ค่ากิน ตามความคิดเห็นส่วนตัวของเรา เราคิดว่ามันไม่ได้ช่วยอะไรสุดท้ายทุกคนก็รู้อยู่แล้วว่ามันคือการเป็นหนี้กันทั้งประเทศ เราไม่ได้ดีใจที่เราได้เงิน เราอยากได้งาน อยากได้เงินที่เราหามาเองมากกว่า มันยั่งยืนกว่าการที่ได้เงินครั้งละเจ็ดพัน เรารู้สึกว่ามันไม่ได้ตอบโจทย์ ถ้าเป็นไปได้เราอยากได้ความเหมือนเดิมหรือที่ดีกว่า ที่ทำให้เรามีโอกาสเติบโตทางธุรกิจมากขึ้น อะไรที่ดีกว่าการที่เราได้เงินมาฟรี ๆ แต่ชีวิตเราเดินถอยหลัง อ่านเรื่องราวของ จุฑามาศ พนักงานบริษัทที่พิษโควิดจนถูกให้ออกจากงาน จึงผันตนเองมาลงทุนขาย ไอติมทอด Hope cluster โควิดนี้ยังมีหวัง ลำดับที่ 2827 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=269https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109280255142.png 270บทความจุฑามณี สารเสวกเมื่อไม่นานมานี้มีกระแสข่าวที่กลายเป็นประเด็นถกเถียงกันอย่างเป็นวงกว้าง ภายหลังจากประกาศราชกิจจานุเบกษาฉบับใหม่ ระบุให้ “ผ้าอนามัยชนิดสอด” เป็นเครื่องสำอางหรือจัดเป็นสินค้าฟุ่มเฟือย ชวนอ่านการเมืองเรื่องร่างกายว่าด้วย “นโยบายผ้าอนามัย” ทำความรู้จักผ้าอนามัยว่ามีที่มาที่ไปอย่างไร เกี่ยวข้องอย่างไรกับการเมืองเรื่องร่างกายและความเป็นเพศ จากกรณีศึกษาทั่วโลก รวมถึงการเคลื่อนไหวการรณรงค์ของกลุ่มผู้หญิงจากหลายประเทศ ที่ลุกขึ้นมาเรียกร้องให้รัฐแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมทางเพศในสังคมที่กดทับผู้หญิงอย่างเป็นระบบ จากการเพิกเฉยของรัฐในสังคมปิตาธิปไตยและการผลักภาระค่าใช้จ่ายให้ผ้าอนามัยถูกจัดเป็นหนึ่งในสินค้าที่เรียกว่า Pink tax (ภาษีสีชมพู) หรือเป็นภาษีที่เก็บจากสินค้าที่เกี่ยวข้องกับการดูแลความสวยความงามซึ่งถูกมองว่าเป็นความฟุ่มเฟือย และมักเป็นสินค้าสำหรับผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ทำให้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางด้านเพศมีความซับซ้อนและทวีรุนแรงมากขึ้น27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=270https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109290107112.png 271บทความชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกของฮอฟิงเกอร์ (Heidi Hoefinger) เรื่อง Negotiating Intimacy: Transactional Sex and Relationships Among Cambodian Professional Girlfriends (Hoefinger 2010) มหาวิทยาลัยลอนดอน โกลด์สมิธ (Goldsmiths, University of London) ได้รับรางวัลทางสังคมศาสตร์ประเภทหัวข้อศึกษา “แนวใหม่” (Ground-breaking Subject Matter) จากการประชุมวิชาการนานาชาติเอเชีย (International Convention of Asia Scholars) ปี 2013 และเกิดเป็นหนังสือ Sex, Love and Money in Cambodia ซึ่งนำผู้อ่านไปสำรวจโลกความสัมพันธ์ของหญิงสาวในบาร์กลางคืนกับชายต่างชาติ ณ กรุงพนมเปญ เมืองหลวงของประเทศกัมพูชา ชวนให้ผู้อ่านมองความสัมพันธ์แบบแลกเปลี่ยนในโลกของเพศด้วยมุมมองที่หลากหลาย และยังเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจในกระบวนการทำงาน และการสะท้อนย้อนคิดระหว่างแนวคิด ทฤษฎี กับข้อมูลจากภาคสนาม เพื่อเป็นฐานให้ผู้สนใจศึกษาและต่อยอดในการทำความเข้าใจกับความซับซ้อนของประเวณีและความรู้สึกของมนุษย์ปุถุชน27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=271https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202109300230452.jpg 272บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษามานุษยวิทยาไซบอร์ก เป็นการทำความเข้าใจวิธีการที่สิ่งต่างๆ เชื่อมโยงเข้าหากันและทำให้ความเป็นมนุษย์ไม่หยุดนิ่งและปราศจากความมั่นคงถาวร ตัวตนของมนุษย์เต็มไปด้วยการเชื่อมโยงของวัตถุสิ่งของที่สร้างความรู้สึกของการดำรงอยู่ มานุษยวิทยาไซบอร์กจึงแสวงหาการดำรงอยู่ของวัตถุสิ่งของที่เสริมสร้างและเป็นส่วนหนึ่งในประสบการณ์ของมนุษย์ โดยมองความซับซ้อนของสิ่งต่างๆ ที่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในประสบการณ์ของมนุษย์ พร้อมทั้งสร้างประสบการณ์ใหม่ให้มนุษย์เรียนรู้ที่จะอยู่กับความแตกต่างหลากหลาย โจทย์ที่ท้าทายสำหรับนักมานุษยวิทยาก็คือ เราจะอธิบายการดำรงอยู่ของสิ่งต่างๆ ในฐานะที่เป็นประสบการณ์ได้อย่างไร เมื่อเทคโนโลยีได้ปรับเปลี่ยนชีวิตมนุษย์ให้เป็นส่วนผสมของวัตถุต่างๆ มนุษย์จะมิใช่ร่างทางชีวภาพ แต่เป็นร่างเทคโน-ชีวภาพ หรือร่าง hyper-body เทคโนโลยีทำให้ความหมายของมนุษย์ ครอบครัว สังคม ชุมชน ความเป็นพลเมือง เพศสภาพ เพศวิถี เชื้อชาติ ได้เปลี่ยนไปจากเดิม ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความเหลื่อมล้ำทางสังคมแบบใหม่ ผู้ที่กุมความรู้และเทคโนโลยีอาจเป็นผู้ควบคุมโลกและมีอิทธิพลต่อการดำเนินชีวิตของพลเมืองในอนาคต นอกจากนั้น มิติทางศีลธรรมของเทคโนโลยีก็เป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงมิได้ ถ้าเทคโนโลยีทำให้คนบางคนละเมิดชีวิตของผู้อื่น เทคโนโลยีนั้นจะถูกตรวจสอบได้อย่างไร ปัญหาเหล่านี้คือการเมืองแบบใหม่ที่ไซบอร์กนำมาสู่สังคม การแพร่หลายของไซบอร์กในรูปแบบของเทคโนโลยีต่างๆ จึงเป็น “อำนาจทางเทคโนโลยี” การมองเทคโนโลยีในเชิงบวกและเป็นเครื่องมือที่จะช่วยทำให้มนุษย์มีความก้าวหน้าหรือมีชีวิตที่สมบูรณ์อาจเป็นการมองในเชิงอุดมคติ ฉะนั้น การศึกษาไซบอร์กจึงควรวิพากษ์วิจารณ์รูปแบบอำนาจที่เข้ามาควบคุมมนุษย์แบบใหม่ที่ซับซ้อนมากขึ้น27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=272https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110010216052.png 273บทความชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติรศ.ดร. คิมเบอรี เคย์ ฮวง อาจารย์ประจำคณะสังคมวิทยา มหาวิทยาลัยชิคาโก สหรัฐอเมริกา พัฒนาผลงานวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอก เรื่อง New Economies of Sex and Intimacy in Vietnam (Hoang 2011) วิทยานิพนธ์รางวัลวิทยานิพนธ์ยอดเยี่ยมจากสมาคมสังคมวิทยาอเมริกัน ค.ศ. 2012 มาเป็นหนังสือ Dealing in Desire: Asian Ascendancy, Western Decline, and the Hidden Currencies of Global Sex Work นำผู้อ่านไปทำความรู้จักกับโลกอีกใบหนึ่งของอุตสาหกรรมทางเพศในเวียดนาม และนำเสนอภาพอันสลับซับซ้อนของความเป็นชายและความเป็นหญิงที่เกิดขึ้นในกระแสโลกาภิวัตน์และความเป็นไปของเศรษฐกิจในระดับท้องถิ่น เรียกได้ว่าเป็น “การเดินทางในภูมิศาสตร์สังคมและวัฒนธรรมที่หลากหลายและรุ่มรวยในอุตสาหกรรมเพศของเวียดนาม” เหล่าผู้หญิงในอุตสาหกรรมทางเพศไม่ใช่เหยื่อของการค้ามนุษย์ หากแต่เป็นคนทำงานในเพศพาณิชย์ ที่ดำเนินไปและมีพลวัตอย่างไม่หยุดยั้งในกระแสความเปลี่ยนแปลงในโลกไร้พรมแดนใบนี้27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=273https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110070212282.jpg 274บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษเมื่อทฤษฎีจิตวิเคราะห์ของ Freud ถูกนักมานุษยวิทยาวิจารณ์ว่าไม่สามารถอธิบายความหลากหลายและการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมของมนุษย์ได้ ทำให้เกิดการทบทวนและตีความวิธีคิดของ Freud ในแนวทางใหม่ หนึ่งในนั้นคือการศึกษาของ Jacques Lacan (ฌาคส์ ลากอง) ซึ่งพยายามนำความคิดเรื่องโครงสร้างเครือญาติของ Lévi-Strauss มาอธิบายในฐานะเป็นระบบสัญลักษณ์ที่สะท้อนกฎระเบียบทางสังคมที่มนุษย์แสดงออก ผ่านการจัดลำดับและประเภทของเครือญาติ สำหรับลากอง ความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสังคมมิได้มีเส้นแบ่งที่ขาดจากกัน หากแต่ทั้งสองสิ่งคือสิ่งเดียวกัน ลากองได้ชี้ให้เห็นว่าจิตกับสังคมมิได้เป็นสิ่งตรงกันข้าม แต่มันล้วนเป็นผลมาจากการสร้างความหมายที่มีภาษาและคำพูดเป็นเครื่องบ่งชี้ ในแง่นี้ สิ่งที่เป็นเป้าหมายในการศึกษาของลากองก็คือกลไกการทำงานของภาษาและกระบวนการสร้างความหมาย ตัวตนของมนุษย์จึงมิใช่องค์ประธานที่มีอำนาจในตัวเอง มนุษย์มิใช่ผู้กำหนดและค้นพบกฎเกณฑ์ของความจริงในโลก หากแต่มนุษย์เป็นผลผลิตของกระบวนการสร้างความหมาย เรื่องท้าทายในการศึกษาทางมานุษยวิทยาก็คือ ถ้าวัฒนธรรมมิใช่สิ่งที่มีอยู่จริงและมิใช่วัตถุที่จะสังเกตเพื่อที่จะเข้าใจกฎเกณฑ์ของมัน วิธีการศึกษาแบบเดิมจำเป็นต้องเปลี่ยนไป การแสวงหาความรู้แบบลากองตั้งคำถามเกี่ยวกับการค้นหาความจริง ถ้าวิธีการทำงานของนักมานุษยวิทยาในอดีต คือการสังเกตอย่างมีส่วนร่วมและฝังตัวอยู่กับชุมชนของมนุษย์เป็นเวลานานมิได้ทำให้เกิดการเข้าถึงความจริงทางวัฒนธรรมได้ วิธีการใดที่จะทำให้นักมานุษยวิทยาทำงานได้ เมื่อนำข้อสังเกตของลากองมาใช้กับการศึกษาทางมานุษยวิทยาจะพบว่า ตั้งแต่มีการตั้งคำถามเกี่ยวกับชาติพันธุ์นิพนธ์ บทบาทของนักมานุษยวิทยาในฐานะผู้เขียน “ความจริง” เกี่ยวกับวัฒนธรรมก็ถูกตรวจสอบอย่างเข้มข้น27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=274https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110080308422.png 275บทความปณิตา สระวาสีเราขอส่งท้ายเทศกาลกินเจ ด้วยบทความ ที่จะชวนทุกคนมารู้จัก ประเพณีกินเจ หรือประเพณีกินผักให้มากขึ้น ผ่านวัตถุสิ่งของ 11 ชิ้น ของศาลเจ้าจุ้ยตุ่ยเต้าโบ้เก้ง จังหวัดภูเก็ต ที่สะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ และวัฒนธรรมของคนในชุมชน27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=275https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110140153032.png 276บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษกลไกที่เป็นส่วนหนึ่งในกฎระเบียบทางกฎหมาย มาตรการ บรรทัดฐาน นโยบาย วิธีปฏิบัติที่ดำรงอยู่ในสถาบันทางการเมือง เศรษฐกิจ การศึกษา การแพทย์ สาธารณสุข สวัสดิการ ศาสนา ขนบธรรมเนียมและแบบแผนทางวัฒนธรรม ซึ่งเอื้อให้คนบางกลุ่มได้เปรียบและได้ประโยชน์มากกว่าคนบางกลุ่ม และถูกผลิตซ้ำจนกลายเป็นเรื่องปกติที่ผู้คนยอมรับและนำไปปฏิบัติโดยไม่สงสัยว่ามันเป็นความรุนแรง คือความหมายของความรุนแรงเชิงโครงสร้าง กลุ่มผู้มีอำนาจทางสังคมไม่สามารถทำหน้าที่ปกป้องคุ้มครองและช่วยเหลือคนในสังคมได้ ผลที่ตามมาคือสังคมปั่นป่วนวุ่นวายและมีความขัดแย้ง สภาวะดังกล่าวสะท้อนสังคมแบบระบบทุนนิยมโลกที่ผู้คนมีความแตกต่างทางชนชั้นอย่างชัดเจน นักมานุษยวิทยาอธิบายว่าความทุกข์ยากในชีวิตกำลังเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นประจำวัน และสังคมยอมรับว่าเป็นความปกติ สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนว่าความไม่เท่าเทียมทางสังคมกำลังแผ่ขยายและแทรกตัวอยู่ในระดับต่างๆ ตั้งแต่ครอบครัวไปจนถึงความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ความรุนแรงเชิงโครงสร้างในโลกปัจจุบันปรากฏอยู่ในการปฏิบัติทางวัฒนธรรม ความเชื่อทางศาสนา ความแตกต่างทางเพศ อุดมการณ์ทางความคิด รสนิยม และไลฟ์สไตล์ เมื่อสังคมเต็มไปด้วยความไม่เท่าเทียมก็ยิ่งทำให้คนบางกลุ่มถูกกีดกันออกไป ความรุนแรงเชิงโครงสร้างจึงซ้อนทับอยู่กับอคติและความไม่ยุติธรรมทางสังคม27 ตุลาคม 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=276https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110150115482.png 277บทความพงศกร เจนในเมือง"อนุญาตให้ถ่ายทำในสตูดิโอได้แต่ห้ามเกิน 5 คน" มาตราการที่ทำให้งานในวงการบันเทิงยิ่งหดหาย เพราะเป็นอาชีพที่ต้องพบเจอกับผู้คนจำนวนมาก ทำให้งานที่เคยมีรายได้เฟื่องฟู กลับไม่เป็นอย่างที่เคย ออม-ธีรดา ธีรเกียรติ เป็นหนึ่งคนในวงการบันเทิง ในฐานะผู้จัดการดาราควบคู่ไปกับบทบาทนักแสดงสมทบในละครอีกหลายเรื่อง เธอต้องปรับตัวอย่างหนักและงัดทักษะต่าง ๆ ที่มีเพื่อเอาตัวรอดจากวิกฤตครั้งนี้ไปให้ได้4 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=277https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110190127071.png 278บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษ30 ปีที่ผ่านมา คุณรู้จักศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรได้อย่างไร จากหนังสือ, ฐานข้อมูล, ห้องสมุด, นักมานุษยวิทยา, เสวนา หริอบรรยาย แต่ไม่ว่าคุณจะรู้จักเราได้อย่างไร เราขอขอบคุณที่คุณติดตามเราและถ้าคุณยังไม่รู้จักเรา บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับศมส. ได้ไม่มากก็น้อย การทำความเข้าใจบทบาทของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (ศมส.) ในช่วงสามทศวรรษ ที่จะกล่าวถึงในบทความนี้ จะเป็นการมองศูนย์ฯ ในฐานะองค์กรที่สร้างความรู้ทางสังคมและวัฒนธรรม พร้อมทั้งเป็นกระจกสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยที่นักมานุษยวิทยาได้ไปศึกษาสังคมไทย มีประเด็นและโจทย์ที่ท้าทายแตกต่างกันไป ความรู้ที่ศมส. ได้ผลิตและเผยแพร่ต่อสังคมในช่วงที่ผ่านมา อาจช่วยให้เข้าใจบทบาทของนักมานุษยวิทยาและบทาทของศูนย์ฯ ได้พอสมควร การพัฒนาให้เติบโตต่อไปในอนาคตก็จำเป็นต้องมองย้อนการทำงานที่ผ่านมา เพื่อให้เห็นว่าความรู้แบบไหนที่สังคมไทยยังขาด จำเป็นต้องเรียนรู้ และศูนย์ฯ จะทำหน้าที่ผลิตความรู้เหล่านั้นให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมได้อย่างไร ในการเข้าสู่ปีที่ 30 นี้ เรายังคงมุ่งมั่นพัฒนางานวิชาการมานุษยวิทยา และส่งเสริมการใช้ประโยชน์องค์ความรู้มานุษยวิทยา ภายใต้แนวคิด "มานุษยวิทยาสาธารณะ"4 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=278https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110210308251.png 279บทความชัชชล อัจนากิตติมานุษยวิทยาของการใส่ใจดูแล (Anthropology of Care) ภายใต้ความทุกข์ทน ความสัมพันธ์ของคนและสิ่งมีชีวิตอื่น รวมถึงสิ่งของ ไม่ได้มีเพียงการเอารัดเอาเปรียบหรือความรุนแรงเท่านั้น แต่มีความดีงามซ่อนอยู่ งานศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการให้คุณค่าทางศีลธรรม ชีวิตที่ดี จินตนาการ ความเห็นอกเห็นใจ ความหวัง รวมถึงการใส่ใจดูแล ซึ่งเรียกรวมกันได้ว่าเป็น “มานุษยวิทยาแห่งความดีงาม” เป็นการเติมเต็มให้เห็นว่าภายใต้ความทุกข์ทนนั้น ผู้คนพยายามแสวงหาชีวิตที่ดีในความหมายที่แตกต่างกันออกไปอย่างไร และในขณะเดียวกันก็สำรวจความดีงามที่เกิดขึ้นผ่านการสร้างความสัมพันธ์ทางสังคม เพื่อแสดงให้เห็นว่า ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์นั้นไม่ได้มีเพียงการเอารัดเอาเปรียบหรือความรุนแรง แม้ว่าการใส่ใจดูแลจะดูเหมือนเป็นประเด็นที่ตั้งอยู่บนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ แต่งานศึกษาในระยะหลังที่ได้รับอิทธิพลจากวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีศึกษา และกระแสความคิดที่สนใจภาวะพ้นมนุษย์ ได้เริ่มต้นท้าทายการแบ่งคู่ตรงข้ามระหว่างการใส่ใจดูแลกับเทคโนโลยี การทำความเข้าใจการใส่ใจดูแลจึงไม่อาจเป็นเรื่องระหว่างมนุษย์กับมนุษย์เท่านั้น แต่ยังต้องพิจารณาความสัมพันธ์ที่กว้างขวางขึ้น ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับเทคโนโลยี รวมถึงมนุษย์กับสิ่งมีชีวิตอื่น ภายใต้สมมติฐานที่ว่าการใส่ใจดูแลที่ดี หมายถึงการพยายามลองผิดลองถูกอย่างไม่หยุดหย่อน ท่ามกลางโลกที่เต็มไปด้วยความคลุมเครือและความตึงเครียด หนทางที่จะเยียวยาช่วงเวลาที่เรากำลังเผชิญอยู่คือการผลักดันให้การใส่ใจดูแลกลับมาเป็นพื้นฐาน ที่เป็นใจกลางและปรากฏอยู่ในทุกมิติของชีวิต ในแง่นี้ มานุษยวิทยาของการใส่ใจดูแลก็อาจเป็นส่วนหนึ่งของหนทางในการแสวงหาความรู้และสร้างความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ที่จะทำให้โลกใบดังกล่าวเกิดขึ้นได้4 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=279https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110220347091.png 280บทความชัยวัฒน์ อหันทริกว่าที่ ร.ต.หญิง พิมพ์ อดีตคุณครูที่ต้องเผชิญหน้ากับการสอนนักเรียนแบบออนไลน์ ความทุกข์ที่ถาโถมทำให้เธอตัดสินใจปลดล็อกตัวเองด้วยการลาออกมาเป็นฟรีแลนซ์ "...โรงเรียนมีครูน้อยลง นักเรียนน้อยลง แต่ภาระงานของฉันเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เป็นครูแนะแนว ครูที่ปรึกษาประจำโรงเรียน ช่างภาพ ฝ่ายโสตฯ ฝ่ายเทคนิค จนงานเริ่มล้นมือและรู้สึกว่าทำไม่ไหว ไม่มีการจ้างงานเพิ่มเท่ากับจำนวนบุคลากรที่ออกไป.." เหตุการณ์ที่พิมพ์ต้องเจอก่อนตัดสินใจลาออก4 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=280https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110260219461.png 281บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษโอตาคุวิทยา (Otakuology) การศึกษาคนที่คลั่งไคล้และชื่นชอบสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างมากล้น เสมือนเป็นสาวกที่เกาะติดและเฝ้าติดตามสิ่งนั้นอย่างไม่ห่างหาย บางครั้งอาจมีอาการหมกหมุ่น ใจจดใจจ่อต่อสิ่งนั้นตลอดเวลา ปัจจุบันวัฒนธรรมโอตาคุมีความหลากหลายและซับซ้อนมาก โอตาคุไม่จำเป็นต้องชื่นชอบการ์ตูนแอนิเมะเท่านั้น แต่หมายถึงคนที่นิยมคลั่งไคล้เกมออนไลน์ ดารานักร้อง รถยนต์ และสิ่งประดิษฐ์ทางเทคโนโลยี ในความเข้าใจของคนทั่วไป เมื่อเอ่ยถึง “โอตาคุ” มักจะมีภาพจำว่าเป็นกลุ่มคนที่อยู่กับความเพ้อฝัน ตัดขาดจากความเป็นจริง และมักจะเอาตัวออกจากสังคม นักมานุษยวิทยาเคยกล่าวว่า เราทุกคนกำลังกลายเป็น “โอตาคุ” เป็นการสะท้อนให้เห็นถึงโลกในยุคดิจิทัลและเทคโนโลยีสื่อสารสมัยใหม่ ที่เต็มไปด้วยกลุ่มคนที่มีความสามารถและความเชี่ยวชาญเฉพาะในการสร้างจินตนาการในโลกเสมือน อาจเรียกว่าเป็นวิถีแห่งการบริโภคแบบใหม่ที่ผู้คนเอาตัวเองเข้าไปอยู่กับสื่อที่สร้างโลกแห่งความฝัน วัฒนธรรมโอตาคุจึงเป็นภาพสะท้อนชีวิตของมนุษย์ที่ต้องการทำลายกำแพงที่แบ่งแยกความจริงกับความฝัน “โอตาคุ” คือกลุ่มคนที่ใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อท้าทายสังคม พวกเขาจะรวมกลุ่มกันเพื่อสะสมสิ่งประดิษฐ์และเทคโนโลยีต่างๆ ดังนั้น การทำความเข้าใจสังคมของโอตาคุจำเป็นต้องศึกษาปฏิสัมพันธ์ที่โอตาคุมีต่อวัตถุสิ่งของ เมื่อพวกเขาต้องครอบครองวัตถุและสิ่งประดิษฐ์ พวกเขาจะพยายามพิสูจน์ว่าสิ่งของเหล่านั้นสร้างมาอย่างถูกต้องหรือไม่ ตัวการ์ตูนและหุ่นยนต์ที่เป็นสินค้าในท้องตลาดจะต้องมาจากการสร้างจากผู้สร้างการ์ตูนเหล่านั้น ของเลียนแบบหรือของปลอมจะเป็นสิ่งที่โอตาคุปฏิเสธและไม่สนับสนุน โอตาคุเป็นเครื่องบ่งชี้ถึงการการผลิตความรู้ที่ส่งเสริมให้วัตถุสิ่งของมีคุณค่าบางอย่าง ประเด็นการมีตัวตนในวัฒนธรรมบริโภคด้วยการยึดติดกับตัวการ์ตูนเป็นภาพสะท้อนของสังคมเสรีนิยมใหม่ซึ่งมนุษย์ต้องการเติมเต็มด้วยการมีชีวิตที่สนุกสนาน ตัวการ์ตูนในจินตนาการจึงถูกทำให้เป็นจริงและเป็นสินค้าเพื่อให้มนุษย์ครอบครอง4 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=281https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202110290038131.png 282บทความชัยวัฒน์ อหันทริกสมนึก คนขับรถ taxi ที่ต้องเผชิญกับสถานการณ์โควิด-19ทุกระลอก "...จริง ๆ ผมก็กลัวนะ ผู้โดยสารก็กลัวเราเช่นกัน คือ ต่างคน ต่างกลัว มีผู้โดยสารบางรายบ่น ๆ ให้ฟัง เรื่องงาน เรื่องรัฐ เรื่องครอบครัว หลัก ๆ ก็เรื่องเงิน ๆ ทองๆ ผมอยากให้รัฐบาลช่วยเหลือคนหาเช้ากินค่ำ ออกมาตรการที่ควบคุมถึงปากท้องให้ทั่ว.."4 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=282https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111021259461.png 283บทความสัมพันธ์ วารีสิทธิทางวัฒนธรรม (Cultural rights) ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับความพึงพอใจจากการบริหารจัดการทรัพยากรวัฒนธรรมและมรดกวัฒนธรรม รวมทั้งดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข โดยปราศจากอคติและการเหยียดหยาม สิทธิทางวัฒนธรรมเป็นกรอบแนวคิดที่ค่อนข้างกว้าง ถูกนำเสนอตั้งแต่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา โดยมีความเกี่ยวข้องกับสิทธิของกลุ่มชนพื้นเมืองและชนกลุ่มน้อยหรือกลุ่มวัฒนธรรมรองในรัฐอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งในหลายประเทศประเด็นการเรียกร้องและการให้สิทธิทางวัฒนธรรมเกิดจากการยอมรับว่าอัตลักษณ์เป็นสิ่งสำคัญสำหรับบุคคล และบุคคลจะทนทุกข์หากอัตลักษณ์ต้องสูญเสียไปหรือไม่ได้รับการยอมรับ ทั้งนี้ในแวดวงมานุษยวิทยาก็ได้มีการอภิปรายถกเถียงกันมายาวนานจากนักวิชาการที่เชื่อในวัฒนธรรมสัมพัทธ์ ต่อประเด็นสิทธิทางวัฒนธรรมภายใต้ร่มเงาของสิทธิมนุษยชนสากล โดยในปี 1947 หนึ่งในสมาคมที่มีชื่อเสียงของนักมานุษยวิทยาได้ออกแถลงการณ์ Statement on Human Rights ตั้งข้อสังเกตหลักว่าคุณค่าและมาตรฐานในสังคมหนึ่งๆ มีความสัมพันธ์กับวัฒนธรรมซึ่งสืบสานกันมา การเคารพวัฒนธรรมที่แตกต่างคือความสำคัญอันเท่าเทียมกัน ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนนี้จะนำไปใช้กับมนุษย์ทุกหมู่เหล่าได้อย่างไร และมันคือถ้อยแถลงเกี่ยวกับสิทธิที่ก่อตัวขึ้นจากคุณค่าในแบบประเทศยุโรปตะวันตกหรืออเมริกาใช่หรือไม่? กระทั่งต่อมานักมานุษยวิทยาเริ่มมองเห็นหนทางในการใช้ความรู้ทางมานุษยวิทยาเพื่อสนับสนุนสิทธิของกลุ่มชนพื้นเมืองในมิติของสิทธิทางวัฒนธรรม ที่กำลังเป็นเหยื่อจากการถูกกระทำของรัฐและบรรษัทข้ามชาติมากขึ้น ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความรู้ทางมานุษยวิทยานั้นได้รับรองสิทธิโดยทั่วไปของผู้คนและกลุ่มคนต่างๆ ในการเข้าถึงวัฒนธรรมของตน รวมทั้งสิทธิในการผลิต สิทธิในการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและรูปแบบทางกายภาพ การดำรงอยู่ส่วนบุคคลและของกลุ่มตน ตราบใดที่กิจกรรมเหล่านั้นไม่ลดทอนหรือละเมิดต่อผู้อื่น และมานุษยวิทยาเป็นสาขาวิชาที่มีการใช้ความรู้เพื่อแก้ไขปัญหาของมนุษย์ โดยที่ยังคงตระหนักดีว่าสิทธิมนุษยชนไม่ใช่แนวคิดที่คงที่ตายตัว22 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=283https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111050840111.png 284บทความพงศกร เจนในเมืองหากท่านเป็นคอหนัง นิยายจีนกำลังภายในแบบเข้าเส้น และชอบท่องโซเชียลมีเดีย โดยเฉพาะ Facebook คงรู้จัก “เก้ากระบี่เดียวดาย” ท่านเก้าจะมาเล่า เคล็ดวิชาต้านโควิดฉบับเก้ากระบี่เดียวดาย22 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=284https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111090827201.png 285บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษหลอนวิทยา: ฌากส์ แดร์ริดา กับปีศาจแห่งอดีตที่ไม่ยอมตาย (Hauntology) การย้อนกลับมาและการคงอยู่ของอดีต คล้ายกับวิญญาณของคนตายที่กลายร่างเป็นภูตผี และความปรารถนาของมนุษย์ถูกสร้างขึ้นจากการหวนคิดถึงอดีตและการคาดหวังถึงอนาคต Hauntology ในมุมมองมานุษยวิทยาช่วยทำให้เห็นสภาวะตัวตนที่ไร้ขอบเขตได้กระจ่างขึ้น โดยเฉพาะการศึกษาประสบการณ์แห่งความทรงจำ ซึ่งแต่เดิมมักจะมองเฉพาะปมทางจิตของบุคคลที่ส่งผลให้เกิดความเศร้าและเจ็บปวดทางใจ แต่แนวคิด Hauntology ได้เสนอการทำความเข้าใจสภาวะของตัวตนในฐานะเป็น “ความไม่ต่อเนื่อง” ตัวตนของบุคคลในอดีตมิได้เป็นสิ่งเดียวกับการมีตัวตนในเวลาปัจจุบันและอนาคต การศึกษาตัวตนในมิตินี้ทำให้เห็นว่าความทรงจำและความปรารถนาที่มนุษย์มีสามารถสร้างความหมายของการมีตัวตนข้ามช่วงเวลาต่างๆ โดยไม่จำเป็นต้องยึดติดกับเวลาที่ตายตัว ความทรงจำในฐานะเป็นภาพหลอนที่ตามติดตัวมนุษย์ จึงเปรียบเสมือนเป็นระบอบอำนาจที่ทำให้มนุษย์มีความรู้สึก ประสบการณ์และความทรงจำที่เจ็บปวด เป็นทั้งสภาวะที่ถูกปกปิดและเปิดเผยภายใต้โลกทางสังคม ในการวิเคราะห์สังคมที่เต็มไปด้วยความเหลื่อมล้ำและการเอารัดเอาเปรียบมนุษย์ แนวคิด Hauntology ช่วยทำให้เห็นสภาวะของการผลิตซ้ำอำนาจที่กดขี่ข่มเหง ในโลกสมัยใหม่ที่เต็มไปด้วยความขัดแย้ง แนวคิด Hauntology จะช่วยทำความเข้าใจความทรงจำและประสบการณ์ที่ขมขื่นที่ยังหลอกหลอนมนุษย์ปัจจุบันในรูปแบบที่หลากหลาย ชีวิตประจำวันของมนุษย์ดำเนินไปพร้อมกับความทรงจำอันเจ็บปวดที่แตกต่างกัน และถูกทำให้เป็นความมุ่งหวังและตัวแทนของเวลาแห่งอนาคตที่กำลังจะมาถึง22 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=285https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111110933231.png 286บทความจรรยา ยุทธพลนาวี"ร่างทรง" ชื่อภาพยนตร์ที่ถูกพูดถึง และถูกนำประเด็นต่างๆจากภาพยนตร์มาเขียน และเล่าถึงตลอด 10 กว่าวันที่ผ่านมา เนื่องจากหนังเรื่องร่างทรงในปี 2021 ผู้ชมอาจไม่ได้คิดเพียงเรื่องผี แต่คิดไปถึงเรื่องความเชื่อ และความศรัทธาที่มีอยู่ในทุกๆ ที่ถึงแม้ยุคสมัยจะเปลี่ยนไป เราจึงหยิบหนังสือเล่มหนึ่งขึ้นมารีวิว ชวนคุณอ่าน ไม่ว่าคุณจะเคยดูหนังเรื่องร่างทรง หรือไม่เคยดู เพียงแค่คุณสนใจประเพณีการทรงเจ้า และบทบาทที่เกี่ยวข้องกับสังคมในเรื่องความเชื่อ และความศรัทธา เราอยากให้คุณได้อ่าน "ผีเจ้านาย" เขียนโดย ฉลาดชาย รมิตานนท์22 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=286https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111120839011.png 287บทความจุฑามณี สารเสวกเมื่อมีโรคระบาดใหม่เกิดขึ้น ผู้ป่วยมากขึ้น เสี่ยงมากขึ้น แต่บุคลากรทางการแพทย์มีเท่าเดิม และยังคงได้รับค่าตอบแทนเท่าเดิม เมื่อมนุษย์คนนึงเป็นพยาบาลในช่วงโรคระบาด พวกเขาต้องเผชิญกับอะไรบ้าง22 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=287https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111160954131.jpg 288บทความชัชชล อัจนากิตติมานุษยวิทยากับการศึกษาภัยพิบัติ (Anthropology of Disaster) นักมานุษยวิทยาศึกษาความแตกต่างหลากหลายของประสบการณ์และปฏิกิริยาที่ชุมชนมีต่อภัยพิบัติ เพื่อพัฒนาข้อเสนอที่จะช่วยให้ประเทศมีศักยภาพในการจัดการภัยพิบัติได้ดีขึ้น การศึกษาภัยพิบัติในมิติทางสังคมวัฒนธรรมวางอยู่แบบแนวคิดนิเวศวัฒนธรรม ซึ่งถือว่าความแตกต่างทางภูมินิเวศ ย่อมส่งผลต่อวิธีคิดและแบบแผนการปฏิบัติทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกันไปในแต่ละชุมชน ขณะเดียวกันบริบทของความเป็นสมัยใหม่ ไม่ว่าจะเป็นความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและความรู้ทางวิทยาศาสตร์ก็เข้ามาเป็นปัจจัยเกี่ยวเนื่องที่มีนัยสำคัญไปพร้อม ๆ กัน การจัดการภัยพิบัติในสังคมสมัยใหม่ไม่ได้เป็นเรื่องของชุมชนท้องถิ่นเท่านั้น แต่ “รัฐ” ยังเป็นตัวแสดงที่มีอำนาจและมีความสำคัญเป็นลำดับต้น ๆ ในการสร้างแบบแผนรับมือภัยพิบัติ อย่างไรก็ตาม รัฐต้องมีความระมัดระวังและคำนึงถึงความรู้และวัฒนธรรมท้องถิ่น ที่สามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการใช้จัดการภัยพิบัติร่วมด้วย ในบางกรณีพบว่าวิธีคิดของรัฐส่วนกลางมักเน้นแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเท่านั้น และอาจสร้างช่องว่างหรือความขัดแย้งระหว่างความรู้ของผู้เชี่ยวชาญและความรู้ท้องถิ่น นอกจากการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า รัฐต้องคำนึงถึงนโยบายทางเศรษฐกิจและการเมืองที่อาจส่งผลให้เกิดภาวะเปราะบางและความเสี่ยงต่อกลุ่มคนต่าง ๆ ในชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มที่อาจเข้าไม่ถึงทรัพยากรและโอกาส การทำงานร่วมกันระหว่างรัฐและชุมชนจึงเป็นสิ่งที่ไม่อาจหลีกเลี่ยง รัฐจำเป็นต้องเปลี่ยนมุมมองและนโยบายที่มีลักษณะสั่งการจากบนลงล่างที่สร้างภาพให้ผู้ประสบภัยพิบัติเป็นเพียงเหยื่อผู้อ่อนแอ รอคอยสิ่งของบรรเทาทุกข์และการชดเชยค่าเสียหายเท่านั้น แต่ควรตระหนักถึงศักยภาพและประสบการณ์การเผชิญภัยพิบัติของชุมชน และควรส่งเสริมการเรียนรู้และสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างผู้เชี่ยวชาญและคนในท้องถิ่น ซึ่งจะเป็นแนวทางที่ช่วยพัฒนาศักยภาพในการเผชิญกับภัยพิบัติในโลกร่วมสมัย22 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=288https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111181546571.png 289บทความตรงใจ หุตางกูรหรือนางนพมาศในประวัติศาสตร์ มิได้ทำกระทง แต่เป็นวีรสตรีผู้ค้ำบัลลังก์? ต้อนรับวันลอยกระทง กับการชวนผู้อ่านท่องไปในโลกของข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ เกี่ยวกับนางนพมาศ เปิดมุมมองของการนำทุนทางวัฒนธรรม และ วัฒนธรรมมหาชน มาใช้ประโยชน์ ในขณะที่ข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ กลับรู้กันในวงแคบ ๆ เท่านั้น กรณีปรากฏการณ์นางนพมาศกับสังคมไทย ซึ่งยังคงมีพลวัตอยู่นั้น มีจุดเริ่มต้นของความเป็นมหาชนเชิงเศรษฐกิจ จากการสร้างเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่าง (1) นางนพมาศ (2) ประเพณีลอยกระทง และ (3) กรุงสุโขทัย อันเป็นส่วนผสมที่ลงตัวสำหรับการใช้ทุนทางวัฒนธรรมมาส่งเสริมการท่องเที่ยว ภายใต้กรอบแนวคิด “ลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ” ซึ่งวลี “เผาเทียน เล่นไฟ” ก็นำมาจากเนื้อหาของจารึกพ่อขุนรามคำแหง ตอนที่ว่าด้วยงานเทศกาลบุญช่วงทอดกฐินหลังออกพรรษาที่ไม่เกี่ยวข้องกับเทศกาลลอยกระทง22 พฤศจิกายน 2564ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=289https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111191705341.png 290บทความจุฑามณี สารเสวกท่ามกลางสภาวะที่ไม่มีวี่แววว่าจะดีขึ้นในเร็ววัน คุณดิษฐ์ ต้องปรับตัวอีกครั้งเพื่อต่อ ลมหายใจเฮือกสุดท้าย ด้วยการเปลี่ยนผับบาร์ให้กลายเป็นร้านอาหารและเครื่องดื่ม โดยหวังเพียงว่าร้านเล็ก ๆ นี้จะนำรายได้เข้ามาจุนเจือคนในครอบครัว25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=290https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111230827311.png 291บทความสิทธิศักดิ์ รุ่งเจริญสุขศรี“ข้อมูลชุมชนโดยรวม” (Community Profile) ข้อมูลชุมชนโดยรวมจึงเป็นเครื่องมือที่ให้ ข้อมูลภาพกว้างของชุมชนที่คลอบคลุมมิติต่าง ๆ ซึ่งต้องการการมีส่วนร่วมของผู้คนในชุมชนเพื่อให้ข้อมูล รวมถึงสะท้อนความต้องการและปัญหาต่าง ๆ ที่ชุมชนต้องการปรับปรุง มิใช่เพียงแค่การเก็บรวบรวบข้อมูลโดยนักวิจัยแต่เพียงฝ่ายเดียวเท่านั้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=291https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111252101581.jpg 292บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความสัมพันธ์ที่วัตถุมีต่อกัน คือสิ่งที่ภววิทยาวัตถุพยายามอธิบายในฐานะเป็น “สภาพแวดล้อม” หมายถึงการสร้างขอบเขตให้วัตถุมีตัวตน และเป็นกิจกรรมที่ทำให้วัตถุเชื่อมเข้าหากัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=292https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111260836321.png 293บทความจุฑามณี สารเสวกป้าสุข อายุ 55 ปี เจ้าของร้านเสริมสวย คุณสุขหรือป้าสุข เจ้าของร้านเสริมสวยที่เปิดกิจการเล็กๆ ในซอยแห่งหนึ่งในวัย 55 ปี กับเรื่องราวชีวิตที่ต้องก้าวผ่านในช่วงที่สถานการณ์โรคโควิด-19 ยังไม่ท่าทีจะคลี่คลาย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=293https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202111300844131.png 294บทความสัมพันธ์ วารีการมีสมรรถนะทางวัฒนธรรมช่วยให้การดูแลรักษาผู้ป่วยในสถานการณ์ข้ามวัฒนธรรมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพภายใต้วิถีปฏิบัติ ความเชื่อทางวัฒนธรรม และความต้องการของผู้ป่วย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=294https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112031144351.png 295บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าหนังสือที่จะพาผู้อ่านทำความเข้าใจความสำคัญของนโยบายและการจัดการสิ่งแวดล้อม ปัญหาที่ (ไม่) ใหม่แต่ใกล้ตัว ไม่ว่าจะเป็นน้ำเสีย ขยะพลาสติก ป่าไม้ถูกทำลาย จนถึงหาฝุ่น PM 2.525 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=295https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112091657061.png 296บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษมนุษย์มีความเกี่ยวโยงถึงกันภายใต้การสูญเสียและความไม่มั่นคง มนุษย์มิควรมีชีวิตแบบตัวใครตัวมัน แต่ควรมองมนุษย์ในฐานะเป็นผู้ที่ช่วยประคับประคองชีวิตของกันและกัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=296https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112100215261.png 297บทความพงศกร เจนในเมืองปุ้ยได้ทำในสิ่งที่ตัวเองพอจะทำได้อย่างเต็มที่แล้ว ทั้งการปรับตัวเพื่อให้อยู่รอดในภาวะยากลำบาก การช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์คนอื่นตามแต่โอกาสจะเอื้ออำนวย แต่บางอย่าง ปุ้ยหรือประชาชนคนธรรมดาไม่สามารถทำได้ด้วยตัวเอง เช่น เรื่องวัคซีน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=297https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112140843081.png 298บทความจรรยา ยุทธพลนาวีErle C. Ellis ผู้เชี่ยวชาญทางธรณีวิทยาและระบบนิเวศทางธรรมชาติ เขียนไว้เพื่อทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมและการก้าวเข้าสู่ยุคสมัย “แอนโธพอซีน”25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=298https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112160853071.jpg 299บทความสัมพันธ์ วารีเป็นความขัดแย้งทางสังคมที่แสดงถึงการมีอคติและเป็นผลให้เกิดการขัดกันหรือเข้ากันไม่ได้ทางวัฒนธรรมระหว่างกลุ่ม ซึ่งอาจจะลุกลามไปสู่สภาวะของความหวาดกลัวหรือเกลียดชังได้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=299https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112170912131.png 300บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลหนังสือที่วิเคราะห์ สังเคราะห์ และนำเสนอแนวคิดข้อถกเถียงที่สำคัญต่อการนำไปต่อยอดองค์ความรู้ทางสังคมศาสตร์ในประเด็นความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นระหว่างมนุษย์และธรรมชาติ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=300https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112230855011.jpg 301บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษในทางมานุษยวิทยา โลกิยนิยมคือการเติบโตของอำนาจรัฐและการเสื่อมอำนาจของศาสนา ความเชื่อทางศาสนาสามารถปรับวิธีการใหม่ให้ดำรงอยู่ในแบบแผนการดำเนินชีวิตในโลกสามัญได้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=301https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112240905301.png 302บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าหนังสือเล่มนี้ได้ขมวดประเด็นพลังงานและสิ่งแวดล้อมมานำเสนอให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจง่ายจากการใช้ประโยคถาม-ตอบ สั้นๆ มีภาพประกอบแทนคำอธิบาย และมีคำถามให้ร่วมหาคำตอบ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=302https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112300018421.jpg 303บทความชัชชล อัจนากิตติการชักชวนให้นักมานุษยวิทยาสร้างสรรค์วิธีการทำงานภาคสนาม ที่ไม่ใช้ทฤษฎีหรือวิธีวิจัยที่แข็งทื่อ แต่สร้างวิธีการทำงานขึ้นมาพร้อมกับลักษณะเฉพาะของปรากฏการณ์25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=303https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2021_202112310047051.png 304บทความรุ้งตะวัน อ่วมอินทร์ศมส. แสดงความอาลัยต่อการจากไปของ ศ.ชาร์ลส์ เอฟ. คายส์ นักมานุษยวิทยาชาวอเมริกัน ผู้บุกเบิก และวางทิศทางการศึกษามานุษยวิทยาวัฒนธรรมในไทยและเอเชียอาคเนย์25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=304https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202201051424431.png 306บทความเจษฎา เนตะวงศ์ และ สุดารัตน์ ศรีอุบลประมวลเหตุการณ์สำคัญเพื่อย้อนไปทบทวนว่าตลอดปีที่ผ่านมามีเหตุการณ์สำคัญเด่นๆ อะไรบ้าง ทั้งที่เป็นความก้าวหน้าต่อการส่งเสริมวิถีชีวิตวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ และเหตุการณ์ที่แสดงให้เห็นความถดถอยต่อการเคารพและยอมรับในวิถีวัฒนธรรมและคุณค่าของกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลายในสังคมไทย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=306https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202201080225051.png 307บทความสัมพันธ์ วารีนักมานุษยวิทยาอาจตกอยู่ในสนามการศึกษาที่เป็นพื้นที่ที่มีประเด็นของความขัดแย้ง/รุนแรงเกิดขึ้น ซึ่งเรียกได้ว่าเป็นการทำงานใน ‘สนามของความขัดแย้ง/รุนแรง หรือ สนามที่อันตราย’25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=307https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202201140900421.png 308บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการใช้โสตประสาทเพื่อรับรู้ถึงสรรพสิ่งอาจช่วยขยายความเข้าใจเกี่ยวกับตัวตนและปฏิสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ และขยายพรมแดนความรู้เกี่ยวกับโลกที่แตกต่างไปจากการเขียนและการอ่านเท่านั้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=308https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202201210849141.png 309บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษาที่เสนอการมองผีและเหตุการณ์เหนือธรรมชาติที่ต่างออกไป การตรวจสอบการมีอยู่ของความเป็นอื่น ซึ่งมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งต่างๆ ตามประสบการณ์เกี่ยวกับความจริงของคนที่เกี่ยวข้อง25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=309https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202201280843051.png 310บทความอนันต์ สมมูลรวมบทความเรื่องการศึกษาเกี่ยวกับลิงในประเทศไทยที่มีความหลากหลายทั้งเนื้อเรื่องและมุมมอง เช่น วิวัฒนาการของคนกับลิง การพึ่งพาอาศัยกันระหว่างคนกับลิง และลิงกับระบบนิเวศ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=310https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202030852441.jpg 311บทความสัมพันธ์ วารีความไว้วางใจเป็นองค์ประกอบหนึ่งของทุนทางสังคม ซึ่งเป็นตัวบรรเทาความขัดแย้งอันหลีกเลี่ยงไม่ได้ในชีวิตทางสังคม และก่อให้เกิดความร่วมมือ สร้างความผ่อนคลายในปฏิสัมพันธ์ของชีวิตได้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=311https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202040844281.png 312บทความดอกรัก พยัคศรีชวนอ่านบทความต้อนรับปีเสือด้วยเรื่องเสือในเอกสารโบราณ จากฐานข้อมูลศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร มีทั้งเสือเย็น เสือสมิง หนังหน้าผากเสือ กำลังเสือ และเสือกับยา25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=312https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202091503391.png 313บทความจรรยา ยุทธพลนาวีผลงานมานุษยวิทยาว่าด้วยสัตว์ตามแนวทางการศึกษาทฤษฎีหลังมนุษยนิยม (posthumanism) ที่ชวนให้คนสนใจสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิตในบริบทแวดล้อมของคนมากยิ่งขึ้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=313https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202100904321.jpg 314บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษาระบบเครือญาติของนักมานุษยวิทยา เชื่อว่ามนุษย์ยุคแรกมีเพศสัมพันธ์กันอย่างอิสระและค่อยๆ กำหนดให้ลูกหลานแต่งงานกับคนนอกเครือญาติ เพื่อสร้างพันธมิตรและลดการต่อสู้แข่งขัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=314https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202110855051.png 315บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าเป็นกระบอกเสียงให้กับเหล่ามวลแมวทั้งหลาย แมวเหล่านี้ไม่เคยตัดสินมนุษย์ อย่างที่มนุษย์ได้ตัดสินพวกเขา และแมวไม่เคยแบ่งชนชั้นของมนุษย์จากเพศสภาพอย่างที่มนุษย์ได้กระทำกับแมว25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=315https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202170847061.jpg 316บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษซุปเปอร์ฮีโร่ชวนให้เราไตร่ตรองและทบทวนว่ามายาคติที่ปรากฏเหล่านั้น ทำให้มนุษย์รังเกียจพฤติกรรมของมนุษย์แบบไหน และเชิดชูมนุษย์แบบใด25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=316https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202181108561.png 317บทความอนันต์ สมมูลฮาราเวย์ นำเรื่อของสุนัขมานำเสนอและโยงกับแนวคิดวัฒนธรรมชาติเพื่อให้เห็นประวัติศาสตร์ของคน (วัฒนธรรม) กับ สุนัข (ธรรมชาติ) เกี่ยวพันโยงใยกันเป็นหนึ่งเดียวทั้งวิวัฒนาการร่วมกัน และอาศัยอยู่ร่วมกันมาอย่างยาวนาน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=317https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202241525421.jpg 318บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักพฤกษศาสตร์มีทักษะการสังเกต มีความละเอียดอ่อน ใช้อารมณ์ความรู้สึกในการเข้าถึงตัวตนของพืช การศึกษาชีวิตทางสังคมของพืชจึงมีแนวทางไม่ต่างจากการศึกษาสังคมของมนุษย์25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=318https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202202250929121.png 319บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการคาดคะเนปัญหาที่จะเกิดขึ้น พร้อมทั้งชี้ให้เห็นวิธีการแก้ไขปัญหาเพื่อทำให้มนุษย์ระมัดระวังตัวไม่กระทำการใดๆ ที่จะสร้างความเสียหายให้กับสังคม25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=319https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203040842181.png 320บทความปณิตา สระวาสีบาดแผลของสงครามทำให้พิพิธภัณฑ์เผชิญความท้าทายทางอาชีพ ทั้งต้องรักษามรดกวัฒนธรรมที่ประเมินค่าไม่ได้ พร้อมกับต้องรับมือกับความเสี่ยงและหายนะของชีวิตของผู้คน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=320https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203071331091.png 321บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษผู้ที่เป็นร่างทรงเรียนรู้ที่จะสร้างตัวตนที่ซับซ้อน ชุมชนของร่างทรงเปรียบเสมือนการดำรงอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ซึ่งทั้งสองส่วนนี้ต้องอาศัยซึ่งกันและกัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=321https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203110858521.png 322บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความหมายของสรรพสิ่งมิได้เกิดขึ้นโดยคำเรียก ภาษามิใช่ผู้กำหนดความหมาย หากแต่การตีความของมนุษย์ในแต่ละวัฒนธรรมคือสิ่งที่บ่งชี้ความหมาย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=322https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203180843161.png 323บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษวิถีของสัตว์เป็นวิถีของการอยู่เพื่อคนอื่นเพื่อค้ำจุนให้ชีวิตของกลุ่มดำเนินต่อไปได้ ในขณะที่วิถีของมนุษย์แยกขาดจากคนอื่น และหันมาใช้วัตถุสิ่งของเป็นเครื่องมือสนับสนุนการมีชีวิตของตัวเอง25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=323https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203250858031.png 324บทความโกมาตร จึงเสถียรทรัพย์, นฤพนธ์ ด้วงวิเศษการทบทวนแนวคิด บทบาท ความสำคัญของภาคประชาสังคมจากมุมมองมานุษยวิทยา แสดงให้เห็นว่าความเข้มแข็งของภาคประชาสังคมเป็นรากฐานที่สำคัญของการสร้างสังคมประชาธิปไตย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=324https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203301047051.png 325บทความโกมาตร จึงเสถียรทรัพย์, ทนงศักดิ์ เลิศพิพัฒน์วรกุลข้อมูลที่ช่วยให้เห็นถึงคุณค่าและความสำคัญด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีของเขาน้อยและเขาแดงในคาบสมุทรสทิงพระ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=325https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203301122391.png 326บทความสุดารัตน์ ศรีอุบลการเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานธรณีโลกสตูล มีความสำคัญในมิติวัฒนธรรม เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่มีการตั้งถิ่นฐานของชาวมานิ ที่มีการดำรงชีพในผืนป่าบริเวณเทือกเขาบรรทัดมาหลายชั่วอายุคน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=326https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203301449201.png 327บทความปณิตา สระวาสีเปิดมุมมองใหม่ต่อพิพิธภัณฑ์ในศตวรรษที่ 21 ในฐานะพื้นที่ทางสังคมที่สงวนรักษามรดกวัฒนธรรมทั้ง “สิ่งของ” ที่จับต้องได้ และ “ความรู้” ที่จับต้องไม่ได้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=327https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202203310910151.png 328บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษวิธีคิดที่มนุษย์ใช้อธิบายการมีอยู่ของเวลาที่เคลื่อนไปภายใต้บริบททางสังคม ซึ่งอยู่ในการประกอบสร้างทางวัฒนธรรมและดำรงอยู่ในประสบการณ์ของมนุษย์ที่ต่างกัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=328https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202204010846121.png 329บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลสำรวจการใช้โซเชียลมีเดียและศึกษาบทบาทโซเชียลมีเดียในชีวิตประจำวันของผู้คนใน 9 พื้นที่ทั่วโลก เพื่อทำความเข้าใจบทบาทและผลกระทบของเทคโนโลยีที่มีต่อมนุษย์25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=329https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202204070951371.jpg 330บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักมานุษยวิทยาและนักวิทยาศาสตร์ทดลองสร้างแบบจะลองให้มนุษย์ปัจจุบันสื่อสารกับสิ่งมีชีวิตนอกโลก การทดลองนี้ทำให้เกิดคำถามว่าสิ่งมีชีวิตต่างสายพันธุ์จะสื่อสารกันได้หรือไม่ อย่างไร25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=330https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202204071104081.png 331บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความคิดที่เปลี่ยนมุมมองการอธิบายเหตุการณ์ทางสังคมและแบบแผนทางประวัติศาสตร์ โดยชี้ว่าสังคมวัฒนธรรมมิได้มีลำดับชั้นเป็นระเบียบ แต่อยู่ในสภาวะที่ดำเนินไปอย่างไม่มีจุดเริ่มต้นและจุดสุดท้าย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=331https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202204150032151.png 332บทความวรินกานต์ ศรีชมภูชวนผู้อ่านเข้าใจคำว่าพื้นที่ไซเบอร์-ดิจิทัล และเริ่มเจาะลึกลงในแต่ละประเด็น ในเรื่องของอัตลักษณ์และร่างเสมือนจริงในพื้นที่ไซเบอร์-ดิจิทัล ชุมชนและประสบการณ์ในพื้นที่ไซเบอร์-ดิจิทัล25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=332https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202204210857441.jpg 333บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษเครื่องรางของขลังอยู่ในสังคมของมนุษย์มาช้านานและมีรูปแบบที่แตกต่างหลากหลาย กระแสมูเตลูเป็นความเชื่อในวัตถุและเครื่องรางของขลังที่ทำให้เกิดโชคลาภและประสบความสำเร็จในชีวิต25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=333https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202204220836341.png 334บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการเห็นความหลากหลายของความคิดที่มีอยู่ในสังคมต่างๆ และต้องการท้าทายล้มล้างวิธีคิดที่พยายามชี้นำและครอบงำสังคม25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=334https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202204290851491.png 335บทความนวพรรณ ภัทรมูลผู้เขียนได้เก็บข้อมูลจารึกที่วัดสุทัศนเทพวราราม และได้พบกับภาพจิตรกรรมและจารึกที่เสาภายในวิหาร ที่มีเนื้อหาเกี่ยวเนื่องกับคติความเชื่อที่ใช้ในการสร้างวัดแห่งนี้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=335https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202205031008221.jpg 336บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลผู้ปกครองอาจมองว่าโซเชียลมีเดียดูอันตรายและเป็นต้นตอของปัญหาต่างๆ ในชีวิตของเด็กวัยรุ่นและลูกหลานของตน แต่ตัวของวันรุ่นเองกลับไม่ได้คิดเช่นนั้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=336https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202205051729271.jpg 337บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษาที่อธิบายผัสสะทางร่างกายและอารมณ์ของเซ็กส์ยังมีอยู่จำกัด การวิเคราะห์เซ็กส์ของมนุษย์ นำไปสู่การเปิดเผยให้เห็นความเหลื่อมล้ำและมายาคติที่มีต่ออารมณ์ทางเพศของมนุษย์25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=337https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202205061016331.png 338บทความดอกรัก พยัคศรีผู้เขียนเคยเห็นคำว่า "สมี" ในเอกสารโบราณอยู่บ่อยๆ เป็นคำใช้เรียกพระสงฆ์ หรือพระสงฆ์ชั้นผู้ใหญ่ ไม่เคยพบว่ามีความหมายอย่างอื่นหรือความหมายที่เป็นผู้ต้องปาราชิกเหมือนในปัจจุบัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=338https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202205091507331.png 339บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษาการใช้พื้นที่ในมิติทางวัฒนธรรมช่วยให้นักมานุษยวิทยามองเห็น “พื้นที่” ที่มีลักษณะไม่หยุดนิ่ง มิได้มองเป็นเพียงพรมแดนทางภูมิศาสตร์ที่วัดความกว้างยาวทางตัวเลขเท่านั้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=339https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202205131057151.png 340บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักวิชาการในทวีปอเมริกาเหนือชื่นชมและให้ความสนใจในงานเขียนของฟูโกต์เป็นอย่างมาก ในขณะที่นักมานุษยวิทยาฝรั่งเศสกลับมองฟูโกต์เป็นเพียงนักปรัชญา ที่มีความคิดที่แปลกแยกและไม่น่าเชื่อถือ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=340https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202205200906461.jpg 341บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการให้ความสำคัญกับชีววัฒนธรรมท้าทายกระบวนทัศน์ของนักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและนักวิทยาศาสตร์เป็นอย่างมาก เพราะแต่เดิมธรรมชาติกับวัฒนธรรมถูกแบ่งแยกออกจากกัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=341https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202205270845281.jpg 342บทความอนันต์ สมมูลงานเขียนเกี่ยวกับการสื่อสารทั้งในบริบทของมานุษยวิทยาและบริบทดิจิทัล ที่สำคัญคือผู้เขียนหนังสือเล่มนี้ได้มีการพยายามกำหนดองค์ประกอบพื้นฐานของมานุษยวิทยาดิจิทัลขึ้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=342https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202205311023491.jpg 343บทความดอกรัก พยัคศรีงานเขียนที่จะพาไปทำความรู้จักกับการใช้ตัวเลขไทยในเอกสารโบราณตำราการแพทย์แผนไทยในหลายบริบท แต่ละบริบทก็มีหน้าที่ ความหมาย และการใช้งานของตัวเลขที่แตกต่างกันไป25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=343https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206011507501.jpg 344บทความอนันต์ สมมูลหนังสือที่สร้างแรงดึงดูดให้คนไปเยือนชุมชนในเมืองแม่ฮ่องสอน และข้อค้นพบใหม่ๆ ทำให้ผู้คนต่างถิ่นได้เรียนรู้เกี่ยวกับความหลากหลายทางวัฒนธรรม เคารพความเป็นมนุษย์ของผู้อื่น ซึ่งจะนำไปสู่การอยู่ร่วมกันโดยสันติ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=344https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206020850361.jpg 345บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักมานุษยวิทยาเริ่มศึกษาชีวิตของผู้ขายบริการทางเพศอย่างจริงจัง โดยนำกรอบแนวคิดของเฟมินิสต์มาเป็นแนวทางวิเคราะห์บทบาทของเพศภาวะและเพศวิถีในสังคมสมัยใหม่25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=345https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206030348301.jpg 346บทความดอกรัก พยัคศรี“ฝี” เมื่อขึ้นตามร่างกายเป็นจำนวนมากจะเรียกว่า “ฝีดาษ” ตำราฝีมะเร็งมักบันทึกในเอกสารโบราณประเภทหนังสือสมุดไทยเพราะมีพื้นที่ และสะดวกในการวาดแผนผังฝีได้อย่างชัดเจน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=346https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206060901511.jpg 347บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลการรุกรานทางเศรษฐกิจจากประเทศมหาอำนาจในโลกตะวันตก ครอบงำให้ผู้คนหันมาหลงความทันสมัยทางวัตถุ และปล่อยให้ลัทธิบริโภคนิยมเข้ามาแทนที่ค่านิยมขนบธรรมเนียมประเพณี25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=347https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206090851131.jpg 348บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการทำความเข้าใจว่าความคิด ความเชื่อ และทัศนคติของคน เกิดขึ้นภายใต้เงื่อนไขสังคมผ่านประสบการณ์ของแต่ละคน ส่งผลให้การอธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นผ่านมุมมองของตัวเองเป็นสำคัญ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=348https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206100855381.jpg 349บทความดอกรัก พยัคศรีชวนอ่านบทความ “เมื่อข้าพเจ้าโดนหัดลูกเสือ” คุณปัญญา ฤกษ์อุไร อดีตผู้ว่าราชการจังหวัด ที่ได้รับสมญานามว่า “ผู้ว่านักเขียน” ในฐานข้อมูลหนังสือเก่าชาวสยาม25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=349https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206140851201.jpg 350บทความวรินกานต์ ศรีชมภูหนังสือที่สะท้อนให้เห็นถึงพลวัตการเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจและการเมืองการปกครองภาคเหนือ ส่งผลให้มีกลุ่มนายทุนเพิ่มมากขึ้น การเปลี่ยนแปลงทำให้ผู้คนรู้จักการปรับตัวเพื่อให้สามารถอาศัยอยู่กับระบบนั้นได้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=350https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206160857271.jpg 351บทความชัชชล อัจนากิตติการศึกษาคุณลักษณะเชิงปัจเจกของผู้ประกอบการ เพื่อทำความเข้าใจความเฉพาะเจาะจงที่ทำให้เกิดความเป็นผู้กระทำ และการศึกษาที่เน้นให้เห็นแรงผลักและดึงเชิงบริบทที่ส่งผลต่อการเป็นผู้ประกอบการ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=351https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206170852471.jpg 352บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลหนังสือที่ให้ความสำคัญกับการตั้งคำถามที่สัมพันธ์กับปัจจัยหลักที่ส่งผลกระทบต่อฐานทรัพยากรอาหารของชุมชนจนทำให้เกิดภาวะเปราะบางด้านความมั่นคงทางอาหาร เพื่อเชื่อมโยงสู่ครัวไทด่าน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=352https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206230851371.jpg 353บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษอิทธิพลจิตเวชศาสตร์ช่วงปลาย ค.ศ.19 ทำให้ชาวตะวันตกมองการรักเพศเดียวกันเป็นความเบี่ยงเบน ขณะที่นักมานุษยวิทยาพบเห็นพฤติกรรมคนรักเพศเดียวกันหลายแบบ ซึ่งแปลกไปจากการรับรู้ของชาวตะวันตก25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=353https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206240910561.jpg 354บทความนิสา เชยกลิ่นเอ๋งติ๋งห้าว เป็นวรรณกรรมแนวใหม่ที่พบได้น้อยมากในสมัยที่ตีพิมพ์ มีอายุร่วมร้อยสามสิบปีถ้านับจากการตีพิมพ์ครั้งแรก เน้นไปทางสร้างความบันเทิงและขบขันให้ผู้อ่านมากกว่าขนบวรรณกรรม25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=354https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202206300907201.jpg 355บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษในปี ค.ศ. 2012 กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ ชี้ว่าสังคมโลกปัจจุบันมีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นในทุกภูมิภาค ไม่ว่าจะเป็นประเทศร่ำรวยหรือยากจน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=355https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202207010915521.jpg 356บทความสัมพันธ์ วารีการทำกุรบานเป็นพิธีกรรมการเชือดสัตว์พลีทานของศาสนาอิสลาม เพื่อแสวงหาความใกล้ชิดต่อพระเจ้า โดยจะเกิดขึ้นทุกปีในช่วงวันอีดิ้ลอัฎฮา ซึ่งเป็นวันที่ผู้แสวงบุญทั่วโลกได้เดินทางไปทำพิธีฮัจญ์ที่นครเมกกะ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=356https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202207080909051.jpg 357บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการใช้กัญชาคือภาพสะท้อนสังคมในคริสต์ศตวรรษที่ 20 เนื่องจากพืชชนิดนี้ถูกสร้างความหมายต่อประสบการณ์ของมนุษย์จากด้านลบไปจนถึงด้านคุณประโยชน์ กัญชาจึงมีภาพย้อนแย้งในตัวเอง25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=357https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202207150914051.jpg 358บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความเป็นพุทธแบบเถรวาทซึ่งผู้ปกครองของศรีลังกาพยายามทำให้ชาติมีอัตลักษณ์เดียว ลดทอนและมองข้ามความหลากหลายทางศาสนาและชาติพันธุ์ คือเรื่องราวที่ไม่ควรมองข้าม25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=358https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202207210847201.jpg 359บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการเป็นพลเมืองโลกมิใช่การเคลื่อนตัวข้ามชาติของเศรษฐกิจ แรงงาน การหมุนเวียนทุนและเงินตรา แต่อยู่บนความรู้สึกเห็นใจ เข้าใจ อดทนอดกลั้นและเคารพความต่างทางวัฒนธรรม25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=359https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202207220902571.jpg 360บทความชัชชล อัจนากิตติการทำความเข้าใจการพัวพันระหว่างมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่น เช่น จุลชีพ ไปจนถึงพืชและสัตว์ เพื่อสะท้อนให้เห็นว่าความเชื่อที่มักยึดถือกันว่ามนุษย์เป็นศูนย์กลางของสรรพสิ่งนั้นต้องถูกทบทวนและคิดใหม่ และการใส่ใจดูแลชีวิตหลากสายพันธุ์เรียกร้องให้มนุษย์ย้อนกลับมาทบทวนถึงการจัดหมวดหมู่และการจัดวางความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=360https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202207290116471.jpg 361บทความวิภาวดี โก๊ะเค้า, วรินกานต์ ศรีชมภูสืบเนื่องจากวงเสวนาที่ทำให้เห็นว่าอาจารย์คายส์ รักและทุ่มเทกับงานมานุษยวิทยา พร้อมที่จะเสียสละตัวเองอยู่เสมอ ทำให้ผู้อ่านได้เห็นถึงพลังของ “แรงบันดาลใจ” ที่ถูกส่งต่อไปยังมิตรสหายเสมอมา25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=361https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208012219531.png 362บทความทนงศักดิ์ เลิศพิพัฒน์วรกุลหลักฐานสำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงความก้าวหน้าทางการแพทย์ การบริหารจัดการโรงพยาบาล การบริการสังคมชองฝ่ายปกครองและฝ่ายศาสนา การดูแลทุกข์สุขของพระภิกษุสงฆ์และราษฎร ซึ่งสัมพันธ์กับวิถีปฏิบัติของพุทธมามกะชาวสิงหลโบราณในศรีลังกา25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=362https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208021622411.jpeg 363บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการทำความเข้าใจพุทธศาสนาในศรีลังกาก่อตัวขึ้นในช่วงทศวรรษ 1950 โดยนักมานุษยวิทยาที่ศึกษาชีวิตชนบทในเขตเอเชียใต้พยายามศึกษาวัฒนธรรมของคนท้องถิ่น นำไปสู่การอธิบายปรากฎการณ์ของพุทธศาสนาที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นเหล่านั้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=363https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208030959501.jpg 364บทความจรรยา ยุทธพลนาวีให้ภาพสะท้อนวิถีชีวิตวัฒนธรรมของชาวไทยที่ผู้เขียนไม่เคยประสบพบเจอกับสังคมไทยด้วยตนเอง เป็นการนำเสนอมุมมองของชาวตะวันตก ที่นั่งมองวัฒนธรรมของชาวไทยด้วยมโนทัศน์ที่ว่าวัฒนธรรมไทยเป็นวัฒนธรรมชนบท25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=364https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208041340531.jpg 365บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษกลุ่มนักมานุษยวิทยาแนวสตรีนิยมพยายามนำประสบการณ์ของผู้หญิงที่เคยถูกกระทำทางเพศหรือถูกข่มขืน รวมทั้งผู้ที่ใช้ความรุนแรงทางเพศมาอธิบายให้เห็นความสัมพันธ์ทางสังคมที่ซับซ้อนและเต็มไปด้วยความขัดแย้ง25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=365https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208050840171.jpg 366บทความปิติรักษ์ คืนตักชีวิตของผู้ลี้ภัยเป็นชีวิตที่เปลือยเปล่าอย่างแท้จริง เป็นชีวิตที่ต้องเผชิญหน้ากับความยากลำบากเกินกว่าที่ใครคนใดคนหนึ่งจะสามารถจินตนาการได้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=366https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208101018151.jpg 367บทความสัมพันธ์ วารีอนาคตของการศึกษาสิ่งที่ถูกทิ้งต้องทำงานใกล้ชิดกับการจัดการขยะมากขึ้น เพื่อหาหนทางที่ดีที่สุดในการสร้างนวัตกรรมการผลิต การบริโภค และการจำกัดสิ่งต่าง ๆ โดยให้ความสำคัญกับสิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์มากยิ่งขึ้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=367https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208120603051.jpg 368บทความตรงใจ หุตางกูรนักบวชชาวเมืองอเล็กซานเดรียแห่งคริสตจักรไบแซนไทน์ ผู้มีชีวิตอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 6 ถูกขนานนามว่า คอสมัส ผู้ท่องอินเดีย ได้บันทึกเรื่องราวความรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจของศรีลังกาไว้ ซึ่งแสดงให้เห็นว่า เกาะศรีลังกา เป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนสินค้าที่สำคัญในระบบเครือข่ายการค้าโพ้นทะเลยุคโบราณ ระหว่างโลกตะวันตกกับตะวันออก25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=368https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208171926171.jpg 369บทความอนันต์ สมมูลการศึกษาพุทธศาสนาแบบชาวบ้านและความเชื่อเรื่องผีบรรพบุรุษ เป็นหนังสือที่มีคุณค่าได้รับการยอมรับและอ้างอิงมากที่สุดเล่มหนึ่งในวงการมานุษยวิทยาไทยรุ่นบุกเบิก25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=369https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208181729471.jpg 370บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความเป็นชายแดนของรัฐมิได้หยุดนิ่งอยู่กับกฎระเบียบที่ตายตัว แต่ปรับเปลี่ยนความหมายไปตามลักษณะกิจกรรมและการตอบโต้ไปมาระหว่างรัฐและคนกลุ่มต่าง ๆ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=370https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208191118091.jpg 371บทความนิสา เชยกลิ่นแนะนำวิธีการดิจิไทด์เอกสารโบราณ เพื่อให้ผู้สนใจได้ใช้เอกสารโบราณได้อย่างสะดวก โดยไม่ต้องเดินทางไปถึงแหล่งข้อมูลและไม่เสียค่าใช้จ่าย ก็สามารถเข้าถึงข้อมูลและใช้งานได้ทั่วทุกมุมโลก25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=371https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208191348231.jpg 372บทความนวพรรณ ภัทรมูลจารึกตำราแมวพบข้อมูลที่หอไตรวัดโพธิ์เป็นที่แรก จึงได้นำมาเผยแพร่สำหรับผู้ที่กำลังสนใจให้ได้ศึกษากันเนื่องในเดือนแห่ง “วันแมวสากล” International Cat Day25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=372https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208221514041.jpg 373บทความจรรยา ยุทธพลนาวีบางกอกดั้งเดิมเป็นเมืองหนึ่งที่มีความเป็นพหุสังคม-พหุวัฒนธรรม ก่อนที่จะถูกนโยบายของความเป็นสยามใหม่ครอบคลุมชุมชนชาติพันธุ์เหล่านี้ให้อยู่ภายใต้อัตลักษณ์ของชนชาติไทยขึ้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=373https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208251543241.jpg 374บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษประวัติศาสตร์มานุษยวิทยาในรัสเซียแบ่งเป็น 3 ช่วง ได้แก่ คศ. 18-19 ช่วงที่รัสเซียจะกลายเป็นคอมมิวนิสต์ ช่วงที่สองหลังจากการปฏิวัติสหภาพโซเวียตในปี 1917 ช่วงที่สาม หลัง ค.ศ. 1980 เป็นต้นมา ที่ประชาชนรัสเซียต้องการเรียกร้องประชาธิปไตย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=374https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202208260906481.jpg 375บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษกลุ่มแฟนที่รวมตัวกันมีเอกภาพจริงหรือไม่ เกี่ยวข้องกับเครือข่ายสังคมแบบอื่น ๆ หรือสมาชิกยึดมั่นกันอย่างเหนียวแน่นหรือไม่ คำถามเหล่านี้ทำให้เกิดการรื้อความเข้าใจเดิมที่มีต่อแฟนคลับ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=375https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209020846121.jpg 376บทความภูเดช แสนสาในอดีตชายชาวล้านนาจะนิยมสักยันต์กันแทบทุกคน ด้วยมีค่านิยมว่าสมชายชาตรี เป็นชายหนุ่มเต็มตัว สามารถเป็นที่พึ่งของหญิงสาวและครอบครัวอันเป็นที่รักได้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=376https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209060948511.jpg 377บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษประสบการณ์ทางร่างกายที่เชื่อมโยงกับแบบแผนทางวัฒนธรรมและการแสดงตัวตนทางสังคม ในการทำความเข้าใจประสบการณ์ประเภทนี้ในแต่ละวัฒนธรรมมีคำอธิบายที่แตกต่างกัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=377https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209090854351.jpg 378บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าหนังสือรวมบทความจากการแสดงปาฐกถาในช่วงปี พ.ศ. 2552-พ.ศ. 2559 ที่ทำให้รู้จักตัวตนของอาจารย์อานันท์ กาญจนพันธุ์ มากยิ่งขึ้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=378https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209150945481.jpg 379บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษผู้ที่เลือกทำงานโดยไม่ผูกมัดกับการเป็นลูกจ้างถาวรในองค์กร ใช้ชีวิตอย่างเป็นอิสระและเลือกรับจ้างทำงานตามที่ตนเองพึงพอใจ เพราะความก้าวหน้าของเทคโนโลยีเอื้อต่อการทำงานออนไลน์25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=379https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209160908111.jpg 380บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษในการใช้คำว่า “Cyborg” ของฮาราเวย์ มีลักษณะเป็นการเสียดสีแดกดันและเย้ยหยันเพื่อที่จะวิจารณ์เส้นแบ่งที่แข็งตัวที่แยกมนุษย์ของจากสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น หรือเครื่องจักรที่เป็นวัตถุสิ่งของ25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=380https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209230847271.jpg 381บทความนิสา เชยกลิ่นทำไมต้องโจรห้าร้อย? จุดประกายความอยากรู้เรื่องโจรห้าร้อย จากการอ่านใบลานเรื่องอานิสงส์สร้างระฆัง วัดโบสถ์ ราชบุรี ที่มีสำเนาใบลานให้อ่านกันได้ในฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันในประเทศไทย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=381https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209271103261.png 382บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักมานุษยวิทยาพยายามมองหาความหลากหลายของความงามในอุดมคติและในทางปฏิบัติ จากการศึกษาและเก็บข้อมูลทั่วโลกในพื้นที่ที่แตกต่าง มนุษย์ในแต่ละวัฒนธรรมล้วนมีวิธีการสร้างความงามบนร่างกายที่ไม่เหมือนกัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=382https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209300846531.png 383บทความสิทธิศักดิ์ รุ่งเจริญสุขศรีศมส. พัฒนาและออกแบบแพลตฟอร์มสำหรับบริหารจัดการโครงการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับชุมชน รวมถึงเป็นเครื่องมือสำหรับเก็บและจัดการข้อมูลชุมชนที่ได้มาจากการลงพื้นที่ภาคสนามให้สะดวกยิ่งขึ้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=383https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202209301502361.jpg 384บทความทนงศักดิ์ เลิศพิพัฒน์วรกุล, นิสา เชยกลิ่นชวนอ่านและเรียนรู้ประวัติวัดศรีสุพรรณ อ.เมืองเชียงใหม่ ผ่านจารึกวัดศรีสุพรรณ จากฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร เพื่อทำความรู้จักพระธาตุวัดศรีสุพรรณมากยิ่งขึ้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=384https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210040945251.jpg 385บทความศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธdesign anthropology เป็นสนามใหม่ของกระบวนการศึกษาทางมานุษยวิทยาและเป็นที่รู้จักทั่วไปในช่วงปี ค.ศ. 1990 ที่ให้ความสนใจกับคำถามว่าการออกแบบจะช่วยสร้างความหมายในความเป็นมนุษย์ได้อย่างไร25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=385https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210060843101.jpg 386บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการศึกษาคนตายที่ยังมีลมหายใจ ทำให้เห็นว่าชีวิตและความตายมิได้แยกจากกัน แสดงให้เห็นระบอบอำนาจที่กระทำต่อชีวิตคนที่ถูกตีตราว่าชั่วร้ายซึ่งใช้ชีวิตอยู่ในสภาพที่ไร้ทางออก25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=386https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210070859081.jpg 387บทความนัฐวุฒิ สิงห์กุลความรู้ทางมานุษยวิทยาจะสามารถท้าทายวิกฤตสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันอย่างไร ที่เชื่อมโยงกับมานุษยวิทยาสิ่งแวดล้อม สาขาย่อยที่น่าสนใจที่กำลังเติบโตเนื่องจากความยั่งยืนและวิกฤตการณ์ของสิ่งแวดล้อมกลายเป็นศูนย์กลางมากขึ้น25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=387https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210131509471.jpg 388บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักมานุษยวิทยาสนใจว่าคอร์รัปชั่นที่เกิดขึ้นในสังคมต่าง ๆ ดำเนินไปพร้อมกับการสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมที่มีหลายลักษณะ เกิดขึ้นแบบไม่เป็นทางการและอยู่นอกเหนือกฎระเบียบที่เขียนไว้25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=388https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210140207321.jpg 389บทความปุรินทร์ นาคสิงห์ปัจจุบันมีการผลิตวัตถุทางความเชื่อหลากหลายรูปแบบและเป็นจำนวนมาก มีเหตุอะไรที่ทำให้วัตถุทางความเชื่อยังธำรงอยู่ทั้ง ๆ ที่สังคมให้ความสำคัญกับความสมเหตุสมผล และความเป็นวัตถุวิสัย25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=389https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210200843111.jpg 390บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการพ้นมาร์กซิสต์คือการมองข้ามทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมืองเพื่อที่จะทำความเข้าใจความเป็นปรปักษ์และความขัดแย้ง ซึ่งไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นภายใต้โครงสร้างชนชั้นที่ไม่เท่ากัน25 ตุลาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=390https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210210917591.jpg 392บทความศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธการค้นหาคุณสมบัติสากลในความเป็นมนุษย์ นั่นคือความสร้างสรรค์ซึ่งเป็นพื้นฐานของการสร้างความเปลี่ยนแปลง19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=392https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210270842451.jpg 393บทความจรรยา ยุทธพลนาวี, วิภาวดี โก๊ะเค้า, วรินกานต์ ศรีชมภูบอกเล่าเรื่องราวจากการเสวนาออนไลน์อาจารย์คายส์ เดอะซีย์ครั้งที่ 2 "The Golden Peninsula: ยลอุษาคเนย์จากมุมมองทางมานุษยวิทยา” โดย ศ.ดร.ยศ สันตสมบัติ, รศ.ดร.ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี และ รศ.ดร.จักรกริช สังขมณี19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=393https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210271110391.png 394บทความพนา กันธาปลายศตวรรษที่ 20 เกิดการขยายตัวของงานศึกษาเกี่ยวกับสัตว์และกลายเป็นประเด็นในเชิงวิชาการ โดยเฉพาะภายหลังกระแสการเคลื่อนไหวเกี่ยวกับสิทธิสัตว์ที่ขยายตัวอย่างมาก19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=394https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202210280836551.jpg 395บทความธนพล เลิศเกียรติดำรงค์ปฏิทินวัฏจักรของสิ่งต่าง ๆ ภายในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง ที่ชี้นำและอำนวยความสะดวกในการทำกิจกรรมส่วนบุคคลหรือกิจกรรมร่วมในพื้นที่และเวลาต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับนิเวศวัฒนธรรม19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=395https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211030850041.jpg 396บทความอนันต์ สมมูลเปิดมุมมองให้เข้าใจประวัติศาสตร์เมืองแพร่ในหลายแง่มุมหลายมิติภายใต้บริบทที่แตกต่างหลากหลาย ทั้งมุมมองของภาครัฐ มุมมองของนักวิชาการ และมุมมองของคนท้องถิ่น19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=396https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211031403481.jpg 397บทความชัชชล อัจนากิตติโรงพยาบาลผูกพันกับช่วงชีวิตของมนุษย์อย่างลึกซึ้ง ตั้งแต่เกิด แก่ เจ็บ ตาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในโลกสมัยใหม่ที่ความรู้และสถาบันทางการแพทย์แผนปัจจุบันเข้ามาอยู่ในชีวิตประจำวันของผู้คนอย่างใกล้ชิด19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=397https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211040855301.jpg 398บทความดอกรัก พยัคศรีทำความรู้จักสำนวน “ยักกระสาย” ในเอกสารโบราณตำรายาการแพทย์แผนไทย จากตำรายา วัดท่าพูด ต.ไร่ขิง อ.สามพราน จ.นครปฐม19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=398https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211100843051.jpg 399บทความวรินกานต์ ศรีชมภูพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ได้สอดแทรกอุดมการณ์รัฐไทย ในเรื่อง “ชาติ ศาสนาพระมหากษัตริย์” สู่ภาษาไทยที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ช่วยจุดชนวนความคิดเรื่องอุดมการณ์รัฐไทยให้กระจ่างและเข้าใจมากขึ้น19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=399https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211101230291.jpg 400บทความนิฌามิล หะยีซะอาหารจานหนึ่งสามารถบอกเล่าวิถีชุมชนหนึ่งได้เป็นอย่างดี ชวนอ่านความเป็นชุมชนบ้านปุยุด ตำบลปุยุด อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ผ่านอาหารว่างยอดนิยมในสังคมมลายูปาตานี “มะตะบะ”19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=400https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211110910071.jpg 401บทความจรรยา ยุทธพลนาวีการลงโทษลงทัณฑ์ ความต้องการจัดระเบียบร่างกายของเยาวชนผ่านกฎระเบียบที่กำหนดขึ้นมาโดยอ้างถึงความเหมาะสม ความเรียบร้อย วัฒนธรรมและ “กฎ” ของกระทรวงศึกษาธิการ19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=401https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211170312471.jpg 402บทความนวพรรณ ภัทรมูลเรื่องราวของศาสตร์พิธีเกี่ยวกับพระลักษณ์หน้าทอง ศาสตร์ที่มีมานานและยังมีผู้รู้และเกจิอาจารย์ที่ประกอบพิธีสืบทอดวิชากันอยู่ไม่ขาดสาย เป็นทั้งความเชื่อ ความหวัง และเป็นรูปแบบพิธีกรรมอย่างหนึ่ง19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=402https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211170330031.jpg 403บทความธนพล เลิศเกียรติดำรงค์กระแสการพูดถึงบัวน้อย (กอริลลา) ในช่วงสิบปีที่ผ่านมา ล้วนพูดถึงคุณภาพชีวิต และสิทธิสัตว์ ภายในสวนสัตว์พาต้า งานชิ้นนี้จึงชวนให้เห็นถึงปัญหาของมานุษยรูปนิยมที่ปรากฎอยู่ในเหตุการณ์ดังกล่าว19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=403https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211180023431.jpg 404บทความสุธาสินี บุญเกิดชวนสัมผัสข้าวของที่มีความหมายและความทรงจำ ความรัก และความไร้เดียงสา ในพิพิธภัณฑ์แห่งความไร้เดียงสา ผ่านหนังสือที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก รู้จักกันในนาม “The Museum of Innocence”19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=404https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211241000251.jpg 405บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลชวนอ่านความเป็นประชาธิปไตยที่แสดงออกผ่านอาหารการกินซึ่งไม่ใช่เรื่องไกลตัวของผู้คน สำหรับผู้ที่สนใจเรื่องการเมืองในมิติที่แตกต่างได้ความรู้และมุมมองใหม่ ในวัฒนธรรมอาหาร19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=405https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211241034361.jpg 406บทความณัฐนรี ชลเสถียรโรงพยาบาลเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญที่นักมานุษยวิทยาการแพทย์ใช้ทำความเข้าใจการใส่ใจดูแล โดยเฉพาะที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วย ซึ่งกว่า 2 ทศวรรศที่ผ่านมา แนวคิดเรื่องการใส่ใจดูแลเป็นที่ยอมรับและรู้จักอย่างกว้างขวางในแวดวงสายสังคมศาสตร์19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=406https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211250854221.jpg 407บทความดอกรัก พยัคศรีชวนอ่านที่มาของสำนวนลงแดงที่มีใช้ตั้งแต่สมัยพระนารายณ์มหาราช จนถึงปัจจุบันว่ามีพลวัตอย่างไร และการค้นพบคำว่าลงแดง ในตำรายาฉบับหมอเห สายโกสินทร์19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=407https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202211300904321.jpg 408บทความปาณิภา สุขสม“การฝากไข่” เป็นตัวอย่างของการกลายมาเป็นชีวการแพทย์สมัยใหม่ ซึ่งเทคโนโลยีทำให้ภาวะสูงวัยถูกพิจารณาในฐานะเป็นความบกพร่องแบบหนึ่งที่สามารถทำให้ดีขึ้นได้ด้วยการแทรกแซงทางการแพทย์19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=408https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212020844231.jpg 409บทความพนา กันธาระบบการจัดเก็บภาษีเกิดขึ้นมาเพื่อจัดการกับการขาดแคลนแรงงาน และเอื้อต่อเจ้าอาณานิคม ไม่เว้นแม้แต่ภาษีความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์ เช่นในแอฟริกาใต้ นั่นคือ “ภาษีสุนัข”19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=409https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212080832061.jpg 410บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์แนวคิดที่สนับสนุนให้เผ่าพันธุ์มนุษย์หลุดพ้นจากข้อจำกัดพื้นฐานตามธรรมชาติ ความแก่เฒ่า ความเจ็บป่วย และความตาย ด้วยทัศนะที่นำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยเหลือ19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=410https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212090846261.jpg 411บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าบอกเล่าเรื่องราวการกำเนิด “ทหารของพระราชา” ความสัมพันธ์ระหว่างพระมหากษัตริย์กับกองทัพไทยเมื่อราวหนึ่งร้อยห้าสิบปีก่อน ผ่านการสำรวจพิธีกรรมทางทหาร และพระราชกรณียกิจทางการทหารของพระมหากษัตริย์ไทย19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=411https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212091013411.jpg 412บทความปุรินทร์ นาคสิงห์หนึ่งในวัตถุทางความเชื่อที่มาแรงในปีนี้ ที่เน้นผลในด้านโชคลาภและป้องกันภูติผีปีศาจในฐานะ “ธนบดี” และ “เจ้าแห่งยักษ์ นายแห่งผี”19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=412https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212150019341.jpg 413บทความนิฌามิล หะยีซะพื้นที่โรงพยาบาลเป็นพื้นที่แห่งการดูแล ขณะที่อีกด้านก็แสดงให้เห็นถึงความทุกข์ทรมาน ความเปราะบาง และความตาย สะท้อนออกมาผ่านการให้ความหมายต่อ “กลิ่นโรงพยาบาล” ที่แตกต่างกัน19 ธันวาคม 2565ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=413https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212160910341.jpg 415บทความทนงศักดิ์ เลิศพิพัฒน์วรกุลในช่วงเดือนที่ผ่านมาเกิดเหตุการณ์ภูเขาไฟปะทุอย่างต่อเนื่องสู่สายตาผู้คนทั่วโลก บทความนี้จะชวนสำรวจภาพภูเขาไฟระเบิดยุคก่อนประวัติศาสตร์ ที่มนุษย์ยังไม่รู้จักการใช้ตัวอักษรเขียนบอกเล่าเรื่องราวแต่ก็ได้บันทึกภาพเหล่านั้นไว้เช่นกัน28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=415https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212220843581.jpg 416บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์บทความที่ตั้งคำถามว่าทำไมเทศกาลคริสต์มาสจึงได้รับการเฉลิมฉลองในหลายประเทศทั่วโลก คริสต์มาสในฐานะที่เป็นเทศกาลที่มนุษย์สร้างขึ้น สะท้อนภาพของมนุษย์เองในแง่มุมใดได้บ้าง28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=416https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212230848521.jpg 417บทความดอกรัก พยัคศรีชวนทำความรู้จักสำนวน “แทรกยาดำ” จากเอกสารตำรายาเกร็ดแผนโบราณ ของหมอเห สายโกสินทร์ แพทย์แผนโบราณชั้น 2 วัดท่าพูด นครปฐม28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=417https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212290845591.jpg 418บทความธนพล เลิศเกียรติดำรงมานุษยรูปนิยม หรือ มานุษยลักษณนิยม คือแนวปฏิบัติที่มนุษย์นำเอาคุณลักษณะ พฤติกรรม และอารมณ์ของมนุษย์ไปปรับใช้กับสัตว์และสิ่งของ28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=418https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212300112271.jpg 419บทความเจษฎา เนตะวงศ์, สุดารัตน์ ศรีอุบลศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ได้รวบรวบข้อมูล เพื่อเน้นย้ำให้เห็นสถานการณ์ที่โดดเด่นและแสดงความก้าวหน้าของการทำงานด้านชาติพันธุ์มานำเสนอ28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=419https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2022_202212300218031.png 420บทความสิทธิศักดิ์ รุ่งเจริญสุขศรีถอดบทเรียน 30 ปี พัฒนาการคลังข้อมูลดิจิทัลศมส. วางรากฐานสู่ยุคส่งเสริมให้เจ้าของวัฒนธรรม มีสิทธิในการเล่าวิถีชีวิตด้วยตนเอง รวมถึงการใช้ประโยชน์จากข้อมูลชุมชนเหล่านั้น28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=420https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301050927251.jpg 421บทความอนันต์ สมมูลหนังสือ “ภารตะ-สยาม ศาสนาต้อง (ไม่) ห้ามเรื่องการเมือง” เป็นความพยายามของผู้เขียนในการนำเสนอเกร็ดทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ ปรัชญา และมุมมองต่อประเด็นศาสนาและการเมืองในสังคมไทย-อินเดีย ด้วยท่าทีสนใจใคร่รู้ ชวนคิด ชวนคุย ชวนตั้งคำถามต่อเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เราสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมและทำความเข้าใจได้28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=421https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301050939461.jpg 422บทความกฤชกร กอกเผือกชุมชนเกาะกงเป็นชุมชนชาวแพจะผูกเรือนแพเรียงรายอยู่รอบเกาะกงริมฝั่งแม่น้ำยม ซึ่งเป็นชุมชนประมงพื้นถิ่นดั้งเดิม ที่ปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตไปปลูกเรือนบนที่ดินมากขึ้น28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=422https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301060840061.jpg 423บทความจรรยา ยุทธพลนาวี, วิภาวดี โก๊ะเค้า, วรินกานต์ ศรีชมภูอาจารย์คายส์ เดอะซีรี่ย์ครั้งที่ 3 ในความระลึกถึง Prof Charles F.Keyes "ชาวบ้านอีสานกับรัฐไทย จาก อีสานท้องถิ่นภูมิภาคนิยม สู่ การตามหาเสียงที่หายไป”28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=423https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301110843471.png 424บทความนิฌามิล หะยีซะชวนสำรวจบริบททางประวัติศาสตร์และสังคมวิทยาเกี่ยวกับชาวมลายู ที่เดินทางพลัดถิ่นจากบ้านเกิดในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้มาใช้ชีวิตอยู่ในเมืองหลวงบนพื้นที่ที่เรียกว่า “หน้าราม”28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=424https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301120011191.jpg 425บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าหนังสือการเมืองทัศนา : ว่าด้วยการเมือง อำนาจ ศิลปะ และการมองเห็น สู่ความหมายทางวัฒนธรรม เล่มนี้จะทำให้ผู้อ่านได้เห็นพัฒนาการ ความหลากรสของศิลปะผ่านตัวอย่างผลงานศิลปะที่ผู้เขียนได้นำเสนอ และบอกเล่าไว้ในหนังสือ ซึ่งจะช่วยให้ผู้อ่านเปิดประสบการณ์เกี่ยวกับศิลปะที่แตกต่างไปจากเดิม28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=425https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301120024241.jpg 426บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความคิดปรัชญาหลังสมัยใหม่ของฌอง ฟรองซัวส์ ลีโยตาร์ด คือความคิดที่ต่อต้านมนุษยนิยม เนื่องจากความคิดแบบมนุษยนิยมเชิดชูมนุษย์ให้สูงกว่าสิ่งอื่น28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=426https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301131136031.jpg 427บทความสุนิติ จุฑามาศชวนศึกษาเรื่องราวเล่าขานและบันทึกเอกสารเกี่ยวกับประสบการณ์ของชาวเรือของชนชาติต่าง ๆ ที่สั่งสมและตกทอดมาถึงปัจจุบัน ทั้งทักษะการเดินเรือ การผจญภัยและตำนานต่าง ๆ ที่พบเจอในท้องทะเล28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=427https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301190842261.jpg 428บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลคอร์รัปชัน (Corruption) คือ “การใช้อำนาจที่ถูกมอบหมายอย่างไว้วางใจไปในทางที่ผิด เพื่อประโยชน์ส่วนบุคคล” การคอร์รัปชันจึงเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ในทุกแห่งที่มีการมอบหมายอำนาจ ไม่ว่าจะในหน่วยงานรัฐหรือเอกชน ซึ่งปัญหาคอร์รัปชันในประเทศไทยเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมาช้านานและส่งผลกระทบต่อการพัฒนาประเทศเป็นอย่างยิ่ง28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=428https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301190853451.jpg 429บทความปาณิภา สุขสมชวนอ่านการศึกษาอาชญากรรมในมุมมองทางมานุษยวิทยาตั้งแต่ยุคเริ่มแรกถึงปัจจุบัน ที่มีการหันมาสนใจบทบาทของ “สิ่งอื่น” นอกเหนือจากมนุษย์ ในฐานะเป็นผู้กระทำการร่วมในอาชญากรรม28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=429https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301200051491.jpg 430บทความนิสา เชยกลิ่นชวนอ่านตำนานเรื่องกระต่ายบนดวงจันทร์ ต้อนรับปีกระต่าย จากจตุกกนิบาต ในนิบาตชาดก เป็นเรื่องเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์ที่เสวยพระชาติมาเป็นกระต่าย28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=430https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202302151154281.jpg 431บทความชัชชล อัจนากิตติการพยายามทำความเข้าใจประสบการณ์ผู้ใช้พื้นที่ในโรงพยาบาลโดยเฉพาะผู้ป่วย เป็นขั้นตอนสำคัญที่เปิดโอกาสให้ทั้งบุคลากรและผู้ป่วยได้เข้ามามีส่วนร่วมในการออกแบบ28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=431https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301260910181.png 432บทความวรินกานต์ ศรีชมภูทำความเข้าใจ การเมืองไทยร่วมสมัย ระบอบอำนาจนิยมในสังคมไทย ผ่านมุมมองความสัมพันธ์แบบอุปถัมภ์ในการเมืองไทย การสร้างความเข้าใจถึงการเมืองของประเทศไทย การเข้ามามีบทบาททางการเมืองของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) โดยใช้แนวคิด “ความสัมพันธ์แบบอุปถัมภ์” ในการอธิบายภาพของสังคมไทยในช่วงเวลานั้น28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=432https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301260944131.jpg 433บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์งานของนักมานุษยวิทยามักเกี่ยวข้องกับการเผยให้เห็นวิถีชีวิตอันลึกซึ้งของมนุษย์ ท่ามกลางกระแสความสนใจการเคลื่อนย้าย การเชื่อมต่อกันของผู้คนและสังคมนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงของเงื่อนไขเชิงพื้นที่และเวลา28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=433https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202301270847441.jpg 434บทความนวพรรณ ภัทรมูลชวนทำความรู้จัก “พรานบุญ” นายพรานในวรรณคดีเรื่อง พระสุธน-มโนห์รา ผ่านหน้ากากพรานบุญ ที่จัดแสดงอยู่ในนิทรรศการหน้ากากมนุษย์ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=434https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202302020839351.jpg 435บทความสรัช สินธุประมาการเติบโตของสื่อสังคมในไทยหลายปีมานี้ เปิดโอกาสให้คำในภาษาถิ่นต่าง ๆ ที่เคยถูกเบียดบังด้วยภาษาทางการ ได้กลับมามีชีวิตโลดแล่นอยู่ในสังคมออนไลน์ เกิดการแลกเปลี่ยนความหมายข้ามพื้นที่และเวลา28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=435https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202302030130211.jpg 436บทความธนพล เลิศเกียรติธำรงชวนอ่านความเชื่อเกี่ยวกับการปล่อยปลาของสังคมไทยพุทธไปพร้อมกับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นจากการปล่อยปลา โดยวิธีคิด “การมีชีวิต” ของปลา และแนวคิดเรื่อง “การทำบุญ” ในศาสนาพุทธ28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=436https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202302090839581.jpg 437บทความนิฌามิล หะยีซะคนเริ่มทำงานใหม่คือกลุ่มวัยรุ่นที่เพิ่งเรียนจบและเพิ่งเริ่มต้นทำงาน โดยทั่วไปมักหมายถึงผู้เรียนจบ ป.ตรี ผ่านการพัฒนาทักษะเฉพาะทางและก้าวเข้าสู่การเป็นแรงงานและการได้รับค่าจ้าง28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=437https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202302100847191.jpg 438บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์ยุคโลกาภิวัตน์ที่การเคลื่อนย้ายของสิ่งต่าง ๆ เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและซับซ้อนได้นำไปสู่ความสนใจศึกษาเรื่องการเคลื่อนย้ายในหลากหลายมิติ การเคลื่อนย้ายศึกษาจึงถือว่าเป็นกระบวนทัศน์ใหม่ที่เกิดขึ้นในสังคมศาสตร์28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=438https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202302170854401.jpg 439บทความตรงใจ หุตางกูรชวนอ่านวิพากษ์ศัพทมูลวิทยา (critical etymology) วิเคราะห์คำเพื่อหาที่มาและความหมายของคำว่า “มะเร็ง” จากข้อสันนิษฐานต่าง ๆ รวมถึงการพยายามหาข้อสรุปจากข้อสันนิษฐานนั้น28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=439https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202302230904511.jpg 440บทความณัฐนรี ชลเสถียรเสียงถือเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญของนักมานุษยวิทยาสำหรับทำความเข้าใจความสัมพันธ์ที่ดำรงอยู่ในโลก การฟังจึงถือเป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างข้อมูลหรือเขียนเรื่องเล่าเพื่อบอกเล่าชีวิตของผู้คนและสิ่งต่าง ๆ รอบตัว28 กุมภาพันธ์ 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=440https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202302240844331.jpg 441บทความดอกรัก พยัคศรีชวนค้นหาที่มาของสำนวน “ไม่กินเส้น” จากตำราการนวดแผนโบราณ จากฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=441https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303020833301.jpg 442บทความจรรยา ยุทธพลนาวีการศึกษามานุษยวิทยาพ้นมนุษย์ คือ การศึกษาที่พ้นไปจากมนุษยนิยม ข้ามการทำให้มนุษย์เป็นศูนย์กลาง และทำให้มนุษย์รู้สึกถึงข้อจำกัดของตัวเอง24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=442https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303020924341.jpg 443บทความกฤษฎา บุญชัยทรัพย์สินประเภทหนึ่งที่ถูกสร้างขึ้นในระบบตลาดคาร์บอน กลายเป็น เงินตราแบบใหม่ และช่วยค้ำยันให้อุตสาหกรรมที่ปล่อยก๊าซคาร์บอนยังดำเนินและเติบโตต่อไปได้ ด้วยการอ้างบรรลุเป้าหมายคาร์บอนเป็นกลาง24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=443https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303030050441.jpg 444บทความวิภาวดี โก๊ะเค้าการศึกษาทางด้านโบราณคดีสามารถช่วยสะท้อนให้เห็นถึงเรื่องราวในอดีตได้ ไม่ว่าจะเป็นทางด้านประเพณี วัฒนธรรม สังคม เศรษฐกิจ ตลอดจนความเชื่อในอดีต โดยเฉพาะโบราณคดีในกรุงเทพมหานครถือเป็นหลักฐานสำคัญที่คนเมืองอาจจะมองไม่เห็น และควรได้รับการอนุรักษ์ไว้24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=444https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303090842381.jpg 445บทความกฤษฎา บุญชัยชวนสางปมที่ซ่อนอยู่ในมายาภาพป่าไม้คาร์บอนเครดิต จนถึงวันหนึ่งที่สังคมเผชิญวิกฤติผลกระทบโลกร้อนอย่างรุนแรง และคาร์บอนเครดิตภาคป่าไม้ช่วยลดภาวะโลกร้อนได้มากน้อยเพียงไร24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=445https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303090847471.jpg 446บทความธนพล เลิศเกียรติดำรงชวนทำความรู้จักแนวคิด “การฟอกเขียว” ผ่าน “ปลาหยก” สัตว์เศรษฐกิจชนิดใหม่ที่พัฒนาสายพันธุ์โดยบริษัทยักษ์ใหญ่ และถูกนำเสนอว่าเป็นวัตถุดิบหรู เลี้ยงง่าย และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=446https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303100839541.jpg 447บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์การศึกษาเชิงพื้นที่ว่าด้วยระบบขนส่ง อันหมายรวมถึงสถานที่ โครงสร้าง สภาพแวดล้อม พัฒนาการของเครือข่าย ตลอดจนการวิเคราะห์และอธิบายปฏิสัมพันธ์ของการเคลื่อนย้ายของผู้คนและสิ่งของ24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=447https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303160836481.jpg 448บทความนิฌามิล หะยีซะผู้เขียนได้นำ “มีม” มาอ่านใหม่เพื่อศึกษาบริบทสังคมวัฒนธรรมที่สัมพันธ์กับมีม โดยสะท้อนมุมมองในฐานะผู้ใช้อินเทอร์เน็ต(มีม) ที่มองเห็นความเปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรมอันเป็นผลจากการแพร่กระจายของมีมบนโลกออนไลน์24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=448https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303170846171.jpg 449บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลหนังสือ “ชาติพันธุ์สัมพันธ์ : การเมืองของความสัมพันธ์และแนวคิดการศึกษา” เล่มนี้ ไม่ได้อธิบายให้เห็นถึงความหลากหลายและความงดงามของกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศต่าง ๆ แต่ผู้เขียนได้เลือกที่จะชวนให้ผู้อ่านหันมาสนใจการศึกษาชาติพันธุ์ในแง่มุมของประเด็นการเมือง รวมทั้งเปิดมุมมองใหม่เกี่ยวกับการศึกษาชาติพันธุ์ในมิติที่หลากหลาย24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=449https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303211357491.jpg 450บทความชัยพงษ์ สำเนียงการอธิบายการเมืองในโลกทัศน์ของชาวบ้านมักถูกมองว่าตกอยู่ภายใต้วาทกรรม โง่ จน เจ็บ และไม่สามารถคิดเชิงนามธรรมได้ บทความนี้จะเผยข้อต้นพบว่าการเมืองของชาวบ้านไม่สอดคล้องกับความเข้าใจทั่วไปของคนในสังคมที่ตกอยู่กับมายาคติข้างต้น24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=450https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303220944031.jpg 451บทความดอกรัก พยัคศรีชวนทำความรู้จักสำนวน “เลือดร้อน” จาก หนังสือสมุดไทยตำรายาโรคลมของวัดท่าพูด จังหวัดนครปฐม และสอดคล้องกับที่พบในคัมภีร์แพทย์แผนไทยที่ชื่อว่า “คัมภีร์ชวดาร”24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=451https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303230845321.jpg 452บทความอนันต์ สมมูลการทำความเข้าใจปรากฏการณ์ทางสังคมที่สะท้อนผ่านการประกอบพิธีกรรมสวดภาณยักษ์ ที่ชี้ให้เห็นความสัมพันธ์และปฏิบัติการทางสังคมและวัฒนธรรมที่มิอาจตัดขาดจากเศรษฐกิจ24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=452https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303230856561.jpg 453บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักมานุษยวิทยาเริ่มทบทวนตรวจสอบเรื่องความยั่งยืนอย่างจริงจัง ในปี ค.ศ.2017 เสนอแง่คิดที่ต่างไปจากทฤษฎีการพัฒนาอย่างยั่งยืนก็คือการตั้งคำถามเรื่องภววิทยาและญาณวิทยาที่ปรากฏอยู่ในการสร้างความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาที่มีความยั่งยืน24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=453https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303240837011.jpg 454บทความจรรยา ยุทธพลนาวี“ต้องเนรเทศ” ผลงานชิ้นสุดท้ายของ “วัฒน์ วรรลยางกูร” นักเขียนรางวัลศรีบูรพา เจ้าของผลงานเขียนที่มีชื่อเสียง ได้รับทั้งรางวัลและคำชมเชยจากผู้อ่านมานับไม่ถ้วน24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=454https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303281235491.jpg 455บทความชัยพงษ์ สำเนียงการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจในช่วง 2-3 ทศวรรษที่ผ่านมา ได้นำพาผู้คนออกจากภาคเกษตรกรรมเข้าไปทำงานในภาคส่วนต่าง ๆ ทำให้เกิด “คนชั้นกลางในชนบท” ที่มีความตื่นตัวทางการเมือง24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=455https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303300838111.jpg 456บทความวรินกานต์ ศรีชมภูหนังสือถ่ายทอดประสบการณ์จากการสอนหนังสือสายสื่อสารมวลชน มาวิเคราะห์ละครโทรทัศน์ที่ออกอากาศในช่วง พ.ศ. 2556-255924 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=456https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303301615001.jpg 457บทความภานรินทร์ น้ำเพชรแม้ว่าความตายอาจเป็นเรื่องส่วนบุคคลแต่หากมองในมุมของมานุษยวิทยา ความตายมีความเชื่อมโยงเกี่ยวพันต่อสังคม ชุมชน ตลอดจนประเทศ อย่างที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=457https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202303310845161.jpg 458บทความอนันต์ สมมูลการสร้างองค์ความรู้แบบสหวิทยาการที่เชื่อมประสานทั้งมิติทางสังคมและประวัติศาสตร์เข้ากับมิติทางวิทยาศาสตร์การแพทย์และเภสัชวิทยา เพื่อที่จะทำความเข้าใจว่า ยาปฏิชีวนะมีบทบาทอย่างไรในสังคม และบริบททางสังคมวัฒนธรรม เศรษฐกิจ การเมือง และประวัติศาสตร์ มีบทบาทอย่างไรต่อการใช้ยาปฏิชีวนะ24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=458https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304060353081.jpg 459บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์ช่วงเวลาคาบเกี่ยวระหว่างปลายศตวรรษที่ 20 จนถึงต้นศตวรรษที่ 21 ถูกนิยามว่าเป็นยุคสมัยแห่งการย้ายถิ่น ซึ่งระดับและรูปแบบที่หลากหลายได้ถือกำเนิดขึ้นอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=459https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304060406401.jpg 460บทความณัฐนรี ชลเสถียรอิทธิพลของจุดเปลี่ยนทางภววิทยา ทำให้ความสนใจต่อการศึกษาสิ่งมีชีวิตอื่นที่ไม่ใช่มนุษย์ ถูกทบทวนใหม่ ต้นไม้ก็ได้รับการพิจารณาในฐานะสิ่งมีชีวิตที่สามารถเจริญเติบโตได้ สะท้อนให้เห็นความสามารถ สติปัญญาและความเป็นสังคมของต้นไม้ว่ามีลักษณะอย่างไร24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=460https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304070314261.jpg 461บทความชัชชล อัจนากิตติการย้อนกลับมาทบทวน “การเขียน” ของนักมานุษยวิทยาทำให้เกิดกระแสการสะท้อนย้อนคิดวิธีการศึกษาและการผลิตงานชาติพันธุ์นิพนธ์จนทำให้เปิดพรมแดนใหม่ ๆ ของการเขียนเชิงทดลองมากขึ้น24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=461https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304130033131.png 462บทความนิฌามิล หะยีซะ‘ซอฟต์พาวเวอร์’ เป็นหนึ่งในคำศัพท์ที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางทั้งโดยภาครัฐและภาคเอกชนในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา วลียอดนิยมนี้ก็ยังเป็นที่ถกเถียงอยู่ โดยเฉพาะความ(ไม่)เข้าใจของสังคมไทยต่อสิ่งที่เรียกว่า ‘ซอฟต์พาวเวอร์’24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=462https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304140034051.jpg 463บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลในสายตาของรัฐชาติเวียดนาม กลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในประเทศเวียดนาม คือ ชนกลุ่มน้อยและเป็นคนชายขอบ รัฐชาติเวียดนามจึงพยายามสร้างนโยบายเพื่อครอบงำและรวมคนทุกกลุ่มให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ตามนโยบาย “กลับสู่รากเหง้า หรือ เหว่หง่วน (vế nguốn)”24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=463https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304200836321.jpg 464บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์หนึ่งปัจจัยสำคัญอันนำไปสู่การตระหนักถึงการเคลื่อนย้ายในโลกปัจจุบันคือการท่องเที่ยวที่แพร่หลายอันเกิดจากการเดินทางที่เข้าถึงได้ในระดับชีวิตประจำวัน อันมีประเด็นการเดินทางเพื่อพักผ่อนหย่อนใจเป็นหมุดหมายหลัก24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=464https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304200841111.jpg 465บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษโครงการศึกษาความสามารถของมนุษย์ในการอาศัยอยู่ในขั้วโลกใต้ ทดสอบความสามารถที่จะทนอยู่ในสภาพแวดล้อมที่หนาวเย็นเพื่อศึกษาการปรับตัวทางร่างกาย ความรู้สึก และความสัมพันธ์ที่มนุษย์มีต่อกัน24 เมษายน 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=465https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304210839131.jpg 466บทความกฤษฎา บุญชัยชวนอ่าน 16 ข้อเสนอเชิงนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม ในวันที่ความขัดแย้งด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ได้สร้างความเสียหายต่อนิเวศ สุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม ภายใต้โครงสร้างความเหลื่อมล้ำไม่เป็นธรรมที่นับวันยิ่งขยายตัว7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=466https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304270330171.jpg 467บทความ​​​​​​​จรรยา ยุทธพลนาวี"ทบทวนสถานะความรู้ทางมานุษยวิทยาในสังคมไทยในแต่ละสมัยผ่านกรอบแนวคิด ทฤษฎี และวิธีวิทยาที่แตกต่างและหลากหลายตามเงื่อนไขในแต่ละช่วงเวลาจากนักมานุษยวิทยากว่า 40 ท่าน สะท้อนความคิดเห็น และพัฒนาการของมานุษยวิทยาใน 15 ประเด็นสำคัญ"7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=467https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304271820071.jpg 468บทความธนพล เลิศเกียรติดำรงคำนี้มีความหมายเฉพาะในทางนิเวศวิทยาใช้อธิบายสิ่งมีชีวิตที่เคยถูกนำมาเลี้ยงโดยมนุษย์ หลุดพ้นจากการควบคุมของมนุษย์ไปสู่ธรรมชาติ นิยมใช้เรียกสัตว์ต่างถิ่นที่ถูกนำเข้าไปยังระบบนิเวศแห่งใหม่โดยมนุษย์7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=468https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202304280845321.jpg 469บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์แรงเสียดทานในการเคลื่อนย้ายศึกษาถือเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมและวัฒนธรรมซึ่งดำรงอยู่และรู้สึกได้ในชีวิตประจำวัน รวมไปถึงการให้ความหมายซึ่งเป็นผลมาจากการใช้อำนาจในลักษณะต่าง ๆ ด้วย7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=469https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305040200361.jpg 470บทความนิฌามิล หะยีซะในช่วงที่สังคมออนไลน์เต็มไปด้วยบทสนทนาเกี่ยวกับการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึง บทความนี้จะชวนถกเรื่องการซื้อเสียงในบริบทสังคมมลายูมุสลิม ซึ่งมีความเป็นมลายูและหลักการทางศาสนาอิสลามกำหนดรูปแบบของวัฒนธรรมการเมือง7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=470https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305050054491.jpg 471บทความชัชชล อัจนากิตติภายใต้กระบวนการสร้างและเล่าเรื่องเล่าให้ตัวเองและผู้อื่น ในห้วงเวลานั้นเองที่ทำให้มนุษย์ได้ค่อย ๆ เติบโตขึ้นผ่านการให้ความหมายว่า “เราเป็นใคร” และ “เราจะกลายเป็นใคร”7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=471https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305110845501.jpg 472บทความวิภาวดี โก๊ะเค้ารวมบทความวิจัยทางมานุษยวิทยา ที่ศึกษาปรากฏการณ์ทางสังคมที่สำคัญที่เกิดขึ้นในช่วงวิกฤตการณ์โควิด-197 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=472https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305111022231.jpg 473บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการทำงานภาคสนามของนักมานุษยวิทยาคือรากฐานของการสร้างแบบแผนทางความรู้ ซึ่งตอกย้ำความคิดที่ว่ามนุษยชาติในทุกวัฒนธรรมบนโลกนี้ล้วนมีความสามารถทางสติปัญญาเหมือนกัน7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=473https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305120905381.jpg 474บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์ความช้าหมายถึงการที่สิ่งต่าง ๆ ไม่เกิดขึ้นในขณะที่เราต้องการมัน นั่นคือความช้าไม่ได้มีแก่นสารในตัวเอง แต่เกี่ยวข้องกับความต้องการของผู้รับรู้ ตลอดจนปัจจัยอื่น ๆ อีกมากมาย7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=474https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305180833461.jpg 475บทความวรินกานต์ ศรีชมภูรวมบทความงานวิจัยของโครงการ “กรอบงานวิจัยประเด็นเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Research Issue) ลำดับที่ 13 ในเรื่อง "จังหวัดชายแดนใต้" (SRI 13)7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=475https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305181141421.jpg 476บทความธนพล เลิศเกียรติดำรง, วิสุทธิ์ เวชวราภรณ์เมื่อ 30 กว่าปีที่ผ่านมาชุมชนกะเหรี่ยงพุเม้ยง์ อุทัยธานี ประสบปัญหาที่ดินจากการประกาศเขตป่าสงวนแห่งชาติทำให้ไม่สามารถทำเกษตรแบบไร่หมุนเวียนได้ นำไปสู่การทำไร่เชิงเดี่ยวเพื่อปลูกพืชเศรษฐกิจเป็นหลักแทน7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=476https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305190854281.jpg 477บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์ภายใต้กระบวนการโลกาภิวัตน์ ชีวิตทางสังคมที่ดำเนินไปผ่านการเดินทางและการสนทนาบนหน้าจอทำให้ความใกล้ชิดงอกเงยขึ้นมาจากความไกลจนเกิดสภาวะข้ามพื้นที่ (translocal)7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=477https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305250835211.jpg 478บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการเข้าไปทำงานในค่ายทหารทำให้นักมานุษยวิทยาเข้าไปเกี่ยวข้องกับพื้นที่เชิงการเมืองอย่างเลี่ยงไม่ได้ การทำงานของนักมานุษยวิทยาจึงเผชิญกับความย้อนแย้งและปัญหาทางจริยธรรม7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=478https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202305260845031.jpg 479บทความธนพล เลิศเกียรติดำรงค์ชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยงโพล่ง จังหวัดอุทัยธานี กำลังประสบปัญหาสาบม่วงหรือสาบแมว พืชสายพันธุ์ต่างถิ่นที่แพร่กระจายอย่างรวดเร็วในพื้นที่เกษตรกรรมชุมชนหลังจากเริ่มหันมาปลูกพืชเศรษฐกิจ7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=479https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306010838091.jpg 480บทความนิฌามิล หะยีซะงานศึกษาภาคสนาม โดยเฉพาะในกลุ่มชุมชนศึกษามักละเลยความสำคัญของเด็ก ส่วนหนึ่งเพราะมายาคติเกี่ยวกับเด็กที่ถูกผลิตซ้ำเรื่อยมาคือเด็กเป็นคนไร้ความน่าเชื่อถือ ไร้ความสามารถ และด้อยประสบการณ์7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=480https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306020910341.jpg 481บทความพลอยสิรินทร์ แสงมณีชวนอ่านบทกวีที่เกิดจากความสงสัยส่วนตัวของผู้เขียนว่า 100 ปีข้างหน้า ความเป็นอยู่ของมนุษย์จะเป็นอย่างไร จึงลองจินตนาการถึงรูปแบบความเป็นไปได้เหล่านั้นและถ่ายทอดออกมาในบทกวีชุดนี้7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=481https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306070907531.png 482บทความณัฐนรี ชลเสถียรในโลกของความเจ็บป่วย นอกจากข้อมูลเกี่ยวกับโรคแล้วบุคลากรทางการแพทย์ควรเรียนรู้ข้อมูลประสบการณ์ความเจ็บป่วย รวมถึงความรู้สึกนึกคิดอันเป็นผลจากความเจ็บป่วย เพื่อให้การปฏิบัติการทางคลินิกมีทิศทางมาสู่การมีผู้ป่วยเป็นตัวตั้งยิ่งขึ้น7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=482https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306080839121.jpg 483บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษเรือนจำมิได้เป็นเพียงพื้นที่คุมขังนักโทษและผู้ที่ทำผิดกฎหมาย แต่เรือนจำสะท้อนการแสดงออกถึงความชอบธรรม การต่อต้าน การลงโทษ การกีดกัน และความยุติธรรมทางสังคมที่มีผลกระทบต่อชีวิตมนุษย์7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=483https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306090907411.jpg 484บทความนวศรี ชนมหาตระกูลเรื่องสั้นที่พยายามหาจุดกึ่งกลางระหว่างความเป็นวรรณกรรมและการนำเสนอข้อมูลทางมานุษยวิทยา เกี่ยวกับเด็กเร่ร่อนผ่านตัวอย่างบุคคลที่ได้พูดคุยกันจริง นำเสนอด้วยการใช้สีเป็นสัญลักษณ์แทนความมืดมัวของสังคมที่แทรกซ้อนซ่อนอยู่หลายระดับชั้น7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=484https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306121003221.png 485บทความมิตร เผ่าแสงนิลมีคนจำนวนหนึ่งที่อยู่ในสังคมเดียวกับเรา พวกเขาใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่เดียวกับเรา แต่กลับไม่ถูกรู้จัก เมื่อไรที่มีคนมองเห็น ก็มักเป็นการมองแบบตัดสิน ไม่ใช่เพื่อจะเข้าใจพวกเขาในฐานะชีวิตของเขา7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=485https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306130840511.png 486บทความปิยนันท์ จินาเรื่องสั้นชิ้นนี้เป็นเพียงเรื่องราวของต้นไม้น้อยต้นหนึ่งที่ล้มลงกลางทุ่งสังหารที่เรียกว่า ระบบทุนนิยม แต่ไม่ว่าต้นไม้จะใหญ่หรือเล็กจ้อย จะโตหรือเป็นเพียงต้นกล้าไม่แข็งแรง มันก็ล้วนสำคัญเท่ากันสำหรับผม ผมผู้มีหัวใจอยู่ข้าง ‘ซ้าย’7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=486https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306140839431.png 487บทความวิภาดา ฉุนกล้าบทกวีที่นำเสนอมุมมองเรื่องเสียงและสิทธิของคนลุ่มน้ำที่เมื่อก่อนไม่มีใครสนใจฟัง ไม่รู้จัก ไม่รับรู้ พวกเขารวมตัวกันเป็นขบวนการประชาชนโดยใช้ตนเองเป็นเครื่องหมายยืนยันความเป็นเจ้าของสิทธิมาอย่างยาวนาน ลุกขึ้นต่อสู้กับอำนาจของรัฐที่คุกคามวิถีชีวิต วัฒนธรรม ทรัพยากรธรรมชาติ7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=487https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306191826211.png 488บทความภาณุพงษ์ คงจันทร์เรื่องสั้นจากประสบการณ์ร่วมงานล้างพระธาตุศรีสองรัก งานเลี้ยงผี และงานเทศกาลแห่ผีตาโขน ทุก ๆ ปีรวม 7 ครั้งต่อเนื่องกัน จนปะติดปะต่อนำเรื่องเล่าเหล่านั้นมาเล่าต่อ เป็นสะพานสะท้อนความเชื่อ วิถีชีวิตผู้คนแห่งยุคสมัย ความรักจะโอบร้อยเราไว้แม้โลกจะหมุนไปไกลแสน7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=488https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306191941311.png 489บทความสรพจน์ เสวนคุณากรสภาวะความเป็นไทยเกิดจากความเป็นลูกผสมของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ การกดทับจากอาณานิคมภายใน ทำให้ผู้คนไม่อาจหลุดพ้นจากวาทกรรมที่กลุ่มอำนาจทางสังคมกำหนดบงการ ให้โง่ จน และเจ็บ อยู่ซ้ำเดิมได้ ซ้ำยังถูกครอบให้เข้าใจว่าตนเป็นอยู่อย่างปกติสุขดีแล้วอีกด้วย7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=489https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306202305581.png 490บทความรอฮานี ดาโอ๊ะความทรงจำในวัยเยาว์ ประสบการณ์ชีวิตที่ได้พบเจอทั้งจากการทำงานและการอยู่ในพื้นที่ ถูกถ่ายทอดออกมาทั้งด้านสว่างและมุมสลัว การดิ้นรน ต่อสู้ของผู้คนผ่านตัวละคร และเป็นการบันทึกความรู้สึกนึกคิดของผู้เขียนเองในห้วงเวลาหนึ่ง7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=490https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306260838231.png 491บทความสายรัก สอาดไพรผู้เขียนตั้งใจเขียนบทกวีนี้เพื่อรับใช้ความรู้สึกของตัวเอง และอยากเสนอแง่คิดเพื่อเปลี่ยนแปลงและทำความเข้าใจสังคมในทางที่ดีขึ้น7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=491https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306270900051.png 492บทความสาริศา พรหมพจนารถเรื่องสั้นที่มีแรงบันดาลใจจากการฟังเรื่องเล่า โดยเฉพาะเรื่องราวคติชนที่แฝงไปด้วยความเชื่อ คำสอนที่ลุ่มลึกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ทำให้รู้สึกได้ถึงความรุ่มรวยในภูมิปัญญาเหล่านั้น7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=492https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306280852241.png 493บทความอาดีลัน หะยีมายอบทกวีที่เขียนจากเหตุการณ์เดิม ๆ ซ้ำ ๆ ที่เกิดขึ้นในที่เดิม ๆ ซ้ำ ๆ ในสามจังหวัดชายแดนใต้ ผ่านการจดบันทึกภาพของความไม่ปกติ เมื่อคนที่อยู่ในสถานการณ์ปกติอ่าน จะพบว่า “เฮ้ย นี่มันภาวะสงครามชัด ๆ ”7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=493https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307031054411.png 494บทความสุพัตรา กิจวิสาละเมื่อมีการเจ็บป่วยเกิดขึ้นโดยเฉพาะผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ไม่ใช่เพียงผู้ป่วยที่เกิดความทุกข์แต่ยังมีผู้ที่ทำหน้าที่ดูแลผู้ป่วยซึ่งรับภาระหนักหนาสาหัสและกระทบกับชีวิตทุกมิติ ดังนั้นผู้ดูแลผู้ป่วยจึงควรได้รับการดูแลเช่นกัน7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=494https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307040838261.png 495บทความฮาฟิส เด็นเนียมบทกวีที่เกิดจากความสนใจกระบวนการกลายเป็นคนนอกในบ้านตัวเองของคนหนึ่ง จากสถานการณ์ขัดแย้งระดับต่าง ๆ ที่หากมองจากสายตาทั่วไปอาจไม่เห็น7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=495https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307050849041.png 496บทความสุรัชน์ อินทสังข์เนื่องจากที่บ้านมีสวนยางพาราและมีลูกจ้างกรีดยางเป็นคนพม่า จึงอยากนำเสนอเรื่องราวบางแง่มุมเกี่ยวกับชีวิตของพวกเขาให้ผู้อ่านคนไทยรับทราบ ผูกขึ้นจากเค้าโครงเรื่องจริงสะท้อนให้เห็นการลักลอบเข้าประเทศไทยที่เสี่ยงอันตรายและผิดกฎหมาย และวัฒนธรรมการเคี้ยวหมาก7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=496https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307100900171.png 497บทความวิสุทธิ์ เวชวราภรณ์นิยามโดยทั่วไปของจังหวะสามารถนำไปประยุกต์ได้กับปรากฏการณ์ที่หลากหลาย ไม่ใช่แค่ในทางดนตรี หรือศิลปะ แต่ยังรวมไปถึงการเคลื่อนย้ายซึ่งจังหวะเผยให้เห็นขณะเวลาที่หลากหลายในสถานที่หนึ่ง ๆ ซึ่งถูกรับรู้โดยการเคลื่อนย้ายแบบต่าง ๆ ด้วย7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=497https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306150837491.jpg 498บทความกฤษฎา บุญชัยข้อตกลงระหว่างประเทศในอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายหลายทางชีวภาพ (CBD) 1992 โดยมีกำหนดเรื่องเข้าถึงทรัพยากรพันธุกรรม และการแบ่งปันผลประโยน์ที่เป็นธรรม7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=498https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306160839281.jpg 499บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษมนุษย์ที่อาศัยในเขตนี้ล้วนผูกพันและพึ่งพาอาศัยทรัพยกรธรรมชาตินานาชนิดทั้งมีชีวิตและไม่มีชีวิต ระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อมจึงเปรียบเสมือนเป็นชีวิตและวิญญาณของชาวอะเมซอน7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=499https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306220100461.jpg 500บทความธนพล เลิศเกียรติดำรงค์ข้อสังเกตจากการทำงานภาคสนามที่ อ.ด่านซ้าย จ.เลย เกี่ยวกับต้นตอของปัญหาแมลงวันจากภาคเกษตรกรรมที่เพิ่งจะเกิดขึ้นในช่วงเวลาไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งไล่เลี่ยกับช่วงที่อำเภอหันมาให้ความสนใจกับการทำเกษตรเชิงเดี่ยวอินทรีย์7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=500https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306230028311.jpg 501บทความนิฌามิล หะยีซะภาพจำที่ผู้คนมีต่อ ‘กะบะฮ์’ พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับการแสวงบุญตามความเชื่ออิสลาม ภาพแทนเหล่านี้ประกอบสร้างและผลิตซ้ำความศักดิ์สิทธิ์ที่สัมพันธ์กับพื้นที่และพิธีกรรมของตัวแสดงที่หลากหลาย7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=501https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306290838461.jpg 502บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษแนวคิด plasticity เป็นความพยายามที่จะอธิบายในเชิงทฤษฎีและวิธีวิทยาในเวลาเดียวกัน ในการทำความเข้าใจวัตถุภาวะ ที่จะช่วยให้เข้าใจว่าสิ่งต่าง ๆ ล้วนมีความผันแปร7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=502https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202306300216351.jpg 503บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษสองทศวรรษที่ผ่านมา การฟื้นตัวใหม่ของลัทธิชีวิตนิยม กลายเป็นโจทย์ที่ท้าทายของกระบวนทัศน์เดิมที่ต้องการสร้างกฎระเบียบและความคงที่ของสรรพสิ่ง ทำให้เกิดการตั้งคำถามว่าทฤษฎีแบบลดทอน จะอธิบายสภาวะการแตกตัวละเอียดซับซ้อนลงไปเรื่อย ๆ ได้หรือไม่7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=503https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307060837351.jpg 504บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษคำว่า Capitalocene คือปรากฎการณ์ที่อธิบายเกี่ยวกับช่วงเวลาที่ทุนนิยมเติบโตและขยายตัวซึ่งแสดงออกให้เห็นในการเปลี่ยนสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่ถูกใช้ในกิจกรรมทางเศรษฐกิจ7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=504https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307070845211.jpg 505บทความ​​​​​​​วิสุทธิ์ เวชวราภรณ์ชวนอ่านบทความแนะนำนิทรรศการภาพถ่ายเล่าโลกหลังเลนส์ ให้เห็นว่าตลอดพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ มนุษย์ไม่เคยเผชิญหน้ากับภาพถ่ายจำนวนมหาศาลอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบันมาก่อน7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=505https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307110850471.jpg 506บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษความสนใจประเด็นการท่องเที่ยวในแวดวงมานุษยวิทยาเริ่มชัดเจนและจริงจังในช่วงปลายทศวรรษ 1970 นักมานุษยวิทยาพบว่าในทุกสังคมล้วนมีนักท่องเที่ยวเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันร่วมกับคนท้องถิ่น7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=506https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307130828281.jpg 507บทความตรงใจ หุตางกูรการมองว่าแผ่นดินไหว เป็นลางดีหรือลางร้าย ขึ้นอยู่กับโลกทัศน์ที่ต่างกันของแต่ละกลุ่มสังคมวัฒนธรรม แต่จุดร่วมที่ตรงกันไม่ว่าเรื่องนั้นจะดีหรือร้ายก็คือ เหตุการณ์นั้น “ต้องเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง”7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=507https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307140849461.jpg 508บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักมานุษยวิทยามีความคิดเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนต่างไปจากนักกฎหมายและนักเคลื่อนไหวทางสังคม เนื่องจากความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิของนักมานุษยวิทยามิได้มองเชิงความเป็นสากล7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=508https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307200855411.jpg 509บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษนักมานุษยวิทยาสนใจวัฒนธรรมของอาหารมาตั้งแต่เริ่มต้นของวิชามานุษยวิทยาในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ด้วยทฤษฎีโครงสร้างนิยมโดยอธิบายวิธีการทำอาหาร 3 ลักษณะคือ ต้ม ย่าง และรมควัน7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=509https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307210843001.jpg 510บทความปริยฉัตร เวทยนุกูลโลกกำลังเปลี่ยนแปลงไปสู่ยุคดิจิทัล การเข้ามาของเทคโนโลยีทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหลายด้าน ซึ่งในการเปลี่ยนแปลงนั้น บางอย่างผู้คนยังคงชอบและทำในสิ่งเดิม7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=510https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307261317291.jpg 511บทความชัชชล อัจนากิตตินับตั้งแต่ทศวรรษ 1990 เป็นต้นมา เกิดวิธีการเชิงทดลองในการสร้างงานชาติพันธุ์นิพนธ์เกิดขึ้นอย่างแพร่หลาย การเขียนกวีนิพนธ์ก็เช่นกัน แม้จะไม่ได้อยู่ในกระแสหลัก แต่ก็ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการท้าทาย “แบบแผน” ในการเขียนงานทางมานุษยวิทยา7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=511https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307270837381.jpg 512บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษการโฆษณาชวนเชื่อมีความซับซ้อนและไม่ตรงไปตรงมา กลวิธีเพื่อสร้างความหมายในโฆษณาชวนเชื่อจะมีการปรับเปลี่ยนและสร้างข้อมูลขึ้นมาใหม่เพื่อใช้เป็นการชักจูงให้มวลชนเชื่อตามนั้น7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=512https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202307280042551.jpg 513บทความนฤพนธ์ ด้วงวิเศษรูปแบบความเป็นชายที่นุ่มนวลอ่อนหวานละมุนละไม เกิดขึ้นพร้อมกับกระแสเพลงป๊อปญี่ปุ่นในทศวรรษ 1990 ซึ่งมีการผลิตความเป็นชายสวย และกระแสป๊อปเกาหลีในทศวรรษ 2000 ทำให้เกิดปรากฎการณ์ “หนุ่มดอกไม้”7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=513https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202308030007091.jpg 514บทความณัฐนรี ชลเสถียรการรอคอยถือเป็นความจริงทางสังคมรูปแบบหนึ่ง ซึ่งสะท้อนผ่านการกระทำทางสังคม และความสัมพันธ์ทางสังคม จากการปฏิสัมพันธ์ร่วมกันของผู้กระทำการที่หลากหลาย โดยสิ่งที่หวังหรือสิ่งที่คาดการณ์ไว้ยังไม่เกิดขึ้นจริง7 สิงหาคม 2566ไทย"ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)"Attribution-NonCommercial (CC BY-NC)https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=514https://www.sac.or.th/databases/sac_research/uploads/article/2023_202308030017131.jpg